శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

వ్రజభూమిలో ఒక అపూర్వ దృశ్యాన్ని గోపికలు పరస్పరం ఆనందంగా వర్ణించుకుంటున్నారు. వారు అంటున్నారు: “సఖీ! మన కళ్లకు దక్కే అత్యంత శ్రేయస్సు ఇదే—నందగోపుని ఇద్దరు కుమారులు, తమ స్నేహితులతో కలిసి ఆవులను మేపుతూ, ముఖాన్ని వంశీతో అలంకరించుకొని మనల్ని ప్రేమగా చూస్తూ ఉన్నారు. మామిడి చిగుర్లు, మృదులమైన ఆకులు, నెమలి పిచ్చుకలు, కమలాలు, కుముదమాలలతో అలంకృతులై, అడవి పువ్వులతో అలంకరించిన వస్త్రధారణతో, వారు గోపాల బాలకుల మధ్య నాట్య కళాకారులవలె ప్రకాశిస్తున్నారు. ఈ వంశీ ఎంత అదృష్టవంతమో చూడు! దామోదరుని అదిరిపోయే పెదవుల అమృతాన్ని రుచి చూడటానికి, మనం కూడా ఎంతగా ఆకాంక్షిస్తామో, ఆ వంశీకే ఆ భాగ్యం దక్కింది. వంశీ నుంచి మిగిలిన మాధుర్యాన్ని నదులు రుచి చూసి, ఆనందంతో వారి జలాలు కంపించిపోతుంటాయి, చెట్లు పెద్దవాళ్లలా కన్నీళ్లు కారుస్తుంటాయి. సఖీ! వృందావనం ఎంత పుణ్యక్షేత్రమో తెలుసా? దేవకీ కుమారుడి పాదజలంతో అది పవిత్రమైంది. గోవిందుడు వంశీ వాయించగానే, నెమళ్లంతా మత్తులో నాట్యం చేస్తారు; పర్వత శిఖరాలపై ఉన్న ప్రాణులు కూడా మౌనంగా నిలిచిపోతాయి. ఇంతే కాదు, ఈ అడవిలో ఉన్న సర్వసామాన్యమైన జింకలు కూడా ఎంతో భాగ్యవంతులు. నందుని కుమారుడు అద్భుతమైన అలంకారంలో కనిపిస్తుంటే, ఆ జింకలు తమ నల్ల జింక మిత్రులతో కలిసి వంశీ స్వరాలను ఆస్వాదిస్తూ ప్రేమతో చూపులు వదిలి పూజించేవారు. కృష్ణుని రూపం, ప్రవర్తన కళ్లకే పండుగ. ఆయన వంశీ మాధుర్యాన్ని దూరంగా వినగానే, ఆకాశపురుషులు తమ విమానాల్లో ఉండగానే ప్రేమవశులైపోతారు—పుష్పమాలలు జారిపోతాయి, వస్త్రాలు సడలిపోతాయి, వారు మూర్చించిపోతారు. ఆవులు కూడా వంశీ స్వరాన్ని చెవులతో ఆస్వాదిస్తూ, తాము తినడం మరిచిపోయి, పిల్లలు పాలు మింగుతుండగా నిలిచిపోతారు. వారి కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు మెరుస్తూ, గోవిందుని హృదయంలో హత్తుకున్నట్టుగా చూస్తుంటారు. ఈ అడవి పక్షులు కూడా మహర్షులే అని అనిపిస్తుంది. అందమైన చెట్ల మీద కూర్చుని, కళ్లను మూసుకుని, కృష్ణుని వంశీ గానాన్ని విని, ఇతర ప్రపంచాన్ని మరచిపోతున్నారు. నదులు ముకుందుని గానాన్ని విని, తమ ప్రవాహాన్ని వృత్తాకారంగా మారుస్తూ, మురారి ని తమ తరంగాలతో ఆలింగనం చేస్తూ, ఆయన పాదాలకు కమలాలను సమర్పిస్తుంటాయి. వ్రజ ఆవులు, రాముడు, ఇతర గోపబాలులతో కలిసి అడవిలో మేత మేస్తుంటే, కృష్ణుడు వంశీ వాయించడాన్ని చూసి, చెట్లు ప్రేమతో తమ పుష్పభరితమైన శాఖలను పైకి ఎత్తి, తమ దేహాన్ని మిత్రునికి నీడగా పరచుతాయి. పులింద మహిళలు, గాయకుని పాదాల నుండి మిగిలిన కుంకుమను, తమ ముఖం, వక్షోజాలపై పూసుకుంటూ, ఆయనను