ஏவம் நிர்பர்த்ஸிதோऽம்பஷ்டஃ குபிதஃ கோபிதம் கஜம் । சோதயாமாஸ க்ரு'ஷ்ணாய காலாந்தக யமோபமம்
இவ்வாறு கடுமையாக கூறப்பட்ட யானை காவலன் கோபத்தில், கோபமடைந்த யானையை கிருஷ்ணரிடம் தூண்டினான்; அது இறப்பு போல் பயங்கரமானது.
கரீந்த்ரஸ்தமபித்ருத்ய கரேண தரஸாக்ரஹீத் । கராத் விகலிதஃ ஸோऽமும் நிஹத்யாங்க்ரிஷ்வலீயத
அந்த பெரும் யானை வேகமாக வந்து தன் தும்பிக்கையால் கிருஷ்ணரை பிடித்தது; ஆனால் அவர் அதன் பிடியில் இருந்து தப்பி, அதை அடித்து, அதன் காலடியில் சென்றார்.
ஸங்க்ருத்தஸ்தமசக்ஷாணோ க்ராணத்ரு'ஷ்டிஃ ஸ கேஶவம் । பராம்ரு'ஶத் புஷ்கரேண ஸ ப்ரஸஹ்ய விநிர்கதஃ
கோபமடைந்த யானை, தன் கண், மூக்கால் கேசவனை நோக்கி, தும்பிக்கையால் தொட்ந்தது; ஆனால் அவர் அதன் பிடியில் சிக்காமல் தப்பினார்.
புச்சே ப்ரக்ரு'ஹ்யாதிபலம் தநுஷஃ பஞ்சவிம்ஶதிம் । விசகர்ஷ யதா நாகம் ஸுபர்ண இவ லீலயா
அவர் அதன் வாலைப் பிடித்து, அந்த வலிமையான யானையை இருபத்தைந்து வில் நீளத்திற்கு இழுத்துச் சென்றார்; அது போல, கருடன் பாம்பை விளையாட்டாக இழுப்பதைப் போன்று இருந்தது.
ஸ பர்யாவர்தமாநேந ஸவ்யதக்ஷிணதோऽச்யுதஃ । பப்ராம ப்ராம்யமாணேந கோவத்ஸேநேவ பாலகஃ
அச்ச்யுதன், அந்த யானையை இடது, வலது என திருப்பி, ஒரு பசுக்குட்டியை குழந்தை சுற்றும் போல் அதைச் சுற்றச் செய்தார்.
ததோऽபிமகமப்யேத்ய பாணிநாऽऽஹத்ய வாரணம் । ப்ராத்ரவந் பாதயாமாஸ ஸ்ப்ரு'ஶ்யமாநஃ பதே பதே
பின்னர் அவர் நேருக்கு நேர் சென்று, தன் கையால் யானையை அடித்து, அது தடுமாறி விழும் படி, ஒவ்வொரு அடியிலும் தொடினார்.
ஸ தாவந் க்ரீடயா பூமௌ பதித்வா ஸஹஸோத்திதஃ । தம் மத்வா பதிதம் க்ருத்தோ தந்தாப்யாம் ஸோऽஹநத் க்ஷிதிம்
யானை விளையாட்டாக ஓடி, தரையில் விழுந்து, உடனே எழுந்தது; அது விழுந்துவிட்டதாக எண்ணி, கோபத்தில் தன் பற்களால் மண்ணைத் தாக்கியது.
ஸ்வவிக்ரமே ப்ரதிஹதே கும்ஜரேந்த்ரோऽத்யமர்ஷிதஃ । சோத்யமாநோ மஹாமாத்ரைஃ க்ரு'ஷ்ணமப்யத்ரவத் ருஷா
தன் வலிமை தடுக்கப்பட்டதும், அந்த பெரிய யானை மிகுந்த கோபத்தில், காவலர்கள் தூண்ட, கிருஷ்ணரை நோக்கி வேகமாக பாய்ந்தது.
