கலிமாகதமாஜ்ஞாய க்ஷேத்ரேऽஸ்மிந் வைஷ்ணவே வயம் । ஆஸீநா தீர்கஸத்ரேண கதாயாம் ஸக்ஷணா ஹரேஃ
Knowing that the age of Kali had arrived and in this realm of Vaishnavas, we, seated at a long sacrificial session, listened together to the Lord's story.
த்வம் நஃ ஸம்தர்ஶிதோ தாத்ரா துஸ்தரம் நிஸ்திதீர்ஷதாம் । கலிம் ஸத்த்வஹரம் பும்ஸாம் கர்ணதார இவார்ணவம்
O binder of the world, you were revealed to us; you who remove the darkness of Kali from men's hearts, like an ocean bearing a prow.
ப்ரூஹி யோகேஶ்வரே க்ரு'ஷ்ணே ப்ரஹ்மண்யே தர்மவர்மணி । ஸ்வாம் காஷ்டாமதுநோபேதே தர்மஃ கம் ஶரணம் கதஃ
Declare, O lord of yogis, O Krishna, O Brahman, O enforcer of Dharma: having set aside our own stakes, to whom have the righteous surrendered for refuge?
வ்யாஸ உவாச । இதி ஸம்ப்ரஶ்நஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோ விப்ராணாம் ரௌமஹர்ஷணிஃ । ப்ரதிபூஜ்ய வசஸ்தேஷாம் ப்ரவக்தும் உபசக்ரமே
Vyasa said: Thus encouraged by the eager questioning of the twice-born and stirred like a mountain of thunder, he honored their words and began to speak.
ஸூத உவாச । (வஸம்ததிலகா) யம் ப்ரவ்ரஜந்தமநுபேதமபேதக்ரு'த்யம் த்வைபாயநோ விரஹகாதர ஆஜுஹாவ । புத்ரேதி தந்மயதயா தரவோऽபிநேதுஃ தம் ஸர்வபூதஹ்ரு'தயம் முநிமாநதோऽஸ்மி
Sūta said: I remember a sage whose whole heart yearned for the renouncer who had left home; the youth, all absorbed and calling him 'son,' longed in sorrow from separation — I, among the wise, behold that universally cherished heart.
யஃ ஸ்வாநுபாவமகில ஶ்ருதிஸாரமேகம் அத்யாத்மதீபம் அதிதிதீர்ஷதாம் தமோऽந்தம் । ஸம்ஸாரிணாம் கருணயாऽऽஹ புராணகுஹ்யம் தம் வ்யாஸஸூநுமுபயாமி குரும் முநீநாம்
He who, by his own direct experience and the essence of all heard lore, desired the inner light of spirit that dispels darkness, and out of compassion for those bound to the world disclosed ancient secret teaching — to that sage Vyāsa's son I bow, the preceptor of sages.
(அநுஷ்டுப்) நாராயணம் நமஸ்க்ரு'த்ய நரம் சைவ நரோத்தமம் । தேவீம் ஸரஸ்வதீம் வ்யாஸம் ததோ ஜயமுதீரயேத்
Having bowed to Nārāyaṇa and to the foremost of men, and to the goddess Sarasvatī and to Vyāsa, then one should utter victory.
முநயஃ ஸாது ப்ரு'ஷ்டோऽஹம் பவத்பிஃ லோகமங்கலம் । யத்க்ரு'தஃ க்ரு'ஷ்ணஸம்ப்ரஶ்நோ யேநாத்மா ஸுப்ரஸீததி
O best of ascetics, I ask you for the welfare of the world: what was asked of Kṛṣṇa, by which the self becomes greatly pleased?
ஸ வை பும்ஸாம் பரோ தர்மோ யதோ பக்திரதோக்ஷஜே । அஹைதுக்யப்ரதிஹதா யயாத்மா ஸம்ப்ரஸீததி
That supreme duty of humans is devotion directed to the Lord who dwells in the sky of the heart; when devotion is free of selfish cause, the self becomes pleased.
