శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ధర్మదేవత, భూమిని చూసి, ఆమెలో బాధను గమనించి, ప్రశ్నలు అడిగాడు: “తొలిగిపోయిన అవయవం కోసం బాధపడుతున్నావా? నీ మీద దుష్టులు ముట్టడించబోతున్నారని లేదా? దేవతలకు యజ్ఞాల్లో హక్కుగా లభించే భాగాలు అపహరించబడ్డాయా? ప్రజలు ఇంద్రుడు వర్షాలు పంపడం మానేసినందున కష్టపడుతున్నారా?” అని అడిగాడు. “భూమిపై రక్షణ లేకుండా ఉన్న స్త్రీలు, పిల్లలు దుర్మార్గుల చేతిలో బాధపడుతున్నందుకు బాధపడుతున్నావా? బ్రాహ్మణ వర్గంలో దేవీ యొక్క పవిత్ర వాక్కు అపవిత్రమైందా? ధర్మరహిత రాజుల వల్ల కులాలు పతనమయ్యాయా?” అని విచారించాడు. “కళియుగం కారణంగా క్షత్రియ వంశాలు బలహీనమయ్యాయా? వారు నాశనం చేసిన రాజ్యాల గురించి బాధపడుతున్నావా? జీవనోపాధి కోల్పోయి, ఆహారం, నీరు, నివాసం, స్నానం కోసం ప్రజలు అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నారా?” అని ప్రశ్నించాడు. “లేదా, ఓ తల్లి, హరి చేసిన కార్యాలు గుర్తు వస్తున్నాయా? భూమిపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు అవతరించి, ఇప్పుడు విడిచి వెళ్లిపోయాడు; నీ విముక్తి ఆలస్యమవుతోందా?” అని అడిగాడు. “నీ బాధకు మూలం ఏమిటో చెప్పు, ఓ భూమి. దేవతలు పూజించే నీ శుభదృష్టిని కాలచక్రం夺ించిందా?” అని అడిగాడు. అప్పుడు భూమి ఇలా సమాధానమిచ్చింది: “నీకు తెలిసినదంతా నన్ను అడిగావు, ఓ ధర్మదేవా. నీవు ఈ లోకానికి ఆనందాన్ని కలిగించే నాలుగు పాదాలను నిలబెట్టేవాడివి.” “సత్యం, పవిత్రత, కరుణ, క్షమ, విరాగం, సంతృప్తి, సూటితనం, శాంతి, ఆత్మనిగ్రహం, తపస్సు, సమతా, సహనం, ఉపశమం, విద్య—” “జ్ఞానం, విరక్తి, అధికారం, వీరత్వం, ప్రకాశం, బలం, స్మృతి, స్వతంత్రత, నైపుణ్యం, సౌందర్యం, ధైర్యం, మృదుత్వం—” “దృఢత్వం, వినయం, సద్భావం, సహనం, ఉత్సాహం, బలం, శ్రేయస్సు, లోతు, స్థిరత్వం, విశ్వాసం, ఖ్యాతి, గౌరవం, అహంకారరహితత—” “ఇవన్నీ, ఇంకా మరెన్నో మహా గుణాలు, నీలో ఎప్పుడూ ఉంటాయి, ఓ ధన్యుడా. గొప్పత్వాన్ని కోరేవారు వీటిని ఆశ్రయిస్తారు; ఇవి నీలో ఎప్పుడూ తగ్గవు.” “కాబట్టి, ఇప్పుడు నేను ప్రపంచం కోసం బాధపడుతున్నాను; శ్రీనివాసుడు లేని లోకానికి, అతని గుణాల మూర్తి లేనందుకు, మరియు కలి పాపదృష్టి వల్ల కలిగిన బాధకు.” “నేను నాకోసం, నీకోసం, రాజులలో ఉత్తముడైన నీకోసం, దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, సద్గుణాలు కలిగినవారు, అన్ని వర్ణాశ్రమాల కోసం శోకిస్తున్నాను.” “బ్రహ్మా మొదలైన వారు, ఒక దృష్టిని పొందాలనే ఆశతో, కఠిన తపస్సులు చేశారు, ప్రభువుని