ரு'ஷய ஊசுஃ । த்வயா கலு புராணாநி ஸேதிஹாஸாநி சாநக । ஆக்யாதாந்யப்யதீதாநி தர்மஶாஸ்த்ராணி யாந்யுத
The sages said: You have indeed recited ancient histories and purāṇic lore, O faultless one; you have also taught those dharma texts that were learned long ago.
யாநி வேதவிதாம் ஶ்ரேஷ்டோ பகவாந் பாதராயணஃ । அந்யே ச முநயஃ ஸூத பராவரவிதோ விதுஃ
Those things which the foremost knower of the Vedas, Lord Bādarāyaṇa, taught are known; and other sages and the Sūta likewise possess extraordinary knowledge.
வேத்த த்வம் ஸௌம்ய தத்ஸர்வம் தத்த்வதஃ ததநுக்ரஹாத் । ப்ரூயுஃ ஸ்நிக்தஸ்ய ஶிஷ்யஸ்ய குரவோ குஹ்யமப்யுத
Indeed you know all that, O gentle one; by that grace tell us, for teachers sometimes conceal secret matters from their affectionate disciples.
தத்ர தத்ராஞ்ஜஸாऽऽயுஷ்மந் பவதா யத் விநிஶ்சிதம் । பும்ஸாம் ஏகாந்ததஃ ஶ்ரேயஃ தந்நஃ ஶம்ஸிதுமர்ஹஸி
Wherever you have, by your vigor and long life, established certainty, and whatever single supreme good for people you have ascertained, you ought to praise that to us.
ப்ராயேணால்பாயுஷஃ ஸப்ய கலௌ அஸ்மிந் யுகே ஜநாஃ । மந்தாஃ ஸுமந்தமதயோ மந்தபாக்யா ஹ்யுபத்ருதாஃ
In this age people live generally short lives; they are coarse, of weak understanding and poor judgment, and afflicted by bad fortune.
பூரீணி பூரிகர்மாணி ஶ்ரோதவ்யாநி விபாகஶஃ । அதஃ ஸாதோऽத்ர யத்ஸாரம் ஸமுத்த்ரு'த்ய மநீஷயா । ப்ரூஹி நஃ ஶ்ரத்ததாநாநாம் யேநாத்மா ஸம்ப்ரஸீததி
Many acts and many texts must be heard in sections; therefore, noble one, extract here the essence with your intelligence and speak to us, the faithful, that by which the self is pacified.
ஸூத ஜாநாஸி பத்ரம் தே பகவாந் ஸாத்வதாம் பதிஃ । தேவக்யாம் வஸுதேவஸ்ய ஜாதோ யஸ்ய சிகீர்ஷயா
Sūta, you know well the auspicious matter: the Lord of the Sātvatas, born in Devakī to Vasudeva, and the purpose he fulfills—tell us about him.
தந்நஃ ஶுஷ்ரூஷமாணாநாம் அர்ஹஸ்யங்காநுவர்ணிதும் । யஸ்யாவதாரோ பூதாநாம் க்ஷேமாய ச பவாய ச
He whose incarnations among beings are described to serve those who listen, for the welfare and the becoming of the world.
ஆபந்நஃ ஸம்ஸ்ரு'திம் கோராம் யந்நாம விவஶோ க்ரு'ணந் । ததஃ ஸத்யோ விமுச்யேத யத் பிபேதி ஸ்வயம் பயம்
He who, when one falls into the terrible cycle of birth and utters cries in helplessness, is immediately able to free that person who fears.
யத்பாதஸம்ஶ்ரயாஃ ஸூத முநயஃ ப்ரஶமாயநாஃ । ஸத்யஃ புநந்த்யுபஸ்ப்ரு'ஷ்டாஃ ஸ்வர்துந்யாபோऽநுஸேவயா
Those sages who seek refuge at his feet, O Suta, are calmed; by contact with them their sins are cleansed at once by the faithful service of their rituals and waters.