வாஸுதேவே பகவதி பக்தியோகஃ ப்ரயோஜிதஃ । ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் ச யத் அஹைதுகம்
Devotional union with Vasudeva is the means: from it quickly arises dispassion and, without motive, both knowledge and the non‑causal detachment.
தர்மஃ ஸ்வநுஷ்டிதஃ பும்ஸாம் விஷ்வக்ஸேநகதாஸு யஃ । நோத்பாதயேத் யதி ரதிம் ஶ்ரம ஏவ ஹி கேவலம்
The duty performed by people according to the stories of Viśvaksena, if it produces only attachment, then it yields nothing but toil alone.
தர்மஸ்ய ஹ்யாபவர்க்யஸ்ய நார்தோऽர்தாயோபகல்பதே । நார்தஸ்ய தர்மைகாந்தஸ்ய காமோ லாபாய ஹி ஸ்ம்ரு'தஃ
Out of duty comes escape only when it is not claimed for worldly gain; for what is of gain alone is remembered as desire aimed at profit.
காமஸ்ய நேந்த்ரியப்ரீதிஃ லாபோ ஜீவேத யாவதா । ஜீவஸ்ய தத்த்வஜிஜ்ஞாஸா நார்தோ யஶ்சேஹ கர்மபிஃ
Desire seeks the pleasure of the senses; gain is to live as long as one can. The enquiry into the nature of being is not for gain, whereas fame arises from actions.
வதந்தி தத் தத்த்வவிதஃ தத்த்வம் யத் ஜ்ஞாநமத்வயம் । ப்ரஹ்மேதி பரமாத்மேதி பகவாநிதி ஶப்த்யதே
Sages versed in truth say that that reality is the nondual knowledge called by names: Brahman, the supreme Self, and Bhagavān.
தத் ஶ்ரத்ததாநா முநயோ ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தயா । பஶ்யந்த்யாத்மநி சாத்மாநம் பக்த்யா ஶ்ருதக்ரு'ஹீதயா
The faithful sages, endowed with knowledge and dispassion, perceive the Self in the Self and apprehend it through scriptural acceptance combined with devotion.
அதஃ பும்பிஃ த்விஜஶ்ரேஷ்டா வர்ணாஶ்ரமவிபாகஶஃ । ஸ்வநுஷ்டிதஸ்ய தர்மஸ்ய ஸம்ஸித்திஃ ஹரிதோஷணம்
Therefore, best of twice‑born, by the division of castes and stages of life, the duly performed duty of a person brings completion — the laurel of success granted by Hari.
தஸ்மாதேகேந மநஸா பகவாந் ஸாத்வதாம் பதிஃ । ஶ்ரோதவ்யஃ கீர்திதவ்யஶ்ச த்யேயஃ பூஜ்யஶ்ச நித்யதா
Therefore the supreme Lord, known as the master of the Satvatas, should be contemplated with a single-minded mind; he must be heard, praised, meditated upon, and forever worshipped.
யத் அதநுத்யாஸிநா யுக்தாஃ கர்மக்ரந்திநிபந்தநம் । சிந்தந்தி கோவிதாஸ்தஸ்ய கோ ந குர்யாத் கதாரதிம்
Those who, abandoning meditative reflection, are bound to the knot of action — who among the wise would sever that bond if not by cultivating attachment to divine narratives?
ஶுஶ்ரூஷோஃ ஶ்ரத்ததாநஸ்ய வாஸுதேவகதாருசிஃ । ஸ்யாந்மஹத்ஸேவயா விப்ராஃ புண்யதீர்தநிஷேவணாத்
For one who listens with faith, mere taste for the story of Vasudeva is greater than a priest’s service; learned men consider it superior even to bathing at sacred rivers and visiting holy shrines.
ஶ்ர்ரு'ண்வதாம் ஸ்வகதாம் க்ரு'ஷ்ணஃ புண்யஶ்ரவணகீர்தநஃ । ஹ்ரு'த்யந்தஃஸ்தோ ஹ்யபத்ராணி விதுநோதி ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம்
Krishna’s own account, when heard and chanted, stays in the hearts of friends and dissolves inauspiciousness within them.
