శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఇతి ధర్మం మహీం చైవ సాన్త్వయిత్వా మహారథః । నిశాతమాదదే ఖడ్గం కలయేఽధర్మహేతవే

ఈ విధంగా ధర్ముని, భూమిని ఓదార్చి, ఆ మహారథి తన పదునైన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అధర్మానికి కారణమైన కలిని శిక్షించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

తం జిఘాంసుమభిప్రేత్య విహాయ నృపలాఞ్ఛనమ్ । తత్పాదమూలం శిరసా సమగాద్భయవిహ్వలః

వధించాలనే ఉద్దేశంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లి, రాజసింహాసనాన్ని వదిలేసి, భయంతో తలవంచి అతని పాదాల వద్ద శరణు కోరాడు.

పతితం పాదయోర్వీరః కృపయా దీనవత్సలః । శరణ్యో నావధీచ్ఛ్లోక్య ఆహ చేదం హసన్నివ

వీరుడు, దయతో దుఃఖితుల పట్ల కరుణ చూపుతూ, తన పాదాల వద్ద పడి ఉన్నవాడిని హతమర్చలేదు. శరణు కోరినవాడిగా భావించి, స్వల్పంగా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.

రాజోవాచ న తే గుడాకేశయశోధరాణాం బద్ధాఞ్జలేర్వై భయమస్తి కిఞ్చిత్ । న వర్తితవ్యం భవతా కథఞ్చన క్షేత్రే మదీయే త్వమధర్మబన్ధుః

రాజు చెప్పాడు: నీవు చేతులు జోడించి నమస్కరించినవాడివి, గుడాకేశుని వంశస్థుల నుండి నీకు ఎలాంటి భయం లేదు. అయినా, నీవు నా రాజ్యంలో ఉండకూడదు, అధర్మానికి సహచరుడవు కదా.

త్వాం వర్తమానం నరదేవదేహేష్వనుప్రవృత్తోఽయమధర్మపూగః । లోభోఽనృతం చౌర్యమనార్యమంహో జ్యేష్ఠా చ మాయా కలహశ్చ దమ్భః

నీవు మనుషులలో ఉంటున్నప్పుడు, అధర్మానికి సంబంధించిన దుర్గుణాలు—లోభం, అబద్ధం, దొంగతనం, నీచత్వం, పాపం, మాయ, కలహం, దంభం—అన్ని పెరిగిపోతున్నాయి.

న వర్తితవ్యం తదధర్మబన్ధో ధర్మేణ సత్యేన చ వర్తితవ్యే । బ్రహ్మావర్తే యత్ర యజన్తి యజ్ఞైర్యజ్ఞేశ్వరం యజ్ఞవితానవిజ్ఞాః

అధర్మ సహచరుడా, నీవు ఇక్కడ ఉండకూడదు. ధర్మం, సత్యం పాటించాలి. బ్రహ్మావర్తంలో, యజ్ఞవిత్తులు యజ్ఞాల ద్వారా యజ్ఞేశ్వరుడిని ఆరాధించే ప్రాంతంలో నీవు ఉండకూడదు.

యస్మిన్ హరిర్భగవానిజ్యమాన ఇజ్యాత్మమూర్తిర్యజతాం శం తనోతి । కామానమోఘాన్ స్థిరజఙ్గమానామన్తర్బహిర్వాయురివైష ఆత్మా

ఎక్కడ భగవంతుడు హరిః యజ్ఞరూపంలో ఆరాధించబడతాడో, అక్కడ ఆయన భక్తులకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఆయన స్థిరచర జంతువుల అంతరంగంలో, బాహ్యంగానూ, గాలిలా వ్యాపించి ఉన్న ఆత్మ.

సూత ఉవాచ పరీక్షితైవమాదిష్టః స కలిర్జాతవేపథుః । తముద్యతాసిమాహేదం దణ్డపాణిమివోద్యతమ్

సూతుడు చెప్పాడు: పరీక్షితుడు ఇలా ఆజ్ఞాపించగా, కలి భయంతో వణికిపోయాడు. ఆయన చేతిలో ఖడ్గం ఎత్తి ఉన్నాడని చూసి, కలి ఇలా అన్నాడు.

కలిరువాచ యత్ర క్వ వాథ వత్స్యామి సార్వభౌమ తవాజ్ఞయా । లక్షయే తత్ర తత్రాపి త్వామాత్తేషుశరాసనమ్

కలి ఇలా అన్నాడు: రాజా! మీరు చెప్పినట్టు నేను ఎక్కడ నివసించినా, అక్కడ మీరు విల్లు, బాణాలు ధరించి కనిపిస్తారు.