శరణు పొందారు; ఆ శ్రీదేవి, తన స్వస్థానాన్ని వదిలి, ప్రేమతో ఆయన పాదధూళిని పూజిస్తుంది.” “ప్రభువు పాదాలు పద్మ, వజ్ర, అంకుళం, ధ్వజం వంటి శుభచిహ్నాలతో అలంకరించబడ్డాయి; ఆ మహిమను పొందిన నేను కూడా, చివరికి ఆయన అనుగ్రహాన్ని పొందలేదు. ఆయన నన్ను విడిచిపెట్టగా, లోకాలు కూడా నన్ను నిర్లక్ష్యంగా వదిలేశాయి.” “అతను తన శక్తితో భూమిపై ఉన్న దుర్జన రాజుల వంద దళాలను తొలగించాడు; నీ స్థిరత తగ్గినప్పటికీ, నిన్ను నీ స్వశక్తిలో నిలబెట్టాడు; యదువంశాన్ని ఆనందపరిచాడు.” “అట్టి పరమాత్ముని విరహాన్ని ఎవరు భరించగలరు? ఆయన ప్రేమభరితమైన చూపులు, ప్రకాశవంతమైన చిరునవ్వులు, మధురమైన మాటలు తేనెటీగల స్థిరతను కూడా దోచుకుంటాయి; ఆయన పాదధూళి నా హృదయాన్ని ఉల్లాసపరచింది.” ఇలా భూమి, ధర్మదేవత మాట్లాడుకుంటుండగా, ఆ సమయంలో రాజర్షి పరిక్షిత్, పూర్వ సారస్వతీ నది తీరానికి వచ్చాడు. అప్పుడు, పరిక్షిత్, పరమాత్మునికి నమస్కరించి ఇలా ప్రార్థించాడు: “ఓ ప్రభూ! సర్వజీవుల ఆధారం, మహాత్మా, సమస్త సృష్టికి మూలమైన, పరమాత్మా, నీకు నమస్కారం.” “జ్ఞాన, విజ్ఞాన సంపదను కలిగినవాడా, పరబ్రహ్మా, అనంతశక్తి కలిగినవాడా, గుణాతీతుడా, స్థిరమైనవాడా, లోకానికి అతీతుడా, నీకు నమస్కారం.” “కాలానికి, కాలమునకు మూలమైనవాడా, కాలవిభాగాలకు సాక్షిగా నిలిచినవాడా, సర్వజగత్కు అధిపతివాడా, సృష్టికర్త, కారణమైనవాడా, నీకు నమస్కారం.” “భూతాలు, ఇంద్రియాలు, ప్రాణం, మనస్సు, బుద్ధి, అంతఃకరణం—ఇవన్నీ లోనికి అనుభవించబడే, మూడు గుణాల ద్వారా కనిపించని ఆత్మా, నీకు నమస్కారం.” “అనంతుడు, సూక్ష్ముడు, చలనరహితుడు, సర్వజ్ఞుడు, అన్ని సిద్ధాంతాలకు ఆదారమైనవాడు, మాటకు, మౌనానికి శక్తినిచ్చే వాడా, నీకు నమస్కారం.” “ప్రామాణిక జ్ఞానానికి మూలమైనవాడా, ఋషి, శాస్త్రాలకు మూలమైనవాడు, కర్మ, సంసార మార్గానికి మూలమైన వేద స్వరూపుడా, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.” “కృష్ణా, రామా, వసుదేవుని కుమారుడా, ప్రద్యుమ్నా, అనిరుద్ధా, సాత్వతుల అధిపతివాడా, నీకు నమస్కారం.” “గుణాల దీపంగా వెలిగినవాడా, గుణాలతో తన్ను కప్పుకున్నవాడా, గుణాల ద్వారా దర్శించబడే వాడా, అంతరాత్మా, నీకు నమస్కారం.” “అవ్యక్తంలో క్రీడించేవాడా, వ్యక్తాన్ని పరిపూర్ణంగా చేసే వాడా, హృషీకేశా, ఋషి, మౌనవ్రతిని, నీకు నమస్కారం.” “ఉన్నత, అధమ మార్గాలను తెలిసినవాడా, సర్వాన్ని పర్యవేక్షించే వాడా, వ్యక్త, అవ్యక్త స్వరూపుడా, దృష్టికర్త, కారణమైనవాడా, నీకు నమస్కారం.” “గుణాలకు అసక్తుడైనా, ఈ లోకంలో జనన, స్థితి, లయకు అధిపతిగా, కాలశక్తిని