பகவத்புராணம் கூறும் இந்த அத்தியாயத்தில், மனிதர்களின் சேர்க்கையும் பிரிவும் எவ்வாறு நடக்கின்றன என்பதை ஒரு விளையாட்டு ஆட்டக்காரர் தனது பொம்மைகளை சேர்த்து பிரிப்பதைப்போல், பரமாத்மாவின் சித்தத்தின்படி தான் நடக்கின்றன என்று விளக்கப்படுகிறது. நாம் இந்த உலகில் நிரந்தரமானது, நிலையற்றது என்று கருதும் அனைத்தும் உண்மையில் அப்படியல்ல; எல்லாம் மாயையால் உருவான பற்றினால் தான் நாம் துக்கப்படுகிறோம். அதனால், "அன்புள்ளவனே, அறியாமையால் வந்த மனவளர்ச்சியில்லாத இந்த தளர்ச்சியை நீ விட்டு விடு. நான் இல்லாமல் அந்த ஏழை, துயருற்றவர்கள் எப்படி வாழ்வார்கள்?" என்று கூறுகிறார். இந்த உடல் ஐந்து பூதங்களால் ஆனது, காலம், கர்மா, குணங்கள் ஆகியவற்றால் கட்டுப்பட்டது. ஒரு பாம்பு பிடித்தவனை மற்றொருவன் காப்பாற்ற முடியாதது போல, ஒருவர் மற்றவரை பாதுகாக்க முடியாது. இந்த உலகில் கைகள் இல்லாதவை கைகள் உள்ளவைகளுக்குப் போஜனமாகின்றன; கால்கள் இல்லாதவை நான்கு கால்கள் உள்ளவைகளுக்குப் போஜனமாகின்றன; பலவீனமானவை வலிமைமிக்கவைகளால் உண்ணப்படுகின்றன—ஒரு உயிர் மற்றொரு உயிரின்மீது வாழ்கிறது. அப்போது, "அரசே, அந்த பரமாத்மா எல்லா ஆத்மாக்களுக்கும் ஆத்மாவாகத் தன்னைத் தானே அனுபவிப்பவர், உள்ளிலும் புறத்திலும் இருப்பவர்; அவரை நீ காண், அவர் தன் மாயையால் இந்த உலகில் தோன்றுகிறார்," என்று கூறப்படுகிறது. அவர், இந்த உலகில் உயிர்களைப் படைத்து, பாதுகாக்கும் பரமபிரம்மன், இப்போது கால ரூபமாகத் தெய்வங்களின் எதிரிகளை அழிக்க வந்துள்ளார். இப்போது அவரது தெய்வீக செயல்கள் முடிந்துள்ளன; இனி எது செய்யப்பட வேண்டும் என்று காத்திருக்கிறார். அவர் இங்கு இருக்கும் வரை நீங்கள் எல்லோரும் கவனமாக இருங்கள். அந்த நேரத்தில், த்ருதராஷ்டிரர் தனது சகோதரனும், மனைவியான காந்தாரியுடன், ஹிமாலயத்தின் தெற்குப் பகுதியில் உள்ள முனிவர்களின் ஆசிரமத்திற்கு சென்றார். அங்கு, அந்த விண்ணப்பெற்ற கங்கை, ஏழு முனிவர்களுக்காக ஏழு பிரிவுகளாகப் பிரிந்ததால், 'ஏழு பிரவாக நதி' என அழைக்கப்படுகிறாள். அங்கு த்ருதராஷ்டிரர், முறையாகக் குளித்து, விதிப்படி அக்கினிக்குப் ஹோமம் செய்து, வெறும் தண்ணீரை மட்டும் அருந்தி, மனதை அமைதியாக வைத்துப், ஆசை எல்லாம் விட்டு வாழ்கிறார். ஆசனமும், சுவாசமும் வென்று, அறுபுலன்களையும் அடக்கி, ஹரியைத் தியானித்து, ரஜஸ், தமஸ் ஆகிய குணங்களை அழித்து, சுத்தமான சத்த்வ குணத்தில் நிலைத்துள்ளார். அவர் அறிவில் மனதை லயப்படுத்தி, 'க்ஷேத்திரஞ் ஞானத்தையும்' ஆத்மாவிலும், ஆத்மாவை பரபிரம்மத்திலும், பானையிலுள்ள ஆகாயம் அகில ஆகாயத்தில் கலந்து விடுவது போல, ஒன்றாய் நிலைத்துள்ளார். மாயையின் மீதமுள்ள