தமாபதந்தமாஸாத்ய பகவாந் மதுஸூதநஃ । நிக்ரு'ஹ்ய பாணிநா ஹஸ்தம் பாதயாமாஸ பூதலே
அது பாய்ந்து வந்தபோது, பகவான் மதுசூதனன் அதன் தும்பிக்கையை கையால் பிடித்து, தரையில் வீசினார்.
பதிதஸ்ய பதாऽऽக்ரம்ய ம்ரு'கேந்த்ர இவ லீலயா । தந்தமுத்பாட்ய தேநேபம் ஹஸ்திபாம்ஶ்சாஹநத்தரிஃ
விழுந்த யானையின் மீது சிங்கம் விளையாடும் போல் காலால் மிதித்து, அதன் பல்லை பிடுங்கி, அதனால் யானை காவலனை அடித்தார்.
ம்ரு'தகம் த்விபமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய தந்தபாணிஃ ஸமாவிஶத் । அம்ஸந்யஸ்தவிஷாணோऽஸ்ரு'ங் மதபிந்துபிரங்கிதஃ । விரூடஸ்வேதகணிகா வதநாம்புருஹோ பபௌ
மறைந்த யானையை அங்கே விட்டுவிட்டு, பல்லை கையில் பிடித்து, அதை தோளில் சாய்த்து, இரத்தமும் மதமும் துளிகள் விழ, முகத்தில் வியர்வைத் துளிகள் மின்ன, அவர் உள்ளே நுழைந்தார்.
வ்ரு'தௌ கோபைஃ கதிபயைஃ பலதேவஜநார்தநௌ । ரங்கம் விவிஶதூ ராஜந் கஜதந்தவராயுதௌ
சில கோபர்களுடன் சேர்ந்து, பலராமரும் ஜனார்த்தனனும், யானையின் பல்லை ஆயுதமாகக் கொண்டு, அரங்கத்தில் பிரவேசித்தார்கள், மன்னனே.
( அநுஷ்டுப் ) ஹதம் குவலயாபீடம் த்ரு'ஷ்ட்வா தாவபி துர்ஜயௌ । கம்ஸோ மநஸ்வ்யபி ததா ப்ரு'ஶமுத்விவிஜே ந்ரு'ப
குவலயாபீடம் கொல்லப்பட்டதைப் பார்த்ததும், அந்த இருவரும் வெல்ல முடியாதவர்களாக இருந்தும், மனம் உறுதியான கம்சனும் மிகவும் கலங்கினார்.
( மிஶ்ர ) தௌ ரேஜதூ ரங்ககதௌ மஹாபுஜௌ விசித்ரவேஷாபரணஸ்ரகம்பரௌ । யதா நடாவுத்தமவேஷதாரிணௌ மநஃ க்ஷிபந்தௌ ப்ரபயா நிரீக்ஷதாம்
பெரும் புயலோடு, பலவீணங்களோடு, வண்ணமயமான ஆடைகள், ஆபரணங்கள், மாலைகள், துணிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, அரங்கத்தில் வந்த அந்த இருவரும், சிறந்த நடிப்பாளர்கள் போல, தங்கள் ஒளியால் பார்த்த அனைவரின் மனதையும் கவர்ந்தனர்.
நிரீக்ஷ்ய தாவுத்தமபூருஷௌ ஜநா மஞ்சஸ்திதா நாகரராஷ்ட்ரகா ந்ரு'ப । ப்ரஹர்ஷவேகோத்கலிதேக்ஷணாநநாஃ பபுர்ந த்ரு'ப்தா நயநைஸ்ததாநநம்
அந்த இரு தலைசிறந்த மனிதர்களைப் பார்த்த மக்கள், நகரமும் கிராமமும், மேடையில் அமர்ந்திருந்தவர்கள், பேரானந்தத்தில் கண்களும் முகங்களும் மலர்ந்து, அவர்களின் முகத்தைப் பார்க்க கண்கள் திருப்தி அடையவில்லை.
( அநுஷ்டுப் ) பிபந்த இவ சக்ஷுர்ப்யாம் லிஹந்த இவ ஜிஹ்வயா । ஜிக்ரந்த இவ நாஸாப்யாம் ஶ்லிஷ்யந்த இவ பாஹுபிஃ
அவர்கள் கண்களால் அருந்தும் போல், நாக்கால் ருசிப்பது போல், மூக்கால் மணம் புகும் போல், கைபிடித்து அணைப்பது போல் இருந்தது.
