ధర్మరాజు, తన హృదయంలో కలిగిన ఆందోళనతో, కృష్ణుని మరియు యాదవ వంశస్థుల గురించి యుధిష్ఠిరుని అడుగుతాడు: ‘‘దేవకితోపమానమైన ఏడుగురు సోదరీమణులు, వారి భర్తలు, ఇతర మామలు, వారి కుమారులు, కోడళ్ళు—all led by దేవకి—అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారా? అహుక మహారాజు ఇంకా బ్రతికే ఉన్నారా? అతని దుర్మార్గ కుమారుడు, అతని తమ్ముడు, హృదికుడు, అతని కుమారుడు, అక్వూరుడు, జయంతుడు, గద, శరణ—వారంతా బాగున్నారా? శత్రుజిత్ వంటి ఇతరులు సురక్షితంగా ఉన్నారా? సాత్వత వంశానికి అధిపతిగా ఉన్న రాముడు సౌఖ్యంగా ఉన్నాడా? వృష్ణివంశంలో గొప్ప రథసారథిగా ప్రసిద్ధుడైన ప్రద్యుమ్నుడు క్షేమంగా ఉన్నాడా? అనిరుద్ధుడు, తన యువక భావోద్వేగాల్లో, అభివృద్ధి చెందుతున్నాడా? సుశేనుడు, చరుదేశుడు, జాంబవతీ కుమారుడు సాంబుడు, కర్ష్ణివంశంలో ప్రముఖులు, వారి కుమారులు—రిషభుడు మొదలైనవారు—వారు కూడా సుఖంగా ఉన్నారా? శౌరి వంశీయులైన శ్రుతదేవుడు, ఉద్ధవుడు, సునందుడు, నందుడు, శిరీషణ్యుడు, ఇతర సాత్వత అధిపతులు—all followers of Shauri—వారు కూడా క్షేమంగా ఉన్నారా? రాముడు, కృష్ణుడు వంటి వారి బాహువలపై ఆధారపడిన వారందరూ సురక్షితంగా ఉన్నారా? మిత్రులు మన స్మృతిలో మన మంచిని తలచుకుంటున్నారా? సుదర్మ నగరంలో, బ్రాహ్మణులకు అతి భక్తుడైన, భక్తులకు స్నేహితుడైన గోవిందుడు సంతోషంగా ఉన్నాడా? జగత్తు యొక్క శ్రేయస్సు, రక్షణ, అభివృద్ధి కోసం ఆ ఆదిమ, అనంత మిత్రుడు, మనుష్య రూపంలో యాదవ వంశ సంగమంలోనే ఉన్నాడా? యాదవులు తమ స్వనగరంలో గౌరవింపబడుతూ, బలమైన బాహువులతో రక్షింపబడుతూ, పరమానందంగా, మహా వీరులవలె ఆనందంగా విహరిస్తున్నారు. సత్యా మరియు ఇతర పదహారు వేల మంది మహిళలు, స్వర్గదేవతలకంటే అందంలో మించినవారు, కృష్ణుని పాదసేవను తమ ప్రధాన ధర్మంగా భావించి, ఇంద్రుని ప్రియమైనవారికి లభించె ఆశీర్వాదాలను పొందుతున్నారు. యాదవులలో అగ్రగణ్యులైన వారు, తమ బలమైన బాహువులతో, ఎప్పుడూ నిర్భయంగా, దేవతలకు కూడా యోగ్యమైన సుధర్మ సభను తమ పాదాలతో ప్రవేశించి, ఆ సభను అక్కడికి తెచ్చారు. ఇంతలో ధర్మరాజు, ‘‘ప్రియమైనవాడా, నీవు ఆరోగ్యంగా ఉన్నావా? నీ కాంతి తగ్గిపోయినట్టు నాకు అనిపిస్తోంది. నీవు ఏదైనా కోల్పోయావా? ఎవరి ద్వారా అవమానించబడ్డావా? లేదా చాలా కాలంగా ఇక్కడికి రాలేదా? నీకు అనర్థకరమైన శబ్దాలు లేదా ఇతర విఘ్నాలు కలిగాయా? నీవు ఆశతో అడిగినవారికి ఇచ్చే వాగ్దానం నెరవేర్చలేకపోయావా? ఆశ్రయాన్ని కోరిన బ్రాహ్మణుడు, బాలుడు, ఆవు, వృద్ధుడు, రోగి, స్త్రీ లేదా ఏ జీవికి ఆశ్రయం నిరాకరించలేదని ఆశిస్తున్నాను. నీవు అర్హించని స్త్రీని ఆశ్రయించలేదా? లేదా అర్హురాలైనవారిని? నీవు నీ స్థాయికి మించిన, తక్కువ దారుల్లో ఓడిపోయావా? పెద్దవారు, పిల్లలతో పంచుకోవలసిన ఆహారాన్ని ఒంటరిగా తినలేదుగా? నీ ప్రతిష్ఠకు హానికరమైన, నీ శక్తికి మించిన పని చేయలేదుగా? నీ హృదయంలో నీ సొంతవారు వల్ల ఎప్పుడైనా పూరణ లేని వెలితి, దుఃఖం అనుభవిస్తున్నావా? లేక వేరే కారణాలున్నాయా? లేవంటే నీకు శోకం ఉండదు’’ అని అడుగుతాడు. అంతే కాక, గోపాల బాలులు కృష్ణుని అలకతో అడుగుతారు: ‘‘ఓ కృష్ణా! నీవు అంత త్వరగా వచ్చావు. మేమందరం ఏమీ తినలేదు. రా, మేము కలసి భోజనం చేద్దాం.’’ అప్పుడు హృషీకేశుడు చిరునవ్వుతో, పిల్లలతో కలిసి భోజనం చేసి, వారికి అజగ పుట్టును చూపించి, అడవిలోంచి తిరిగి గ్రామానికి వచ్చాడు. ఆ సమయంలో, మయూరపిచ్చుకలు, పుష్పాలు, నూతన రంగులు ధరించి, వంశీ, శృంగారావళితో, దూడలను ప్రశంసిస్తూ, పవిత్ర కీర్తనలను పాడుతూ, గోపికల కళ్ళలో ఆనందాన్ని నింపుతూ, కృష్ణుడు గోకులంలో ప్రవేశించాడు. ‘‘నేడు యశోదానందనుడు, నందుని కుమారుడు, ఆ మహా పామును సంహరించాడు. మనం దాని నుండి రక్షించబడ్డాం’’ అని పిల్లలు గ్రామంలో ఆనందంగా పాడారు. ఇంతటి కృష్ణునిపై, ఆయన జననానికి ముందే, తన సంతానంపై కూడా కలగని ఈ అపూర్వ ప్రేమ ఎలా కలిగింది? అని ధృతరాష్ట్రుడు ప్రశ్నిస్తాడు. దానికి శుకుడు సమాధానమిస్తూ: ‘‘ప్రపంచంలోని ప్రతి ప్రాణికి తన ఆత్మే అత్యంత ప్రియమైనది. పిల్లలు, ధనం మొదలైనవి ఆత్మ వల్లే ప్రియంగా భావిస్తారు. శరీరాన్ని ఆత్మగా భావించే వారికి కూడా, శరీరంలో కన్నా ఆత్మపై మక్కువ ఎక్కువ. శరీరం వృద్ధాప్యంలోకి వెళ్ళినా, జీవించాలనే ఆకాంక్ష మాత్రం తగ్గదు. అందుకే, ప్రాణులకు తమ ఆత్మే అత్యంత ప్రియమైనది. ఆత్మ కోసం ఈ జగత్తంతా నడుస్తోంది. కృష్ణుడే ఆ పరమాత్మ. జగత్తు శ్రేయస్సు కోసం తన మాయ ద్వారా మానవరూపంలో అవతరించాడు. ఈ లోకంలో కృష్ణుడే స్థిరమైనది, చలించేది; ఆయన రూపమే సర్వస్వం. ఇతరమైనది ఏదీ లేదు. అన్ని వస్తువులకు, ఆత్మకు ఉన్న ప్రాధాన్యం కృష్ణునికీ ఉంది. ఆయన స్వరూపానికి భిన్నమైనది అసత్యమే. మురారి కృష్ణుని పాదారవిందాలను ఆశ్రయించినవారికి, సంసార సాగరం కూర్చెదరిన దూడ పాదపు నిడివంత చిన్నదిగా మారిపోతుంది; అక్కడ దురదృష్టం ఎప్పుడూ చేరదు. ఇవన్నీ నీవు అడిగిన ప్రకారం వివరించాను—హరి బాల్యంలో ఆడిన లీలలు, బాల్యపు కీర్తులు. మురారి మిత్రులతో చేసిన క్రీడలు, దుష్టుల సంహారం, ప్రాకటిత, అప్రమేయ స్వరూపాలు, భూమి కోరిక నెరవేర్చడం—వాటి శ్రవణ, కీర్తన వల్ల మనుష్యుడు సర్వార్థాలను పొందుతాడు. చిన్నతనంలో దాగుడు మూటలు, వంతెనలు కట్టడం, కోతుల్లా ఉల్లాసంగా ఆడడం—ఇలా వారు వ్రజలో బాల్యాన్ని గడిపారు’’ అని చెబుతాడు. ఈ విధంగా, కృష్ణుని మిత్రుడు అయిన అర్జునుడు, తన రాజబ్రాత అయిన యుధిష్ఠిరుని ముందు నిలబడతాడు. కృష్ణుని వियोगంలో అతని మనస్సు సందేహాలతో బాధపడుతూ, ముఖవర్ణం, హృదయం మురిసిపోయి, కృష్ణుని ధ్యానంతో నిశ్చలంగా ఉంటాడు. కన్నీళ్లను చేతితో తుడుచుకుంటూ, కృష్ణుని మాయ వల్ల తాను మోసపోయానని, దేవతలను కూడా ఆశ్చర్యపరిచిన తన శక్తిని కృష్ణుడు తీసుకుపోయాడని, కన్నీటితో గొంతు ఆపుకుంటూ తన పెద్దన్న యుధిష్ఠిరునితో చెప్పడం ప్రారంభిస్తాడు.