చూసిన ప్రేమవేదనను ఉపశమింపజేసుకుంటారు. ఈ కొండను చూడు! హరిదాసలో శ్రేష్ఠుడు. రాముడు, కృష్ణుడు తమ పాదాలతో తాకిన ఆనందంతో, తన శిఖరాల నుంచి నీరు, మృదులమైన గడ్డి, మూలికలు సమర్పిస్తూ, వారికి, వారి ఆవులకు, స్నేహితులకు సేవ చేసుకుంటున్నాడు. రాముడు, కృష్ణుడు తమ గోపబాలులతో అడవిలో ఆవులను నడిపిస్తుంటే, వారి వంశీ మాధుర్యంతో సర్వజీవులు మోహించిపోతారు. కదులుతున్నవి నిలిచిపోతాయి; చెట్లు ఆనందంతో ఉల్లాసిస్తాయి; వారి బంధనాల గుర్తులు కూడా ఆశ్చర్యంతో విడిపోతాయి. ఇలా, వ్రజలో విహరించే భగవంతుని లీలలను వర్ణిస్తూ, గోపికలు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, ఆయన క్రీడల్లో లీనమయ్యారు. ఇక్కడితో భాగవత మహాపురాణంలోని పదకొండవ స్కంధంలో, మొదటి భాగంలోని ఇరవై ఒకవ చాప్టర్ ముగిసింది. ఇప్పుడు, పరమహంసులకు ఉపదేశించబడిన జీవితసత్యాన్ని వివరించబడింది. ఇంద్రియవిషయాలలో మునిగిపోయినవాడు తనను తాను గానీ, పరమార్థాన్ని గానీ గ్రహించడు. శరీరార్థం బ్రతికేవాడు, మేక వాయించే నొప్పిలా, జీవితం వృథా చేసుకుంటాడు. ఇంద్రియసుఖాల ఫలితాన్ని శ్రేష్ఠమని చెప్పరు; మందులు రుచికరంగా తయారుచేసి పిల్లలకు ఇస్తారు కదా, అలాగే, జనులను ఆకర్షించేందుకే ఈ ఫలితాన్ని చెప్పారు. ప్రపంచంలో మానవులు జన్మనుంచి కామాలకు, ప్రాణానికి, బంధువులకు మనస్సు కట్టిపడతారు. ఇవే వారి దురదృష్టానికి కారణాలు. తమకు నిజమైన శ్రేయస్సు తెలియని వారు, దుఃఖమార్గంలో తిప్పలు పడతారు. జ్ఞానులు వారిని మళ్ళీ అదే అంధకార మార్గంలో నడిపించరు. అర్ధజ్ఞానంతో, మాయలో మునిగిపోయిన వారు, వేదార్థంలో ఉన్న పుష్పవాక్యాల ఫలితాన్ని ప్రాముఖ్యత ఇవ్వరు; వేదాన్ని తెలిసినవారు వాటిని ప్రశంసించరు. కామ, దయనీయత, లోభంతో పుష్పాలపై మనస్సు కేంద్రీకరించిన వారు, అగ్ని వైపు పరిగెత్తే పురుగుల వలె, తమ స్వలౌకికాన్ని తెలియకుండానే నశించిపోతారు. ఇలాంటి వారు, నా హృదయంలో నివసించే నన్ను, జగత్తు ఉద్భవించిన మూలాన్ని, గ్రహించరు. వేదగానాలు, యజ్ఞాదులు తీరని వారికి, మబ్బుతో కళ్లదగ్గడినవారిలా, నిజమైన దారిని తెలుసుకోరు. నా గూఢార్థాన్ని గ్రహించని వారు, ఇంద్రియవిషయాలకు లగ్నమై, హింసకు ఆసక్తి పెంచుకుంటే, వారికి యజ్ఞం కూడా వర్తించదు. క్రూరులు, తమ స్వార్థసుఖార్థం దేవతలకు, పితృదేవతలకు, భూతాలకు హింసతో సంపాదించిన జంతువులను బలిచేసి, యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. వాస్తవ సంపదను వదిలిపెట్టి, కలలలో ఉన్న ఐశ్వర్యాన్ని ఆశించే వ్యాపారుల వలె, వారు తాము ఊహించుకునే లోకాన్ని కలగా అనుభవిస్తారు. రజస్సు, సత్త్వం, తమస్సులో స్థితులై, వాటిని ప్రాముఖ్యతనిచ్చేవారు, ఇంద్రాది ప్రధాన దేవతలను