ஊசுஃ பரஸ்பரம் தே வை யதாத்ரு'ஷ்டம் யதாஶ்ருதம் । தத் ரூபகுணமாதுர்ய ப்ராகல்ப்யஸ்மாரிதா இவ
அவர்கள் ஒருவருடன் ஒருவர், பார்த்ததும் கேட்டதும் நினைவுகூர்ந்து, அந்த அழகு, நல்ல பண்பு, இனிமை, துணிச்சல் ஆகியவற்றை மறுபடியும் நினைத்துக் கொண்டார்கள்.
ஏதௌ பகவதஃ ஸாக்ஷாத் ஹரேர்நாராயணஸ்ய ஹி । அவதீர்ணாவிஹாம்ஶேந வஸுதேவஸ்ய வேஶ்மநி
இவர்கள் இருவரும் உண்மையில் பகவான் ஹரி, நாராயணரின் நேரடி அவதாரம்; வாசுதேவரின் இல்லத்தில் பகுதியாய் பிறந்தவர்கள்.
ஏஷ வை கில தேவக்யாம் ஜாதோ நீதஶ்ச கோகுலம் । காலமேதம் வஸந் கூடோ வவ்ரு'தே நந்தவேஶ்மநி
இவர் தேவகியில் பிறந்து, பின்னர் கோகுலத்திற்கு கொண்டு செல்லப்பட்டு, அந்த இடத்தில் மறைந்து வாழ்ந்து, நந்தனின் வீட்டில் வளர்ந்தார்.
பூதநாநேந நீதாந்தம் சக்ரவாதஶ்ச தாநவஃ । அர்ஜுநௌ குஹ்யகஃ கேஶீ தேநுகோऽந்யே ச தத்விதாஃ
பூதனா இவரால் அழிக்கப்பட்டாள்; சக்கரவாத் என்ற அசுரன், அர்ஜுனன் என்ற குஹ்யகன், கேசி, தேனுகன் மற்றும் அதுபோன்ற பலரும் இவரால் அழிக்கப்பட்டார்கள்.
காவஃ ஸபாலா ஏதேந தாவாக்நேஃ பரிமோசிதாஃ । காலியோ தமிதஃ ஸர்ப இந்த்ரஶ்ச விமதஃ க்ரு'தஃ
மாடுகளும், மேய்ப்பவர்களும் காட்டுத் தீயிலிருந்து இவரால் காப்பாற்றப்பட்டார்கள்; காலியன் என்ற பாம்பு அடக்கப்பட்டான்; இந்திரனின் பெருமையும் குறைக்கப்பட்டது.
ஸப்தாஹமேகஹஸ்தேந த்ரு'தோऽத்ரிப்ரவரோऽமுநா । வர்ஷவாதாஶநிப்யஶ்ச பரித்ராதம் ச கோகுலம்
ஏழு நாட்கள், ஒரே கையால் பெரிய மலை தூக்கி, மழை, காற்று, இடியிலிருந்து கோகுலத்தை இவர் பாதுகாத்தார்.
கோப்யோऽஸ்ய நித்யமுதித ஹஸிதப்ரேக்ஷணம் முகம் । பஶ்யந்த்யோ விவிதாம்ஸ்தாபாந் தரந்தி ஸ்மாஶ்ரமம் முதா
கோபியர் எப்போதும் இவரது புன்னகை முகத்தையும், பார்வையையும் பார்த்து, எவ்விதமான துன்பங்களும், சோர்வும் இல்லாமல் மகிழ்ச்சியுடன் கடந்து வந்தார்கள்.
வதந்த்யநேந வம்ஶோऽயம் யதோஃ ஸுபஹுவிஶ்ருதஃ । ஶ்ரியம் யஶோ மஹத்வம் ச லப்ஸ்யதே பரிரக்ஷிதஃ
இவரால், புகழ்பெற்ற யது வம்சம் மேலும் செல்வம், புகழ், பெருமை ஆகியவற்றைப் பெறும் என்று மக்கள் சொல்கிறார்கள்.
