శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పురాణ పురుషుడు శుకదేవుడు ఇలా చెప్పసాగాడు: ఈ లోకంలో కామంతో, దురాశతో, లోభంతో నిండిన వారు, పుష్పాలపై మాత్రమే మనస్సు కేంద్రీకరించి, ఫలాన్ని మర్చిపోతారు. వారు అగ్నికి ఆకర్షితమయ్యే పురుగులవలె, తమ నిజమైన లోకాన్ని, స్వరూపాన్ని తెలుసుకోరు. ఇలాంటి వారు, నా గురించి—అంటే, హృదయంలో నివసిస్తూ, యీ జగత్తు అంతా యందునుండే నేను ఎవరో—తెలుసుకోరు. వేదమంత్రాలు, యాగాలు చేసినా, ఆ ఫలితాన్ని అనుభవించలేని వారు, మబ్బుతో కమ్మిన దృష్టి కలవారిలా, నన్ను గ్రహించలేరు. నా అభిప్రాయాన్ని, నా సంకేతాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా, ఇంద్రియ సుఖాలకు బద్ధులై, హింసకు అలవాటుపడితే, వారికి యజ్ఞమూ కర్తవ్యమే కాదు. క్రూరత్వంతో, తమ స్వార్థంతో, దేవతలకు, పితృదేవతలకు, భూతగణాలకు హింసాత్మకంగా ప్రాణుల్ని బలి ఇచ్చి, యాగాలు చేస్తారు. అలాంటి వారు, వాస్తవమైన సంపదను వదిలిపెట్టి, కలలలో మునిగి, ఆ కలలోని సుఖాలను నిజమని ఊహించుకుంటారు. రజోగుణం, సత్త్వగుణం, తమోగుణాల్లో స్థితులై, వాటిని ఆశ్రయించిన వారు, ఇంద్రాదుల వంటి ప్రధాన దేవతలను పూజిస్తారు. కానీ, నన్ను అసలు స్వరూపంగా పూజించరు. ఇక్కడ యాగాలు చేసి, "మేము స్వర్గంలో సుఖించాలి" అని ఆశించి, ఆ ఫలం అయిపోయిన తర్వాత, మళ్లీ భూమిపై ధనవంతులు, ఉన్నత కుటుంబాల్లో పుట్టాలని కోరుకుంటారు. అలాంటి వారు, వాగ్విలాసాలతో, అహంకారంతో, అధిక లోభంతో నిండినవారు, నా ఉపదేశాన్ని కూడా ఇష్టపడరు. వేదాలు మూడు భాగాలుగా—బ్రహ్మం, ఆత్మ, దేవతలు—విషయాలపై చెప్పబడినవి. ఋషులు సంకేతంగా మాట్లాడతారు; నేనూ సంకేత భాషను ఇష్టపడతాను. శబ్దబ్రహ్మం గ్రహించడానికి చాలా కష్టమైనది; అది ప్రాణ, ఇంద్రియ, మనసుతో కూడి, అపారమైనది, లోతైనది, సముద్రంలా దాటి తెలుసుకోలేనిది. ఆ శబ్దబ్రహ్మను నేను, అనంతశక్తివంతుడైన బ్రహ్మ రూపంగా విస్తరించాను. ప్రాణులలో అది శబ్ద రూపంగా, కమల కండలో దాగిన తీగలా, కనిపిస్తుంది. యొక్కటే, సరకట్టు తన హృదయం నుంచి నోటివద్దుగా సూత్రాన్ని వెలువరించునట్లు, శబ్దముతో కూడిన ప్రాణవాయువు, ఆకాశం నుంచి జనించి, మనస్సు ద్వారా స్పర్శ రూపాన్ని పొందుతుంది. ఆ ప్రభువు, ఛందసులతో కూడి, అమృతస్వరూపుడై, వేల మార్గాలు కలవాడు. అక్షరాలు, స్వరాలు, ఉచ్చారణలు, ఘనధ్వనులతో అలంకరించబడిన ఓంకార రూపంలో