తన్మే ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ స్థానం నిర్దేష్టుమర్హసి । యత్రైవ నియతో వత్స్య ఆతిష్ఠంస్తేఽనుశాసనమ్

ధర్మాన్ని కాపాడే వారిలో మీరు గొప్పవారు. నేను మీ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ ఉండేందుకు, నాకు ఒక స్థలం చూపించాలి.

సూత ఉవాచ అభ్యర్థితస్తదా తస్మై స్థానాని కలయే దదౌ । ద్యూతం పానం స్త్రియః సూనా యత్రాధర్మశ్చతుర్విధః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు అతని మనవి విని, కలికి ఈ నాలుగు చోట్లను ఇచ్చాడు — జూదం, మద్యం, వ్యభిచారం, మాంసహారం — ఇవన్నీ అధర్మానికి కేంద్రాలు.

పునశ్చ యాచమానాయ జాతరూపమదాత్ప్రభుః । తతోఽనృతం మదం కామం రజో వైరం చ పఞ్చమమ్

మళ్లీ కలి అడిగినప్పుడు, ప్రభువు అతనికి బంగారం ఇచ్చాడు. దానివల్ల అబద్ధం, మత్తు, కామం, రాగం, ఐదవదిగా ద్వేషం పుట్టాయి.

అమూని పఞ్చ స్థానాని హ్యధర్మప్రభవః కలిః । ఔత్తరేయేణ దత్తాని న్యవసత్తన్నిదేశకృత్

ఈ అయిదు అధర్మస్థానాలను ఉత్తర కుమారుడు కలికి ఇచ్చాడు. కలి అతని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ అక్కడే నివసించాడు.

అథైతాని న సేవేత బుభూషుః పురుషః క్వచిత్ । విశేషతో ధర్మశీలో రాజా లోకపతిర్గురుః

ఎవరైనా శ్రేయస్సు కోరేవాడు, ముఖ్యంగా ధర్మబద్ధుడైన రాజు, ప్రజల నాయకుడు, గురువు ఈ స్థానాలకు ఎప్పుడూ దగ్గర కావద్దు.

వృషస్య నష్టాంస్త్రీన్ పాదాన్ తపః శౌచం దయామితి । ప్రతిసన్దధ ఆశ్వాస్య మహీం చ సమవర్ధయత్

ఆయన వృషభానికి పోయిన మూడు కాళ్లను — తపస్సు, పవిత్రత, దయ — తిరిగి ఇచ్చి, దాన్ని ఆదరించి, భూమిని అభివృద్ధి చేశాడు.

స ఏష ఏతర్హ్యధ్యాస్త ఆసనం పార్థివోచితమ్ । పితామహేనోపన్యస్తం రాజ్ఞారణ్యం వివిక్షతా

ఇప్పుడు ఆయన, తన తాత ఇచ్చిన రాజాసనాన్ని అధిరోహించి, రాజు వనవాసానికి వెళ్లే సమయానికి బాధ్యతను స్వీకరించాడు.

ఆస్తేఽధునా స రాజర్షిః కౌరవేన్ద్రశ్రియోల్లసన్ । గజాహ్వయే మహాభాగశ్చక్రవర్తీ బృహచ్ఛ్రవాః

ప్రస్తుతం ఆ రాజర్షి, కౌరవుల మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, హస్తినాపురంలో నివసిస్తూ, మహాశక్తి కలవాడిగా వెలుగుతున్నాడు.

ఇత్థమ్భూతానుభావోఽయమభిమన్యుసుతో నృపః । యస్య పాలయతః క్షౌణీం యూయం సత్రాయ దీక్షితాః

అభిమన్యు కుమారుడైన ఈ రాజు మహిమ ఇంతటి గొప్పది — ఆయన భూమిని పాలిస్తుండగా, మీరు అందరూ మహాయజ్ఞంలో పాల్గొంటున్నారు.

ఏవంవిధో నరపతిః విమానేనార్కవర్చసా । విధూయ ఇహ అశుభం కృత్స్నం ఇంద్రేణ సహ మోదతే

ఇలాంటి రాజు, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, విమానంలో కూర్చొని, అన్ని దురదృష్టాలను దూరం చేసి, ఇంద్రునితో కలిసి సుఖంగా ఉన్నాడు.

సీదన్ విప్రః వణిక్ వృత్త్యా పణ్యైః ఏవాపదం తరేత్ । ఖడ్గేన వా ఆపదాక్రాంతో న శ్వవృత్త్యా కథఞ్చన

బ్రాహ్మణుడు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, వ్యాపారం చేయవచ్చు లేదా వస్తువులు అమ్మవచ్చు, లేక అవసరమైతే ఖడ్గాన్ని కూడా ఉపయోగించవచ్చు. కానీ ఎప్పుడూ కుక్క జీవనాన్ని అనుసరించకూడదు.

