శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఇతి తే భగవద్ యాచ్ఞాం శృణ్వన్తోఽపి న శుశ్రువుః । క్షుద్రాశా భూరికర్మాణో బాలిశా వృద్ధమానినః

ప్రభువు కోసం చేసిన ఈ అభ్యర్థనను విన్నా కూడా, వారు వినలేదు. చిన్న ఆశలు, ఎక్కువ కర్మలు, పిల్లలవంటి మూర్ఖత్వం, వయస్సు మీద గర్వం వీరికి ఉన్నాయి.

దేశః కాలః పృథగ్ ద్రవ్యం మంత్రతంత్రర్త్విజోఽగ్నయః । దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః

దేశం, కాలం, వేర్వేరు వస్తువులు, మంత్రాలు, విధానాలు, ఋత్వికులు, అగ్నులు, దేవతలు, యజమాని, యజ్ఞం, ధర్మం — ఇవన్నీ ఆయనవల్లే ఏర్పడినవి.

తం బ్రహ్మ పరమం సాక్షాద్ భగవన్తం అధోక్షజమ్ । మనుష్యదృష్ట్యా దుష్ప్రజ్ఞా మర్త్యాత్మానో న మేనిరే

ఆ పరబ్రహ్మను, భగవంతుడిని, అద్భుతుడిని, తాము మానవులమని భావించిన వారు, తక్కువ జ్ఞానంతో, మామూలు మనిషిగా మాత్రమే చూశారు.

న తే యదోమితి ప్రోచుః న నేతి చ పరన్తప । గోపా నిరాశాః ప్రత్యేత్య తథోచుః కృష్ణరామయోః

వారు 'యాదవులకు ఇవ్వండి' అని కూడా చెప్పలేదు, 'ఇవ్వకండి' అని కూడా చెప్పలేదు. గోపాలు నిరాశతో తిరిగి వచ్చి, కృష్ణుడు, రాముడికి జరిగినదంతా చెప్పారు.

తదుపాకర్ణ్య భగవాన్ ప్రహస్య జగదీశ్వరః । వ్యాజహార పునర్గోపాన్ దర్శయఁలౌకికీం గతిమ్

అది విని జగదీశ్వరుడు భగవంతుడు నవ్వుతూ, మళ్లీ గోపాలకు మానవుల పద్ధతిలో ఎలా చేయాలో చెప్పాడు.

మాం జ్ఞాపయత పత్‍నీభ్యః ససఙ్‌కర్షణమాగతమ్ । దాస్యన్తి కామమన్నం వః స్నిగ్ధా మయ్యుషితా ధియా

నేను రాముడితో కలిసి వచ్చానని, బ్రాహ్మణుల భార్యలకు చెప్పండి. మనసారా నన్ను ప్రేమించే వారు కావున, వారు మీకు కావాల్సిన అన్నాన్ని ఆనందంగా ఇస్తారు.

గత్వాథ పత్‍నీశాలాయాం దృష్ట్వాసీనాః స్వలఙ్‌కృతాః । నత్వా ద్విజసతీర్గోపాః ప్రశ్రితా ఇదమబ్రువన్

తర్వాత గోపాలు భార్యల ఇంటికి వెళ్లి, అలంకరించుకొని కూర్చున్న బ్రాహ్మణుల భార్యలను చూసి, నమస్కరించి, వినయంగా ఇలా అన్నారు.

నమో వో విప్రపత్‍నీభ్యో నిబోధత వచాంసి నః । ఇతోఽవిదూరే చరతా కృష్ణేనేహేషితా వయమ్

బ్రాహ్మణుల భార్యలారా, మేము మీకు నమస్కరిస్తున్నాం. దయచేసి మా మాటలు వినండి. ఇక్కడే దగ్గరలో, కృష్ణుడు పంపినవాళ్లమై, మేము గోవులను మేపుతున్నాం.

గాశ్చారయన్ స గోపాలైః సరామో దూరమాగతః । బుభుక్షితస్య తస్యాన్నం సానుగస్య ప్రదీయతామ్

ఆయన రాముడితో పాటు గోపాలులతో కలిసి, చాలా దూరం వచ్చి గోవులను మేపుతున్నారు. ఆయనకు ఆకలిగా ఉంది. దయచేసి ఆయనకు, ఆయనతో ఉన్నవారికి అన్నం ఇవ్వండి.

శ్రుత్వాచ్యుతం ఉపాయాతం నిత్యం తద్దర్శనోత్సుకాః । తత్కథాక్షిప్తమనసో బభూవుర్జాతసమ్భ్రమాః

అచ్యుతుడు వచ్చాడని విని, ఎప్పుడూ ఆయనను చూడాలని ఆశించే వారు, ఆయన కథల్లో మనసు మునిగి, స్త్రీలు అందరూ ఆనందంతో ఉల్లాసంగా మారిపోయారు.

