தர்மஃ ஸ்வநுஷ்டிதஃ பும்ஸாம் விஷ்வக்ஸேநகதாஸு யஃ । நோத்பாதயேத் யதி ரதிம் ஶ்ரம ஏவ ஹி கேவலம்
The duty performed by people according to the stories of Viśvaksena, if it produces only attachment, then it yields nothing but toil alone.
தர்மஸ்ய ஹ்யாபவர்க்யஸ்ய நார்தோऽர்தாயோபகல்பதே । நார்தஸ்ய தர்மைகாந்தஸ்ய காமோ லாபாய ஹி ஸ்ம்ரு'தஃ
Out of duty comes escape only when it is not claimed for worldly gain; for what is of gain alone is remembered as desire aimed at profit.
காமஸ்ய நேந்த்ரியப்ரீதிஃ லாபோ ஜீவேத யாவதா । ஜீவஸ்ய தத்த்வஜிஜ்ஞாஸா நார்தோ யஶ்சேஹ கர்மபிஃ
Desire seeks the pleasure of the senses; gain is to live as long as one can. The enquiry into the nature of being is not for gain, whereas fame arises from actions.
வதந்தி தத் தத்த்வவிதஃ தத்த்வம் யத் ஜ்ஞாநமத்வயம் । ப்ரஹ்மேதி பரமாத்மேதி பகவாநிதி ஶப்த்யதே
Sages versed in truth say that that reality is the nondual knowledge called by names: Brahman, the supreme Self, and Bhagavān.
தத் ஶ்ரத்ததாநா முநயோ ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தயா । பஶ்யந்த்யாத்மநி சாத்மாநம் பக்த்யா ஶ்ருதக்ரு'ஹீதயா
The faithful sages, endowed with knowledge and dispassion, perceive the Self in the Self and apprehend it through scriptural acceptance combined with devotion.
அதஃ பும்பிஃ த்விஜஶ்ரேஷ்டா வர்ணாஶ்ரமவிபாகஶஃ । ஸ்வநுஷ்டிதஸ்ய தர்மஸ்ய ஸம்ஸித்திஃ ஹரிதோஷணம்
Therefore, best of twice‑born, by the division of castes and stages of life, the duly performed duty of a person brings completion — the laurel of success granted by Hari.
தஸ்மாதேகேந மநஸா பகவாந் ஸாத்வதாம் பதிஃ । ஶ்ரோதவ்யஃ கீர்திதவ்யஶ்ச த்யேயஃ பூஜ்யஶ்ச நித்யதா
Therefore the supreme Lord, known as the master of the Satvatas, should be contemplated with a single-minded mind; he must be heard, praised, meditated upon, and forever worshipped.
யத் அதநுத்யாஸிநா யுக்தாஃ கர்மக்ரந்திநிபந்தநம் । சிந்தந்தி கோவிதாஸ்தஸ்ய கோ ந குர்யாத் கதாரதிம்
Those who, abandoning meditative reflection, are bound to the knot of action — who among the wise would sever that bond if not by cultivating attachment to divine narratives?
ஶுஶ்ரூஷோஃ ஶ்ரத்ததாநஸ்ய வாஸுதேவகதாருசிஃ । ஸ்யாந்மஹத்ஸேவயா விப்ராஃ புண்யதீர்தநிஷேவணாத்
For one who listens with faith, mere taste for the story of Vasudeva is greater than a priest’s service; learned men consider it superior even to bathing at sacred rivers and visiting holy shrines.
ஶ்ர்ரு'ண்வதாம் ஸ்வகதாம் க்ரு'ஷ்ணஃ புண்யஶ்ரவணகீர்தநஃ । ஹ்ரு'த்யந்தஃஸ்தோ ஹ்யபத்ராணி விதுநோதி ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம்
Krishna’s own account, when heard and chanted, stays in the hearts of friends and dissolves inauspiciousness within them.
நஷ்டப்ராயேஷ்வபத்ரேஷு நித்யம் பாகவதஸேவயா । பகவதி உத்தமஶ்லோகே பக்திர்பவதி நைஷ்டிகீ
By constant service to the Bhagavata, devotion to the Lord, expressed in supreme verses, becomes fixed and unwavering, destroying what is nearly lost and inauspicious.
ததா ரஜஸ்தமோபாவாஃ காமலோபாதயஶ்ச யே । சேத ஏதைரநாவித்தம் ஸ்திதம் ஸத்த்வே ப்ரஸீததி
Then impurities born of passion and ignorance, such as lust and greed, which had been deeply rooted, become struck and pacified in the purified mind by these practices.
ஏவம் ப்ரஸந்நமநஸோ பகவத்பக்தியோகதஃ । பகவத் தத்த்வவிஜ்ஞாநம் முக்தஸங்கஸ்ய ஜாயதே
Thus, with a heart made serene by devotion to the Lord, true knowledge of the Lord’s principle arises in the one freed from worldly attachments.
பித்யதே ஹ்ரு'தயக்ரந்திஃ சித்யந்தே ஸர்வஸம்ஶயாஃ । க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி த்ரு'ஷ்ட ஏவாத்மநீஶ்வரே
The knots of the heart are torn apart, all doubts are cut away, and his actions fade away when he sees the Lord dwelling in the self.
அதோ வை கவயோ நித்யம் பக்திம் பரமயா முதா । வாஸுதேவே பகவதி குர்வந்த்யாத்மப்ரஸாதநீம்
Therefore poets always, in supreme delight, sing of devotion; by such songs they bestow self-pleasure oriented toward Vasudeva, the Lord.