వైశ్యవృత్త్యా తు రాజన్యో జీవేత్ మృగయయాపది । చరేద్ వా విప్రరూపేణ న శ్వవృత్త్యా కథఞ్చన

రాజకేయుడు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, వేశ్య వృత్తిని లేదా వేట చేయవచ్చు, లేక బ్రాహ్మణునిలా ప్రవర్తించవచ్చు. కానీ ఎప్పుడూ కుక్క జీవనాన్ని అనుసరించకూడదు.

శూద్రవృత్తిం భజేద్ వైశ్యః శూద్రః కారుకటక్రియామ్ । కృచ్ఛ్రాన్ ముక్తో న గర్హ్యేణ వృత్తిం లిప్సేత కర్మణా

వేశ్యుడు శూద్రుని పనులు చేయవచ్చు, శూద్రుడు చిన్నచిన్న పనులు చేయవచ్చు. కానీ కష్టాలు తొలగిన తర్వాత, అపవిత్రమైన వృత్తిని ఆశించకూడదు.

వేదాధ్యాయ స్వధా స్వాహా బలి అన్నాద్యైః యథోదయమ్ । దేవర్షిపితృభూతాని మద్ రూపాణి అన్వహం యజేత్

వేదపఠనం, పితృదేవతలకు హోమాలు, బలులు, అందుబాటులో ఉన్న అన్నపానియాలతో, దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, భూతాలను — ఇవన్నీ నా రూపాలే — ప్రతిరోజూ పూజించాలి.

యదృచ్ఛయా ఉపపన్నేన శుక్లేన ఉపార్జితేన వా । ధనేన అపీడయన్ భృత్యాన్ న్యాయేన ఏవ ఆహరేత్ క్రతూన్

సమయానుసారం లభించిన ధనం లేదా న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో, సేవకులను పోషిస్తూ, యజ్ఞాలు కూడా న్యాయబద్ధంగా నిర్వహించాలి.

కుటుంబేషు న సజ్జేత న ప్రమాద్యేత్ కుటుంబీ అపి । విపశ్చిత్ నశ్వరం పశ్యేద్ అదృష్టమపి దృష్టవత్

ఇల్లాలు అయినా కుటుంబానికి బంధించకూడదు, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. జ్ఞానులు, కనబడని వాటిని కూడా, కనబడినట్లే నశ్వరమని చూస్తారు.

పుత్రదారా ఆప్తబంధూనాం సంగమః పాంథసఙ్గమః । అనుదేహం వియన్త్యేతే స్వప్నో నిద్రానుగో యథా

కుమారులు, భార్యలు, స్నేహితులు కలుసుకోవడం, ప్రయాణికులు కలుసుకోవడంలాంటిది. వీరు శరీరం విడిచి, నిద్రలో కలలాగే దూరమవుతారు.

ఇత్థం పరిమృశన్ ముక్తో గృహేషు అతిథివద్ వసన్ । న గృహైః అనుబధ్యేత నిర్మమో నిరహఙ్కృతః

ఇలా ఆలోచిస్తూ, ముక్తుడు ఇంట్లో అతిథిలా ఉండి, ఇంటికీ బంధించబడకుండా, మమకారం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా జీవిస్తాడు.

కర్మభిః గృహమేధీయైః ఇష్ట్వా మామేవ భక్తిమాన్ । తిష్ఠేద్ వనం వోపవిశేత్ ప్రజావాన్ వా పరివ్రజేత్

ఇంటి కర్తవ్యాలను నా కోసమే భక్తితో చేయడంవల్ల, ఎవరు ఇంట్లో ఉండినా, అరణ్యంలోకి వెళ్లినా, సంతానం ఉన్నవారు సంసారం వదిలి తపస్సు చేయడమయినా, అన్నీ సమానమే.

యస్తు ఆసక్తమతిః గేహే పుత్రవిత్తైషణా ఆతురః । స్త్రైణః కృపణధీః మూఢో మమ అహం ఇతి బధ్యతే

ఇంటి మీద ఆసక్తి పెంచుకుని, పిల్లలు, ధనం కోసం తపిస్తూ, స్త్రీలలో మోజు పెంచుకుని, దయనీయమైన మనస్సుతో, మూర్ఖుడై, 'నాది', 'నేను' అనే భావనతో బంధించబడతాడు.