చతుర్విధం బహుగుణం అన్నమాదాయ భాజనైః । అభిసస్రుః ప్రియం సర్వాః సముద్రమివ నిమ్నగాః

నాలుగు రకాల మంచి అన్నాన్ని పాత్రల్లో వేసుకుని, అందరూ తమ ప్రియుడి దగ్గరకు నదులు సముద్రంలో కలిసినట్టు పరుగెత్తారు.

నిషిధ్యమానాః పతిభిః భ్రాతృభిర్బన్ధుభిః సుతైః । భగవతి ఉత్తమశ్లోకే దీర్ఘశ్రుత ధృతాశయాః

భర్తలు, అన్నలు, బంధువులు, పిల్లలు వారించినా, ఉత్తమ కీర్తి కలిగిన భగవంతుడిపై మనస్సు నిలిపిన వారు, చిన్నప్పటి నుంచే వినిన ఉపదేశంతో ధైర్యంగా ముందుకు వెళ్లారు.

యమునోపవనేఽశోక నవపల్లవమణ్డితే । విచరన్తం వృతం గోపైః సాగ్రజం దదృశుః స్త్రియః

యమునా తీరంలో తాజా అశోక పల్లవాలతో అలంకరించిన వనంలో, గోపాలతో, అన్నయ్యతో కలిసి సంచరిస్తున్న కృష్ణుణ్ని ఆ స్త్రీలు చూశారు.

( వసంతతిలకా ) శ్యామం హిరణ్యపరిధిం వనమాల్యబర్హ ధాతుప్రవాలనటవేషమనవ్రతాంసే । విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం కర్ణోత్పలాలక కపోలముఖాబ్జహాసమ్

వానమేఘంలా నీలంగా, బంగారు వస్త్రాలు ధరించి, అడవి పూలమాలలు, నెమలి పిచ్చుకలతో అలంకరించబడి, నాట్యవేషంలో, భుజంపై కమలాన్ని ఉంచి, ఒక చేత్తో కమలాన్ని తిప్పుతూ, చెవిలో ఉత్పలపువ్వుతో, జుట్టు కపోలాలను తాకుతూ, ముఖంలో పువ్వు విరబూసిన చిరునవ్వుతో ఉన్న కృష్ణుణ్ని వారు చూశారు.

ప్రాయఃశ్రుతప్రియతమోదయకర్ణపూరైః యస్మిన్ నిమగ్నమనసః తం అథాక్షిరంధ్రైః । అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర

వారు ఎప్పుడూ వినడానికి ఇష్టపడే ఆయన కథలు, ఆయన దర్శనం చెవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి. కళ్లతో ఆయనను లోపలికి తీసుకుని, హృదయంలో బాగా ఆలింగనం చేసి, జ్ఞానులు తమ ఇష్టానుసారం బాధను విడిచిపెట్టినట్టు వారు కూడా తమ బాధను వదిలేశారు.

( అనుష్టుప్ ) తాస్తథా త్యక్తసర్వాశాః ప్రాప్తా ఆత్మదిదృక్షయా । విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః

అవన్నీ ఆశలు వదిలి, తమను తాము చూడాలని వచ్చారు. అన్నీ తెలిసిన ఆయన, ఆ విషయం తెలుసుకుని, చిరునవ్వుతో వారితో మాట్లాడాడు.

స్వాగతం వో మహాభాగా ఆస్యతాం కరవామ కిమ్ । యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః

స్వాగతం మీకు, మహాభాగ్యవంతులారా! దయచేసి కూర్చోండి. మీ కోసం నేను ఏమి చేయగలను? మీరు మమ్మల్ని చూడాలని వచ్చారు, ఇది మీకు తగినదే.

నన్వద్ధా మయి కుర్వన్తి కుశలాః స్వార్థదర్శినః । అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా

నిజంగా, తమకు మేలు కావాలని కోరుకునే జ్ఞానులు, నాకు కారణం లేకుండా, ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా, నిస్వార్థంగా భక్తిని అర్పిస్తారు. ఎందుకంటే నేను వారికి అంతగా ప్రియమైనవాడిని.

ప్రాణబుద్ధిమనఃస్వాత్మ దారాపత్యధనాదయః । యత్సమ్పర్కాత్ ప్రియా ఆసన్ తతః కో న్వపరః ప్రియః

ప్రాణం, బుద్ధి, మనస్సు, ఆత్మ, భార్యలు, పిల్లలు, ధనం మొదలైనవి—ఇవి అన్నీ నాతో సంబంధం వల్లే ప్రియంగా అనిపిస్తాయి. మరి నన్ను మించిన ప్రియమైనవాడు ఇంకెవరు ఉంటారు?

తద్ యాత దేవయజనం పతయో వో ద్విజాతయః । స్వసత్రం పారయిష్యన్తి యుష్మాభిర్గృహమేధినః

ఇప్పుడు మీరు దేవయజ్ఞ స్థలానికి వెళ్ళండి, ద్విజపత్నులారా! మీ భర్తలు, గృహస్థులు, మీతో కలిసి తమ యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేస్తారు.