(வஸம்ததிலகா) ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி ப்ரக்ரு'தேர்குணாஸ்தைஃ யுக்தஃ பரஃ புருஷ ஏக இஹாஸ்ய தத்தே । ஸ்தித்யாதயே ஹரிவிரிஞ்சிஹரேதி ஸம்ஜ்ஞாஃ ஶ்ரேயாம்ஸி தத்ர கலு ஸத்த்வதநோஃ ந்ரு'ணாம் ஸ்யுஃ
From the three qualities — sattva, rajas, tamas — the one supreme Spirit, combined with them, assumes a presence here; names like sustainer, creator, and destroyer are applied, and in that realm the best states for embodied beings arise from the sattvic nature.
(அநுஷ்டுப்) பார்திவாத் தாருணோ தூமஃ தஸ்மாதக்நிஸ்த்ரயீமயஃ । தமஸஸ்து ரஜஸ்தஸ்மாத் ஸத்த்வம் யத் ப்ரஹ்மதர்ஶநம்
The earthly world is grievous and smoky; from that come the threefold fires; tamas stems from rajas, and sattva is what yields the vision of Brahman.
பேஜிரே முநயோऽதாக்ரே பகவந்தம் அதோக்ஷஜம் । ஸத்த்வம் விஶுத்தம் க்ஷேமாய கல்பந்தே யேऽநு தாநிஹ
Formerly the sages used to offer venerable Lord Adhokshaja first; those who conceive of pure, secure sattva as their refuge desire such beings hereafter.
முமுக்ஷவோ கோரரூபாந் ஹித்வா பூதபதீநத । நாராயணகலாஃ ஶாந்தா பஜந்தி ஹ்யநஸூயவஃ
Leaving behind fearsome forms and the lordship over beings, the non-envious, serene parts (the kalas) of Narayana worship him peacefully.
ரஜஸ்தமஃப்ரக்ரு'தயஃ ஸமஶீலா பஜந்தி வை । பித்ரு'பூதப்ரஜேஶாதீந் ஶ்ரியைஶ்வர்யப்ரஜேப்ஸவஃ
Those composed of the rudimentary elements, with minds subdued by passion and darkness, worship seeking the status of ancestral lordship and worldly prosperity, desiring offspring and riches.
வாஸுதேவபரா வேதா வாஸுதேவபரா மகாஃ । வாஸுதேவபரா யோகா வாஸுதேவபராஃ க்ரியாஃ
The Vedas are supremely devoted to Vasudeva; likewise the great mantras, the yogas, and the ritual acts are all foremostly addressed to Vasudeva.
வாஸுதேவபரம் ஜ்ஞாநம் வாஸுதேவபரம் தபஃ । வாஸுதேவபரோ தர்மோ வாஸுதேவபரா கதிஃ
Supreme knowledge, austere penance, righteous conduct and the final goal — all are ultimately oriented toward Vasudeva.
ஸ ஏவேதம் ஸஸர்ஜாக்ரே பகவாந் ஆத்மமாயயா । ஸத் அஸத் ரூபயா சாஸௌ குணமய்யாகுணோ விபுஃ
That very Lord, before creation, brought forth the self by his maya; manifesting both being and non-being, he is the sovereign of quality and of the absence of quality.
தயா விலஸிதேஷ்வேஷு குணேஷு குணவாநிவ । அந்தஃப்ரவிஷ்ட ஆபாதி விஜ்ஞாநேந விஜ்ரு'ம்பிதஃ
In those qualities where he delighted like one endowed with qualities, he entered inwardly and shone forth, resplendent, pervading by his discriminating consciousness.
யதா ஹ்யவஹிதோ வஹ்நிஃ தாருஷ்வேகஃ ஸ்வயோநிஷு । நாநேவ பாதி விஶ்வாத்மா பூதேஷு ச ததா புமாந்
Just as fire, when placed in dry timber, appears in many ways from a single spark, so too the universal Self manifests diversely within beings.
அஸௌ குணமயைர்பாவைஃ பூத ஸூக்ஷ்மேந்த்ரியாத்மபிஃ । ஸ்வநிர்மிதேஷு நிர்விஷ்டோ புங்க்தே பூதேஷு தத்குணாந்
He, composed of the subtle elements, senses, and mind made of qualities, dwells within the things he formed and, enjoying those beings, partakes of their qualities.
பாவயத்யேஷ ஸத்த்வேந லோகாந்வை லோகபாவநஃ । லீலாவதாராநுரதோ தேவதிர்யங் நராதிஷு
By the force of sattva he imagines worlds and brings them into being; delighting in divine play and incarnation, he is revered as deity among gods and men.
{ஶ்ரீமத்பாகவதபுராணம்/ஸ்கந்தஃ௧} ஸூத உவாச। (அநுஷ்டுப்) ஜக்ரு'ஹே பௌருஷம் ரூபம் பகவாந் மஹதாதிபிஃ। ஸம்பூதம் ஷோடஶகலம் ஆதௌ லோகஸிஸ்ரு'க்ஷயா
Suta said: The Lord assumed a human form, endowed with great power and born from the primal elements, manifesting in the beginning as the sixteen kalas to create the worlds.
யஸ்யாம்பஸி ஶயாநஸ்ய யோகநித்ராம் விதந்வதஃ। நாபிஹ்ரதாம்புஜாதாஸீத் ப்ரஹ்மா விஶ்வஸ்ரு'ஜாம் பதிஃ
Within the waters that spread out the yogic slumber of him who reclines, there arose from the navel-lotus that Lord Brahma, the progenitor and creator of the universe.
யஸ்யாவயவஸம்ஸ்தாநைஃ கல்பிதோ லோகவிஸ்தரஃ। தத் வை பகவதோ ரூபம் விஶுத்தம் ஸத்த்வமூர்ஜிதம்
By whose bodily constituents the expanse of the worlds was shaped — that pure form of the Lord, suffused with sattva, is indeed his manifested aspect.