நஷ்டப்ராயேஷ்வபத்ரேஷு நித்யம் பாகவதஸேவயா । பகவதி உத்தமஶ்லோகே பக்திர்பவதி நைஷ்டிகீ
By constant service to the Bhagavata, devotion to the Lord, expressed in supreme verses, becomes fixed and unwavering, destroying what is nearly lost and inauspicious.
ததா ரஜஸ்தமோபாவாஃ காமலோபாதயஶ்ச யே । சேத ஏதைரநாவித்தம் ஸ்திதம் ஸத்த்வே ப்ரஸீததி
Then impurities born of passion and ignorance, such as lust and greed, which had been deeply rooted, become struck and pacified in the purified mind by these practices.
ஏவம் ப்ரஸந்நமநஸோ பகவத்பக்தியோகதஃ । பகவத் தத்த்வவிஜ்ஞாநம் முக்தஸங்கஸ்ய ஜாயதே
Thus, with a heart made serene by devotion to the Lord, true knowledge of the Lord’s principle arises in the one freed from worldly attachments.
பித்யதே ஹ்ரு'தயக்ரந்திஃ சித்யந்தே ஸர்வஸம்ஶயாஃ । க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி த்ரு'ஷ்ட ஏவாத்மநீஶ்வரே
The knots of the heart are torn apart, all doubts are cut away, and his actions fade away when he sees the Lord dwelling in the self.
அதோ வை கவயோ நித்யம் பக்திம் பரமயா முதா । வாஸுதேவே பகவதி குர்வந்த்யாத்மப்ரஸாதநீம்
Therefore poets always, in supreme delight, sing of devotion; by such songs they bestow self-pleasure oriented toward Vasudeva, the Lord.
(வஸம்ததிலகா) ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி ப்ரக்ரு'தேர்குணாஸ்தைஃ யுக்தஃ பரஃ புருஷ ஏக இஹாஸ்ய தத்தே । ஸ்தித்யாதயே ஹரிவிரிஞ்சிஹரேதி ஸம்ஜ்ஞாஃ ஶ்ரேயாம்ஸி தத்ர கலு ஸத்த்வதநோஃ ந்ரு'ணாம் ஸ்யுஃ
From the three qualities — sattva, rajas, tamas — the one supreme Spirit, combined with them, assumes a presence here; names like sustainer, creator, and destroyer are applied, and in that realm the best states for embodied beings arise from the sattvic nature.
(அநுஷ்டுப்) பார்திவாத் தாருணோ தூமஃ தஸ்மாதக்நிஸ்த்ரயீமயஃ । தமஸஸ்து ரஜஸ்தஸ்மாத் ஸத்த்வம் யத் ப்ரஹ்மதர்ஶநம்
The earthly world is grievous and smoky; from that come the threefold fires; tamas stems from rajas, and sattva is what yields the vision of Brahman.
பேஜிரே முநயோऽதாக்ரே பகவந்தம் அதோக்ஷஜம் । ஸத்த்வம் விஶுத்தம் க்ஷேமாய கல்பந்தே யேऽநு தாநிஹ
Formerly the sages used to offer venerable Lord Adhokshaja first; those who conceive of pure, secure sattva as their refuge desire such beings hereafter.
முமுக்ஷவோ கோரரூபாந் ஹித்வா பூதபதீநத । நாராயணகலாஃ ஶாந்தா பஜந்தி ஹ்யநஸூயவஃ
Leaving behind fearsome forms and the lordship over beings, the non-envious, serene parts (the kalas) of Narayana worship him peacefully.
ரஜஸ்தமஃப்ரக்ரு'தயஃ ஸமஶீலா பஜந்தி வை । பித்ரு'பூதப்ரஜேஶாதீந் ஶ்ரியைஶ்வர்யப்ரஜேப்ஸவஃ
Those composed of the rudimentary elements, with minds subdued by passion and darkness, worship seeking the status of ancestral lordship and worldly prosperity, desiring offspring and riches.