నిలబెట్టేవాడా, భిన్న స్వభావాలను మేల్కొల్పేవాడా, నీ దృష్టితో అద్భుత క్రీడలు చేసే వాడా, నీకు నమస్కారం.” “ఈ మూడు లోకాలలో నీకు ప్రియమైన శరీరాలు—కొన్ని శాంతమైనవి, కొన్ని చంచలమైనవి, కొన్ని మాయతో జనించినవి—ఇవన్నీ ఇంద్రుని వంశానికి ప్రియమైనవి; శాంత స్వరూపాలు ముఖ్యంగా నీకు ప్రియమైనవి. ఇప్పుడు ధర్మాన్ని నిలబెట్టేందుకు, సద్గుణాలను కాపాడేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నావు.” “తన ప్రజలు చేసిన ఒక్క తప్పును రాజు భరించాలి; జ్ఞానంతో, శాంతమైన మనస్సుతో, అజ్ఞానంతో చేసినవారిని క్షమించాలి.” “ఓ ప్రభూ, దయ చూపించు; పాము తన ప్రాణాన్ని వదిలిపెడుతోంది. మేము స్త్రీలు, దయకు అర్హులు, మా జీవితమైన భర్తను మాకు తిరిగి ఇవ్వు.” “నీ సేవకులు ఏమి చేయాలో ఆదేశించు; నీ ఆదేశాన్ని విశ్వాసంతో నెరవేర్చేవారు భయాన్ని దూరం చేసుకుంటారు.” శుకదేవుడు ఇలా చెప్పాడు: పాముని భార్యలు ప్రభువును స్తుతించగా, ఆయన తన పాదాల కదులుతో, అపస్మారంలో ఉన్న, తల విరిగిన కలియను విడిపించాడు. అతడు మళ్లీ శరీరాన్ని, శ్వాసను పొందాడు; నెమ్మదిగా హరిని చూశాడు; శ్వాస తీసుకోవడం కష్టంగా, బలహీనంగా, బాధతో, కృష్ణుని ముందు చేతులు జోడించి మాట్లాడాడు. కలియ ఇలా అన్నాడు: “మేము పుట్టుకతో దుష్టులు, చీకటిలో, దీర్ఘకాలిక కోపంతో కప్పబడ్డాం. ఓ ప్రభూ, ఈ స్వభావం విడిచిపెట్టడం చాలా కష్టం; ఇది అన్ని ప్రాణుల్లో ఉన్న మోసపూరిత గ్రహణమే.” “నీవు, ఓ సృష్టికర్త, ఈ విశ్వాన్ని గుణాల విభజనతో నిర్మించావు; వివిధ స్వభావాలు, శక్తులు, రూపాలు, విత్తనాలు, వృత్తులు నీవే కలిగించావు.” “అందులో మేము పాములు, భయంకరమైన కోపంతో పుట్టాము; నీ మాయను ఎలా విడిచిపెట్టగలము? మేము దానిలో మాయలో పడిపోయాము.” “నీవే దీనికి కారణమవు, సర్వజ్ఞుడు, జగత్పతి; క్షమా, శిక్షా, ఏది ఇవ్వాలనుకున్నా, మాకు తగినదాన్ని చేయు.” శుకదేవుడు ఇలా చెప్పాడు: కలియ మాటలు విన్న ప్రభువు, మానవ రూపంలో, ఇలా చెప్పాడు: “నీకు ఇక్కడ ఉండకూడదు, ఓ పాము; ఆలస్యం చేయకుండా సముద్రానికి వెళ్ళు. ఈ నదిని గోవులు, మనుషులు, నీ కుటుంబం, పిల్లలు, భార్యలు ఆనందించేందుకు వదిలిపెట్టు.” “ఈ నా ఆదేశాన్ని మనుషులు జ్ఞాపకంలో ఉంచి, ప్రాతఃసంధ్య, సాయంసంధ్య సమయాల్లో పఠిస్తే, నీ భయానికి లోనవారు కాదు.” ఇలా ఈ ఘట్టం ముగిసింది; భూమి, ధర్మం, పరిక్షిత్, కలియ, కృష్ణుని మధ్య సంభాషణలు, ప్రార్థనలు, క్షమ, దయ, ధర్మానికి పరమాత్ముని చరిత్ర, సద్గుణాల వైభవం, కలియుగంలో భూమి బాధ, చివరకు కృష్ణుని కృపతో కలియ పునరుద్ధరణ—అన్ని ఈ కథలో ముడిపడ్డాయి.