கோ வா பகவதஸ்தஸ்ய புண்யஶ்லோகேட்யகர்மணஃ । ஶுத்திகாமோ ந ஶ்ர்ரு'ணுயாத் யஶஃ கலிமலாபஹம்
Who indeed is that God, O reciter, whose single pure verse removes wicked deeds? Let a seeker of purity not refuse to hear the fame that destroys the filth of Kali.
தஸ்ய கர்மாண்யுதாராணி பரிகீதாநி ஸூரிபிஃ । ப்ரூஹி நஃ ஶ்ரத்ததாநாநாம் லீலயா தததஃ கலாஃ
His generous deeds have been sung by the gods; tell us, O you of faith, how by his play the arts were held and bestowed.
அதாக்யாஹி ஹரேர்தீமந் அவதாரகதாஃ ஶுபாஃ । லீலா விதததஃ ஸ்வைரம் ஈஶ்வரஸ்யாத்மமாயயா
Now declare, O wise one, the auspicious tales of the incarnations, how by his own sovereignty he enacted pastimes freely by the magic of his own self.
வயம் து ந வித்ரு'ப்யாம உத்தமஶ்லோகவிக்ரமே । யத் ஶ்ர்ரு'ண்வதாம் ரஸஜ்ஞாநாம் ஸ்வாது ஸ்வாது பதே பதே
We are not sated with the best heroic verses; as listeners of nectarean knowledge we savor, line by line, the sweet savor of each phrase.
க்ரு'தவாந் கில வீர்யாணி ஸஹ ராமேண கேஶவஃ । அதிமர்த்யாநி பகவாந் கூடஃ கபடமாநுஷஃ
Indeed Keshava performed heroic deeds with Rama; the Lord, though appearing like an ordinary mortal, hid his divinity beneath human guile.
கலிமாகதமாஜ்ஞாய க்ஷேத்ரேऽஸ்மிந் வைஷ்ணவே வயம் । ஆஸீநா தீர்கஸத்ரேண கதாயாம் ஸக்ஷணா ஹரேஃ
Knowing that the age of Kali had arrived and in this realm of Vaishnavas, we, seated at a long sacrificial session, listened together to the Lord's story.
த்வம் நஃ ஸம்தர்ஶிதோ தாத்ரா துஸ்தரம் நிஸ்திதீர்ஷதாம் । கலிம் ஸத்த்வஹரம் பும்ஸாம் கர்ணதார இவார்ணவம்
O binder of the world, you were revealed to us; you who remove the darkness of Kali from men's hearts, like an ocean bearing a prow.
ப்ரூஹி யோகேஶ்வரே க்ரு'ஷ்ணே ப்ரஹ்மண்யே தர்மவர்மணி । ஸ்வாம் காஷ்டாமதுநோபேதே தர்மஃ கம் ஶரணம் கதஃ
Declare, O lord of yogis, O Krishna, O Brahman, O enforcer of Dharma: having set aside our own stakes, to whom have the righteous surrendered for refuge?
வ்யாஸ உவாச । இதி ஸம்ப்ரஶ்நஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோ விப்ராணாம் ரௌமஹர்ஷணிஃ । ப்ரதிபூஜ்ய வசஸ்தேஷாம் ப்ரவக்தும் உபசக்ரமே
Vyasa said: Thus encouraged by the eager questioning of the twice-born and stirred like a mountain of thunder, he honored their words and began to speak.
ஸூத உவாச । (வஸம்ததிலகா) யம் ப்ரவ்ரஜந்தமநுபேதமபேதக்ரு'த்யம் த்வைபாயநோ விரஹகாதர ஆஜுஹாவ । புத்ரேதி தந்மயதயா தரவோऽபிநேதுஃ தம் ஸர்வபூதஹ்ரு'தயம் முநிமாநதோऽஸ்மி
Sūta said: I remember a sage whose whole heart yearned for the renouncer who had left home; the youth, all absorbed and calling him 'son,' longed in sorrow from separation — I, among the wise, behold that universally cherished heart.