స్థితిచేస్తాడు. అతడు తనంతట తానే, విస్తృతమైన, అనంతమైన వాక్కును, అనేక భాషల్లో, ప్రతి ఛందస్సు నలుగురు అక్షరాల చొప్పున పెరిగేలా సృష్టించి, మళ్లీ లయ చేస్తాడు. గాయత్రీ, ఉష్ణిక్, అనుష్టుప్, బృహతీ, పంక్తి, త్రిష్టుప్, జగతీ, అతిచ్ఛందస్, అత్యష్టి, అతిజగత్, విరాట్—ఇవి ఛందస్సులు. అది ఏమి స్థాపిస్తుంది? ఏమి ప్రకటిస్తుంది? ఏమి సూచిస్తుంది? ఏమి వేరుచేస్తుంది? దాని అంతరార్థాన్ని నేను తప్ప మరెవరూ ఈ లోకంలో తెలుసుకోరు. ఆ వాక్కు నన్ను స్థాపిస్తుంది, నన్ను సూచిస్తుంది, నన్ను వేరుచేస్తుంది, నన్ను నిరాకరిస్తుంది. వేదార్థమంతా శబ్దాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని నన్ను వేరు చేస్తుంది; చివరికి మాయను మాత్రమే పారాయణ చేసి, దానిని త్యజించి, కృపగా మారుతుంది. అదే విధంగా, ఆ ప్రదేశం చుట్టూ జింకలు, పందులు, అడవి కుక్కలు, ఎద్దులు, మేకలు, ఏనుగులు, గోపుచ్చాలు, కోతులు, మంగూస్‌లు, పాములు ఉండేవి. ఆ మహాపుణ్యక్షేత్రంలోకి ప్రవేశించిన రాజాధిరాజుడు, తన కుమారులతో కలిసి, అక్కడ యజ్ఞాగ్ని మండుతున్న ఆశ్రమంలో ఋషిని దర్శించాడు. ఆ ఋషి, దీర్ఘకాలం కఠిన తపస్సు చేసినవాడు, అయినా, పరమాత్మ దర్శనం వల్ల, ఆయన కరుణా దృష్టి, అమృతమైన ఉపదేశ వాక్యాల వలన, అతిగా క్షీణించలేదు; కాంతిమంతంగా మెరిసిపోతున్నాడు. ఆ ఋషి, పొడవైన శరీరంతో, కమలదళసదృశమైన నేత్రాలతో, జటాజూటంతో, వల్కలాలు ధరించి, యోగికి తగినట్టు, అలంకారాల్లేని, శుద్ధి లేని రూపంలో కనిపించాడు. రాజు ఆశ్రమానికి చేరుకొని, ఋషిని నమస్కరించగా, ఋషి యథావిధిగా అతన్ని ఆహ్వానించి, సత్కరించాడు. ఋషి, యోగ నియమాలతో ఉన్న రాజును, యథావిధిగా ఆసీనుని చేసి, హరిభగవంతుని ఆజ్ఞను స్మరించుకుంటూ, మృదువైన మాటలతో ప్రశ్నించాడు: "ప్రభూ! నీ తిరుగుడు ధర్మరక్షణ కోసమే, దుర్మార్గుల సంహారానికే. నీవు హరివిభూతి. సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, వాయువు, యముడు, ధర్ముడు, వరుణుడు—ఈ రూపాలు, స్థానాలు ఎత్తే నీవు, పవిత్రుడవు. నీవు రత్నాలతొ అలంకరించిన విజయరథాన్ని ఎక్కి, భయంకరమైన విల్లుతో ఉండకపోతే, నీ రథం చూసిన దుష్టులు భయపడతారు. నీ సేన పాదాలతో భూమిని నలిపి, భూమి గోళాన్ని కంపింపజేసి, సైన్యాన్ని సమీకరించి, నీవు ప్రకాశించే సూర్యునిలా సంచరిస్తావు. నీ లాంటి పాలకుడు లేకపోతే, వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థలతో