పూజిస్తారు; నిజమైన నన్ను పూజించరు. ఇక్కడ దేవతలను యజ్ఞాలతో పూజించి, 'స్వర్గంలో అనుభవిస్తాం' అని అనుకుంటారు; ఆ అనుభవం ముగిసిన తర్వాత, మళ్ళీ ధనవంతులు, ఉన్నత కుటుంబంలో జన్మించాలని కోరుకుంటారు. ఇలా, పుష్పవాక్యాల వల్ల మనస్సు మోహితులై, అహంకారంతో, అధిక లోభంతో ఉన్నవారికి నా ఉపదేశాలు కూడా ఆకర్షణీయంగా ఉండవు. ఈ వేదాలు మూడు విభాగాలుగా బ్రహ్మ, ఆత్మ, దేవతలను వివరించేవి. మునులు ఆర్ధికంగా మాట్లాడతారు; నేనూ గూఢార్థాన్ని ఇష్టపడతాను. శబ్దబ్రహ్మను తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. అది ప్రాణ, ఇంద్రియ, మనస్సుతో కూడి, అపారమైనది, లోతైనది, సముద్రంలా దాటి తెలుసుకోలేనిది. అది పరమశక్తిమంతుడైన నన్ను ఆధారంగా విస్తరించబడింది. ప్రాణులలో శబ్దరూపంలో, కమలదండాలో తంతువులవలె, అది అనుభవించబడుతుంది. సంపు తన హృదయం నుంచి నోటివద్ద నుంచి జాలివేసేలా, ప్రాణవాయువు శబ్దంతో కూడి, ఆకాశం నుంచి మానసికంగా స్పర్శరూపాన్ని పొందుతుంది. ఆయన ఛందస్సులతో కూడి, అమృతస్వరూపుడు, సహస్ర మార్గాలున్నవాడు. 'ఓం' అనే మంత్రంలో వ్యంజన, స్వర, ఉష్మ, అనునాసిక శబ్దాలతో అలంకృతుడై, అంతర్భాగంలో స్థితుడై ఉంటాడు. ఆయనే స్వయంగా, విస్తృతమైన, అనంతమైన వాక్కును, వివిధ భాషల్లో, ఛందస్సులు నాలుగు అక్షరాల చొప్పున పెరుగుతూ, సృష్టించి, లయ చేస్తాడు. గాయత్రి, ఉష్ణిక్, అనుష్టుప్, బృహతి, పంక్తి, త్రిష్టుప్, జగతి, అతి ఛందస్సు, అత్యష్టి, అతిజగతి, విరాట్—ఇవి ఛందస్సులు. అది ఏమి ప్రతిష్ఠిస్తుంది? ఏమి ప్రకటిస్తుంది? ఏమి సూచిస్తుంది? ఏమి వేరు చేస్తుంది? ఈ లోకంలో నేను తప్ప మరెవరూ దాని హృదయాన్ని తెలియరు. అది నన్నే ప్రతిష్ఠిస్తుంది, నన్నే సూచిస్తుంది, నన్నే వేరు చేస్తుంది, నన్నే నిరాకరిస్తుంది. వేదార్థమంతా శబ్దాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, నన్ను వేరు చేస్తూ, చివరికి మాయను నిరాకరించి, దయగా మారుతుంది. అదేవిధంగా, అది జింక, పంది, అడవి కుక్క, ఎద్దు, మేక, ఏనుగు, గోపుచ్చం, కోతి, నక్క, పాము లాంటి జంతువులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది. అలాంటి పవిత్రతమయమైన ప్రదేశంలో, రాజాధిరాజుడు తన కుమారులతో కలిసి ప్రవేశించి, అక్కడ యజ్ఞాగ్నితో కూడిన మహర్షిని దర్శించాడు. ఆ మహర్షి, దీర్ఘకాలం కఠిన తపస్సు చేసి, పరమదివ్యరూపంతో ప్రకాశిస్తూ, భగవంతుని ప్రేమభరితమైన చూపులు, అమృతసమానమైన వాక్యాలను విని, మితంగా క్షీణించని శరీరంతో అక్కడ కూర్చుని ఉన్నాడు. ఇలా, వ్రజభూమిలో కృష్ణుని లీలలు, ప్రకృతి, జీవరాశుల ఆనందభరిత స్పందనలు, వేదార్థ గంభీరత, భక్తికి మార్గదర్శనం ఇలా పరస్పరం మిళితమై, శ్రీమద్భాగవతంలోని ఈ అధ్యాయం ముగుస్తుంది.