யஃ ஸ்வாநுபாவமகில ஶ்ருதிஸாரமேகம் அத்யாத்மதீபம் அதிதிதீர்ஷதாம் தமோऽந்தம் । ஸம்ஸாரிணாம் கருணயாऽऽஹ புராணகுஹ்யம் தம் வ்யாஸஸூநுமுபயாமி குரும் முநீநாம்
He who, by his own direct experience and the essence of all heard lore, desired the inner light of spirit that dispels darkness, and out of compassion for those bound to the world disclosed ancient secret teaching — to that sage Vyāsa's son I bow, the preceptor of sages.
(அநுஷ்டுப்) நாராயணம் நமஸ்க்ரு'த்ய நரம் சைவ நரோத்தமம் । தேவீம் ஸரஸ்வதீம் வ்யாஸம் ததோ ஜயமுதீரயேத்
Having bowed to Nārāyaṇa and to the foremost of men, and to the goddess Sarasvatī and to Vyāsa, then one should utter victory.
முநயஃ ஸாது ப்ரு'ஷ்டோऽஹம் பவத்பிஃ லோகமங்கலம் । யத்க்ரு'தஃ க்ரு'ஷ்ணஸம்ப்ரஶ்நோ யேநாத்மா ஸுப்ரஸீததி
O best of ascetics, I ask you for the welfare of the world: what was asked of Kṛṣṇa, by which the self becomes greatly pleased?
ஸ வை பும்ஸாம் பரோ தர்மோ யதோ பக்திரதோக்ஷஜே । அஹைதுக்யப்ரதிஹதா யயாத்மா ஸம்ப்ரஸீததி
That supreme duty of humans is devotion directed to the Lord who dwells in the sky of the heart; when devotion is free of selfish cause, the self becomes pleased.
வாஸுதேவே பகவதி பக்தியோகஃ ப்ரயோஜிதஃ । ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் ச யத் அஹைதுகம்
Devotional union with Vasudeva is the means: from it quickly arises dispassion and, without motive, both knowledge and the non‑causal detachment.
தர்மஃ ஸ்வநுஷ்டிதஃ பும்ஸாம் விஷ்வக்ஸேநகதாஸு யஃ । நோத்பாதயேத் யதி ரதிம் ஶ்ரம ஏவ ஹி கேவலம்
The duty performed by people according to the stories of Viśvaksena, if it produces only attachment, then it yields nothing but toil alone.
தர்மஸ்ய ஹ்யாபவர்க்யஸ்ய நார்தோऽர்தாயோபகல்பதே । நார்தஸ்ய தர்மைகாந்தஸ்ய காமோ லாபாய ஹி ஸ்ம்ரு'தஃ
Out of duty comes escape only when it is not claimed for worldly gain; for what is of gain alone is remembered as desire aimed at profit.
காமஸ்ய நேந்த்ரியப்ரீதிஃ லாபோ ஜீவேத யாவதா । ஜீவஸ்ய தத்த்வஜிஜ்ஞாஸா நார்தோ யஶ்சேஹ கர்மபிஃ
Desire seeks the pleasure of the senses; gain is to live as long as one can. The enquiry into the nature of being is not for gain, whereas fame arises from actions.
வதந்தி தத் தத்த்வவிதஃ தத்த்வம் யத் ஜ்ஞாநமத்வயம் । ப்ரஹ்மேதி பரமாத்மேதி பகவாநிதி ஶப்த்யதே
Sages versed in truth say that that reality is the nondual knowledge called by names: Brahman, the supreme Self, and Bhagavān.
தத் ஶ்ரத்ததாநா முநயோ ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தயா । பஶ்யந்த்யாத்மநி சாத்மாநம் பக்த்யா ஶ்ருதக்ரு'ஹீதயா
The faithful sages, endowed with knowledge and dispassion, perceive the Self in the Self and apprehend it through scriptural acceptance combined with devotion.