ఏర్పడిన భౌతిక, ధార్మిక హద్దులు దొంగల చేతిలో భంగం చెందుతాయి. పాపులు, దురాశతో, నియంత్రణ లేకుండా పెరిగిపోయి, నీ లాంటి ధీరుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటే, ఈ లోకం దుర్మార్గుల చేతిలో నాశనం అవుతుంది. అయినా, పరాక్రమశాలి, నీవు ఇక్కడికి వచ్చిన ఉద్దేశం ఏమిటో అడుగుతున్నాను; మనం నిజాయితీగా ఆచరించుదాం." ఇంతగా శుకదేవుడు వర్ణించుచున్నాడు. ఇప్పుడు, శుకదేవుడు మరో కథను ప్రారంభించాడు: నందగోపుడి వ్రజలోని యువతులందరూ, శీతాకాల మొదటి నెలలో, కాత్యాయనీదేవిని పూజించే వ్రతాన్ని ఆచరించారు. వారు తినే ఆహారం కూడా తక్కువగా, నిరుపచారం మాత్రమే. ప్రతి ఉదయం, సూర్యోదయానికి ముందే, వారు కలిందీ (యమునా) నదిలో స్నానం చేసి, నదీ తీరంలో మట్టితో కాత్యాయనీదేవిని రూపొందించి, పూజించేవారు. సువాసన గల పుష్పమాలలు, గంధాలు, నైవేద్యాలు, ధూపదీపాలు, చిన్నా పెద్ద కానుకలు, మొక్కజొన్న, పండ్లు, ధాన్యాలు—ఇవి అన్నింటితో దేవిని పూజించేవారు. "ఓ కాత్యాయనీ! మహాశక్తివంతురాలా! మహాయోగినీ! పరమేశ్వరీ! నందుని కుమారుడు నాకు భర్త కావాలని అనుగ్రహించు. నీకు నమస్కరిస్తున్నాను," అని మంత్రాన్ని పఠిస్తూ పూజ సాగింది. ఈ విధంగా, కృష్ణుడిపై మనస్సు కేంద్రీకరించి, నెల రోజులపాటు భద్రకాళిని పూజిస్తూ, నందుని కుమారుడే తమ భర్త కావాలని కోరుకున్నారు. ప్రతి ఉదయం, స్నేహితులతో కలసి, చేతులు కలిపి, కృష్ణుని గీతాలు పాడుకుంటూ, కలిందీ నదికి స్నానానికి వెళ్ళేవారు. ఒకసారి, నదీతీరానికి వచ్చి, మునుపటిలాగే తమ వస్త్రాలు ఒడ్డున ఉంచి, కృష్ణుని గురించి పాడుకుంటూ, ఆనందంగా జలక్రీడలు చేశారు. అప్పుడు, యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుడు, వారి మనోభావాన్ని తెలుసుకొని, తన స్నేహితులతో అక్కడికి వచ్చాడు, వారి కోరికను నెరవేర్చేందుకు. వేగంగా వారి వస్త్రాలను తీసుకొని, సమీపంలోని కదంబ చెట్టుపైకి ఎక్కి, బాలులతో కలసి నవ్వుతూ, ఆ బాలికలకు ఇలా చెప్పాడు: "ఓ బాలికలారా! మీకు కావలసిన వస్త్రాన్ని ఒక్కొక్కరిగా వచ్చి తీసుకోండి. నేను సరదాగా మాత్రమే కాదు, నిజంగా చెప్పుతున్నాను. మీరు వ్రతంతో అలిసిపోయి ఉంటే, వస్త్రాలను మీరే తీసుకోవాలి." ఇలా శుకదేవుడు, పరమార్థాన్ని, భక్తి భావాన్ని, వేదార్థాన్ని, వ్రజకన్యల తపస్సును, కృష్ణుని లీలను ఒకే ధారలో చెప్పాడు.