శ్రీపత్‍న్య ఊచుః । ( వసంతతిలకా ) మైవం విభోఽర్హతి భవాన్గదితుం నృశంసం సత్యం కురుష్వ నిగమం తవ పాదమూలమ్ । ప్రాప్తా వయం తులసిదామ పదావసృష్టం కేశైర్నివోఢుమతిలఙ్‌ఘ్య సమస్తబన్ధూన్

దయచేసి ఇలా కఠినంగా మాట్లాడవద్దు ప్రభూ! మీ పాదాల దగ్గర వచనాన్ని నిజం చేయండి. మేము అందరినీ వదిలిపెట్టి, తులసి మాలలతో అలంకరించబడిన మీ పాదధూళిని మా జుట్టులో ధరించేందుకు వచ్చాము.

గృహ్ణన్తి నో న పతయః పితరౌ సుతా వా న భ్రాతృబన్ధుసుహృదః కుత ఏవ చాన్యే । తస్మాద్ భవత్ప్రపదయోః పతితాత్మనాం నో నాన్యా భవేద్ గతిరరిన్దమ తద్ విధేహి

ఇప్పుడు మా భర్తలు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, స్నేహితులు, మరెవ్వరూ మమ్మల్ని అంగీకరించరు. అందువల్ల, శత్రువులను జయించినవాడా, నీ పాదాల వద్ద శరణు వచ్చిన మాకు ఇంకెవరూ ఆశ్రయం లేరు—దయచేసి మాకు దయ చూపించు.

శ్రీభగవానువాచ - పతయో నాభ్యసూయేరన్ పితృభ్రాతృసుతాదయః । లోకాశ్చ వో మయోపేతా దేవా అప్యనుమన్వతే

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మీ భర్తలు, తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములు, పిల్లలు, ఇతరులు మీపై అసూయ చూపవద్దు. మీరు నాతో కలిసినందుకు లోకాలు, దేవతలు, అందరూ మిమ్మల్ని గౌరవిస్తారు.

( అనుష్టుప్ ) న ప్రీతయేఽనురాగాయ హ్యఙ్‌గసఙ్‌గో నృణామిహ । తన్మనో మయి యుఞ్జానా అచిరాన్ మామవాప్స్యథ

ఈ లోకంలో మనుషుల మధ్య శరీర సంబంధం ప్రేమకోసం కాదు. మీరు మీ మనసును నాపై కేంద్రీకరిస్తే, త్వరలోనే నన్ను పొందుతారు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యుక్తా ద్విజపత్‍న్యస్తా యజ్ఞవాటం పునర్గతాః । తే చానసూయవః స్వాభిః స్త్రీభిః సత్రమపారయన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా భగవంతుడు చెప్పిన తర్వాత, ద్విజపత్నులు మళ్లీ యజ్ఞ వేదికకు వెళ్లారు. వారి భర్తలు, ఇప్పుడు అసూయ లేకుండా, తమ భార్యలతో కలిసి యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేశారు.

తత్రైకా విధృతా భర్త్రా భగవన్తం యథాశ్రుతమ్ । హృదోపగుహ్య విజహౌ దేహం కర్మానుబన్ధనమ్

అక్కడ ఒక మహిళను భర్త అడ్డుకున్నాడు. ఆమె భగవంతుణ్ణి మనసులో ఆలింగనం చేసుకుని, తన శరీరాన్ని, కర్మ బంధాన్ని విడిచిపెట్టి ముక్తిని పొందింది.

భగవానపి గోవిన్దః తేనైవాన్నేన గోపకాన్ । చతుర్విధేనాశయిత్వా స్వయం చ బుభుజే ప్రభుః

ఆ భోజనంతోనే భగవంతుడు గోవిందుడు, ఆహారం నాలుగు విధాలుగా గోపకులకు పెట్టించాడు. స్వయంగా ప్రభువు కూడా తిన్నాడు.

ఏవం లీలానరవపుః నృలోకమనుశీలయన్ । రేమే గోగోపగోపీనాం రమయన్రూపవాక్కృతైః

ఇలా, లీలావతారంగా మానవ రూపంలో భగవంతుడు, తన అందం, మాటలు, కార్యాలతో గోవులు, గోపులు, గోపికలను ఆనందింపజేశాడు.

అథానుస్మృత్య విప్రాస్తే అన్వతప్యన్ కృతాగసః । యద్ విశ్వేశ్వరయోర్యాచ్ఞాం అహన్మ నృవిడమ్బయోః

తరువాత, బ్రాహ్మణులు తమ భార్యలు విశ్వేశ్వరులకు చేసిన ప్రార్థనను గుర్తుచేసుకుని, మానవ రూపంలో ఉన్న భగవంతుణ్ణి తక్కువగా చూసినందుకు పశ్చాత్తాపపడ్డారు.