శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పరిచయం: పరమ పవిత్రమైన భాగవత పురాణంలో, పరమార్థమైన సంఘటనలు, మహానుభావుల జీవన విధానాలు, భగవంతుని లీలలు మనకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి. ఇప్పుడు భాగవతం మొదటి స్కంధం, పదహారు అధ్యాయంలోని వరుస శ్లోకాల ఆధారంగా, ఒక వరుసగా సాగిపోతున్న కథను వినండి. పరిచిత్ మహారాజు ఉత్తర కుమార్తె అయిన ఇరావతిని వివాహమాడాడు. ఆమెకు జనమేజయుడు మొదలైన నాలుగు కుమారులు జన్మించారు. అనంతరం, పవిత్ర గంగా తీరంలో శారద్వతుడు పురోహితుడిగా ఉండగా, పరిపూర్ణ దానధర్మాలతో మూడు అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించాడు. ఆ యాగాలలో దేవతలే ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఒకసారి, దిశల విజయయాత్రలో ఉన్న పరాక్రమశాలి పరిక్షిత్, రాజవేషధారి అయిన కలియుగాన్ని పట్టుకున్నాడు. వాస్తవానికి అతడు శూద్రుడు, ఆ సమయంలో అతడు ఒక ఆవును, ఒక ఎద్దును తన పాదంతో తన్నుతూ హింసిస్తున్నాడు. అప్పుడు శౌనకాది ఋషులు ఇలా ప్రశ్నించారు: “ఈ విజయయాత్రలో రాజు కలిని ఎందుకు పట్టుకున్నాడు? ఆ రాజవేషధారి శూద్రుడు ఎవరు? అతడు ఆవును తన్నడమేకెందుకు? ఇది శ్రీకృష్ణుని కథలకు సంబంధించినదైతే దయచేసి వివరించండి.” వారు ఇలా కూడా అన్నారు: “భగవంతుని పదపద్మాల అమృతాన్ని ఆస్వాదించే వారికి, ఇతర వ్యర్థమైన మాటలు జీవితాన్ని వృధా చేసే వాటే. మానవులు అమరత్వాన్ని కోరుకునే ఈ లోకంలో, మహర్షి శామీకుడు మరణాన్ని (కాళిని) ఇక్కడికి ఆహ్వానించాడు. మరణం ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం ఎవరూ మరణించరు. అందుకే మహర్షులు ఆయనను పిలిచారు. హరి కథామృతాన్ని మానవ లోకంలో ఆస్వాదిద్దాం! ఈ కలియుగంలో ప్రజలు ఆలస్యంగా స్పందించే వారు, మాంద్యబుద్ధి కలవారు, చిట్టచిత్తుగా జీవించే వారు. రాత్రులు నిద్రలో, పగళ్ళు వ్యర్థ కృత్యాలలో గడిపేస్తారు. ఇంతలో, సూత మహర్షి ఇలా చెప్పాడు: కురు దేశంలో నివసిస్తున్న పరిక్షిత్ మహారాజు, కలియుగం తన రాజ్యంలో ప్రవేశించిందని వినిపించగానే, ధైర్యవంతుడైన అతడు తన ధనుస్సును ఎత్తుకున్నాడు. నల్లగుర్రాలు కలిగిన, సింహధ్వజం ఉన్న అలంకృత రథంపై ఎక్కి, తన సైన్యంతో (రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, పాదసేనతో కూడి) దిశల విజయయాత్రకు బయలుదేరాడు. ఆ ప్రయాణంలో భద్రాశ్వ, కేతుమాల, భారత, ఉత్తరకురు, కింపురుషాది ప్రాంతాలను జయించి, అవి నుండి కానుకలు స్వీకరించాడు. పట్టణాలు, అరణ్యాలు, పవిత్ర నదులు, దేవతలకు సమానమైన పురుషులు, అప్సరసలకు సమానమైన స్త్రీలను కూడా తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాడు. అక్కడా, అక్కడా, అతను తన పూర్వీకుల కీర్తిని, ముఖ్యంగా కృష్ణుని మహిమను వర్ణించే పాటలను వినిపించాడు. తానే అశ్వత్థామన్ బ్రహ్మాస్త్రం నుండి ఎలా రక్షించబడ్డాడో, వృష్ణులు–పాండవుల మధ్య ఉన్న మమత, వారి కేశవుని పట్ల భక్తి గురించి కూడా విన్నాడు. ఈ విధంగా ఆనందంతో కళ్లు విప్పి, సంతోషంగా ఉన్న పరిక్షిత్ వారికి విరివిగా ధనం, వస్త్రాలు, హారాలను దానం చేశాడు. పరమ భక్తుడైన పరిక్షిత్, విష్ణుపాదారవిందాలపై భక్తిని చూపిస్తూ, పాండవులకు సేవ చేశాడు—రథసారథిగా, స్నేహితుడిగా, సహాయకుడిగా, దూతగా, వీరాసనంలో భాగస్వామిగా, వారిని అనుసరిస్తూ, వారిని ప్రశంసిస్తూ, వారికి నమస్కరించి, ప్రపంచాన్ని విష్ణువు పాదాల వద్దకు తేవడంలో సహాయపడ్డాడు. ఇలా తన పూర్వీకుల ఆచారాన్ని అనుసరిస్తూ పరిక్షిత్ తన ధర్మాన్ని నిత్యం ఆచరించగా, ఒక అద్భుత సంఘటన సమీపంలో జరిగింది. వినండి, నేను మీకు చెప్పబోతున్నాను. ధర్ముడు, ఒక్క కాలు మీద నడుచుకుంటూ, నీడ తగ్గిపోయిన భూమిని చూసాడు. ఆమె దూడను కోల్పోయిన ఆవు లాగా ఏడుస్తూ కనిపించింది. ధర్ముడు ఆమెను ఇలా ప్రశ్నించాడు: “ఓ మృదువైన భూమీదేవి! నీకు ఏమైంది? ఎందుకు నీ ముఖంలో శోకచాయలు కనిపిస్తున్నాయి? నీలోని అంతర్గత దుఃఖాన్ని నేను గ్రహిస్తున్నాను. దూర సంబంధి కోసం దుఃఖిస్తున్నావా, తల్లీ? నీ శరీర భాగం కోల్పోయిందని, పాపులు నిన్ను హింసిస్తున్నారని, దేవతలకు యజ్ఞ ఫలితాలు అందడం లేదని, ప్రజలకు ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించడంలేదని, అందుకే శోకిస్తున్నావా? భూమిపై రక్షణ లేకుండా ఉన్న స్త్రీలు, పిల్లలు క్రూరుల చేతిలో బాధపడతున్నారని, బ్రాహ్మణ వర్గంలో పవిత్ర వాక్కు అపవిత్రమైందని, ధర్మరహిత రాజుల వల్ల ఉత్తమ కుటుంబాలు పతనమయ్యాయని శోకిస్తున్నావా? కలియుగ ప్రభావంతో క్షత్రియ వంశాలు నశించడాన్ని, వారి వల్ల రాజ్యాలు నాశనం కావడాన్ని, ప్రజలు తినేది, త్రాగేది, నివాసం, స్నానం కోసం ఇక్కడక్కడ తిరుగుతూ జీవనోపాధి కోల్పోయిన దుస్థితిని చూసి బాధపడుతున్నావా? లేకపోతే, హరి భగవంతుడు నీ భారాన్ని తగ్గించేందుకు అవతరించి, ఇప్పుడు మళ్లీ వెళ్లిపోయినందుకు, నీ విమోచనం ఆలస్యం అవుతుందని బాధపడుతున్నావా? దయచేసి చెప్పు, భూమీదేవి! నీ దుఃఖానికి మూలకారణం ఏమిటి? దేవతలందరూ పూజించే నీ మంగళకరమైన అదృష్టాన్ని కాలమహాశక్తి హరించిందా?” భూమీదేవి ఇలా సమాధానమిచ్చింది: “ఓ ధర్మదేవా! నీవు అడిగిన ప్రతిదీ నీకు తెలుసు. నీవు ప్రపంచానికి ఆనందాన్ని కలిగించే నాలుగు కాలులను (సత్యం, శౌచం, దయ, క్షమ) నిలబెడతావు. సత్యం, పవిత్రత, దయ, క్షమ, త్యాగం, సంతృప్తి, నేరుగా ఉండటం, ప్రశాంతత, ఇంద్రియనిగ్రహం, తపస్సు, సమతా, సహనం, ఉపశమనము, విద్య— ఇవన్నీ, అలాగే జ్ఞానం, వైరాగ్యం, అధిపత్యం, వీరత్వం, తేజస్సు, బలం, స్మృతి, స్వాతంత్ర్యం, నైపుణ్యం, సౌందర్యం, ధైర్యం, మృదుత్వం— ఇంకా ధైర్యం, వినయం, సద్గుణం, సహనం, ఉత్సాహం, బలము, ఐశ్వర్యం, లోతు, స్థిరత్వం, విశ్వాసం, కీర్తి, గౌరవం, అహంకార రహితత్వం— ఇవన్నీ నందు ఎప్పుడూ ఉన్నాయి. మహత్ప్రాప్తి కోరేవారు ఇవన్నీ నీలో పొందుతారు. కానీ, ఇప్పుడు నేను ప్రపంచాన్ని చూసి దుఃఖిస్తున్నాను. శ్రీనివాసుని (కృష్ణుని) సన్నిధి లేకుండా పోయింది. కలియుగపు పాపదృష్టి వల్ల భూమి బాధపడుతోంది. నేను, నీవు, ఉత్తమ పాలకులు, దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, సద్గుణవంతులు, అన్ని వర్ణాశ్రమధర్మాలు— అందరికీ నేను దుఃఖిస్తున్నాను. బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు కేవలం ఆయన కటాక్షాన్ని కోరి ఘోర తపస్సులు చేశారు. అలాంటి భగవంతుని పదపద్మాల ధూళిని శ్రీదేవి సైతం తన స్వస్థానాన్ని వదిలి ప్రేమతో పూజిస్తుంది. ఆయన పాదముద్రలు (పద్మం, వజ్రం, అంకుశం, ధ్వజం మొదలైనవి) నా మీద ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ, అంతటి మహిమను పొందిన నేను ఆయనకు ఇష్టపడలేదు. చివరికి ఆయన నన్ను విడిచిపెట్టాడు. లోకాలు కూడా నన్ను నిరాకరించాయి. ఆయనే తన స్వశక్తితో భూమిపై ఉన్న భారం—అర్థశత దుర్జన రాజుల సేనలను—తీసివేసి, నీ స్థిరతను స్థాపించాడే కానీ, చివరికి యదువంశాన్ని ఆనందింపజేశాడు. ఆ పరమపురుషుని మధుర దృష్టులు, చిరునవ్వులు, మధుర వాక్యాలు తేనెటీగలకూ స్థిరత లేకుండా చేస్తాయి. ఆయన పాదధూళి నా హృదయాన్ని ఉల్లాసపరుస్తుంది. అలాంటి భగవంతుని విరహాన్ని ఎవరు భరించగలరు? భూమీదేవి, ధర్మదేవుడు ఇలా సంభాషిస్తున్న సమయంలో, తూర్పు సరస్వతి నది తీరంలో రాజర్షి పరిక్షిత్ మహారాజు వచ్చాడు. ఈ సందర్భంలో, సూత మహర్షి పరమాత్మునికి నమస్కరించాడు: “ఓ పరమాత్మా! ఓ మహాత్మా! సమస్త ప్రాణుల నివాసస్థానమైన, సర్వకారణమైన, పరమాత్మ స్వరూపుడు అయిన నీకు నమస్కారం. జ్ఞానవిజ్ఞాన నిధి, నిర్గుణుడు, నిత్యుడు, లోకానికి అతీతుడు, సమస్తకాలానికి మూలకారణుడైన నీకు నమస్కారం. కాలస్వరూపుడవైన, కాల విభాగాలకు సాక్షివైన, జగత్తే అయిన, సమస్తాన్ని పర్యవేక్షించే, సృష్టికర్త, కారకుడవైన నీకు నమస్కారం.” ఇలా, పరిక్షిత్ మహారాజు, ధర్మదేవుడు, భూమీదేవి సంభాషణలు, భగవంతుని మహిమ—ఇవి కలిసిన ఈ పవిత్ర కథ భాగవతంలో సుస్పష్టంగా ప్రతిధ్వనించాయి.