அயம் சாஸ்யாக்ரஜஃ ஶ்ரீமாந் ராமஃ கமலலோசநஃ । ப்ரலம்போ நிஹதோ யேந வத்ஸகோ யே பகாதயஃ
இவரது அண்ணன், அழகிய கண்கள் கொண்ட ராமர்; இவரால் பிரலம்பன், வத்ஸகன், பகன் மற்றும் பிறவர்கள் அழிக்கப்பட்டார்கள்.
ஜநேஷ்வேவம் ப்ருவாணேஷு தூர்யேஷு நிநதத்ஸு ச । க்ரு'ஷ்ணராமௌ ஸமாபாஷ்ய சாணூரோ வாக்யமப்ரவீத்
மக்கள் இப்படிச் சொல்லிக்கொண்டிருக்க, இசைக்கருவிகள் முழங்க, சாணூரன் கிருஷ்ணரும் ராமரையும் நோக்கி இவ்வாறு சொன்னான்.
ஹே நந்தஸூநோ ஹே ராம பவந்தௌ வீரஸம்மதௌ । நியுத்தகுஶலௌ ஶ்ருத்வா ராஜ்ஞாऽऽஹூதௌ தித்ரு'க்ஷுணா
நந்தனின் மகனே, ராமா! நீங்கள் இருவரும் வீரராக மதிக்கப்படுகிறீர்கள்; மல்லயுத்தத்தில் நிபுணர்கள் என்றும், அரசரால் பார்க்க அழைக்கப்பட்டீர்கள் என்றும் கேள்விப்பட்டோம்.
ப்ரியம் ராஜ்ஞஃ ப்ரகுர்வத்யஃ ஶ்ரேயோ விந்தந்தி வை ப்ரஜாஃ । மநஸா கர்மணா வாசா விபரீத மதோऽந்யதா
அரசருக்கு விருப்பமானதைச் செய்தால், மக்கள் மனம், செயல், சொல்லால் நன்மை பெறுவார்கள்; எதிர்மாறாக நடந்தால், அது நல்லதல்ல என்று கருதப்படுகிறது.
நித்யம் ப்ரமுதிதா கோபா வத்ஸபாலா யதா ஸ்புடம் । வநேஷு மல்லயுத்தேந க்ரீடந்தஶ்சாரயந்தி காஃ
கோபர்களும், மாடுகளை மேய்ப்பவர்களும் எப்போதும் மகிழ்ச்சியோடு, காட்டில் வெளிப்படையாக மல்லயுத்தம் விளையாடிக்கொண்டு, மாடுகளை மேய்த்தார்கள்.
( ஶார்தூலவிக்ரீடித ) மல்லாநாமஶநிர்ந்ரு'ணாம் நரவரஃ ஸ்த்ரீணாம் ஸ்மரோ மூர்திமாந் । கோபாநாம் ஸ்வஜநோऽஸதாம் க்ஷிதிபுஜாம் ஶாஸ்தா ஸ்வபித்ரோஃ ஶிஶுஃ । ம்ரு'த்யுர்போஜபதேர்விராடவிதுஷாம் தத்த்வம் பரம் யோகிநாம் । வ்ரு'ஷ்ணீநாம் பரதேவதேதி விதிதோ ரங்கம் கதஃ ஸாக்ரஜஃ
மல்லர்களுக்குப் புயல் போல, மனிதர்களில் தலைசிறந்தவர்; பெண்களுக்கு மணமகன் போல் அழகானவர்; கோபர்களுக்குத் தங்கள் சொந்தவனாக; தீய அரசர்களுக்கு தண்டனை அளிப்பவர்; தந்தை, தாய்க்கு குழந்தையாக; போஜராஜாவுக்கு மரணமாக; ஞானிகளுக்கு உலகமே ஆன உருவாக; தவமிருந்தவர்களுக்கு பரம்பொருளாக; வ்ருஷ்ணி குலத்தாருக்கு பரமதெய்வமாக அறியப்பட்டவர், தம்பியுடன் அரங்கத்தில் வந்தார்.