குணங்களும் அழிந்து, புலன்களும் மனமும் அடக்கப்பட்டு, உணவு எல்லாம் விட்டு, அசையாமல் ஒரு தூணைப் போல இருக்கிறார். அவர் எல்லா கர்மைகளையும் விட்டுவிட்டதால், எந்த தடையும் இருக்க வேண்டாம். "அரசே, இன்று முதல் ஐந்தாம் நாளில் அவர் உடலை விட்டு, அது சாம்பலாகும்," என்று அறிவிக்கப்படுகிறது. அவரது உடல் தீயில் கருகும் போது, அந்த விசுவாசமான மனைவி, தன் அண்ணனுடன் வெளியே நின்று, கணவரை தீக்குள் செல்லும் போது பார்த்துக்கொள்வாள். இந்த அதிசயமான செய்தியை கேட்டதும், குருவம்சத்தில் பிறந்த விதுரர், சோகம், சந்தோஷம் இரண்டிலும் ஆழ்ந்து, தீர்த்தயாத்திரைக்காக புறப்படுகிறார். இவ்வாறு கூறி, நாரதர் தும்புருவுடன் சுவர்க்கத்துக்கு எழுந்து சென்றார். யுதிஷ்டிரர், அவர் கூறியவற்றை உள்ளத்தில் வைத்துக்கொண்டு துக்கத்தைக் கைவிட்டார். "இது என்ன அற்புதம்! வாசுதேவனில், எல்லா ஆத்மாக்களுக்கும் ஆத்மாவானவரில், வ்ரஜவாசிகள் மற்றும் அவர்களது பிள்ளைகளிடம் எப்போதும் இல்லாத அளவு ப்ரேமை வளர்கிறது," என்று யுதிஷ்டிரர் வியக்கிறார். அந்த இடத்தில், ஜயிக்க முடியாத பகவான் இருந்ததால், மனிதர்களும், விலங்குகளும், வேட்டையாடும் மான் போன்ற உயிர்களும் கூட, நண்பர்களைப் போல இணைந்து வாழ்ந்தனர். அங்கே, அந்த பரமாத்மா, அபார அறிவும், ஒற்றுமை கொண்டவரும், குழந்தை மேய்ப்பன் போலக் கன்றுகளையும் நண்பர்களையும் தேடி, கையில் உணவு பிடித்தவாறே, பிரம்மாவால் காணப்பட்டார். பிரம்மா, தன் வாகனத்திலிருந்து விரைவாக இறங்கி, தங்கச்சட்டம் போல் தரையில் விழுந்து, நான்கு தலைகளிலும் உள்ள கிரீடங்களால் பகவானின் இரு பாதங்களையும் தொட்ந்து, ஆனந்த கண்ணீருடன் அபிஷேகம் செய்தார். மீண்டும், மீண்டும் எழுந்து, கிருஷ்ணரின் பாதங்களில் விழுந்து, நீண்ட நாட்களுக்குப் பிறகு அந்த பெருமையை நினைவுகூர்ந்து அமர்ந்தார். பிறகு மெதுவாக எழுந்து, கண்களைத் துடைத்து, கழுத்தை வளைத்து, முகுந்தனைப் பார்த்தார். கைமூடி, பணிவுடன், அமைதியுடன், நடுங்கி, கண்ணீர் கலந்த குரலில் பேசத் தொடங்கினார். அப்போது, சூதர் கூறுகிறார்: அர்ஜுனன், தன் உறவினர்களையும், புகழ் பெற்ற கிருஷ்ணரின் செயல்களையும் அறிய துவாரகாவுக்குச் சென்றார். பல மாதங்கள் கடந்தும் அர்ஜுனன் திரும்பவில்லை. அப்பொழுது, குருவம்சத்தில் சிறந்தவரே, பயங்கரமான, அச்சுறுத்தும் பல அபசூனியங்களும் தோன்றின. அவர் (யுதிஷ்டிரர்) காலத்தின் கடுமையான ஓட்டத்தை, இயற்கை ஒழுங்கு புரட்டப்படுவதை, மக்களின் நடத்தை கோபம், பேராசை, பொய் ஆகியவற்றால் கெட்டுப்போவதை கவனித்தார். நட்பும், உறவுகளும் வஞ்சகத்தால் கலங்கின; தந்தை, தாய், நண்பர், சகோதரர், கணவன், மனைவி ஆகியோரிடையே சண்டைகள் ஏற்பட்டன. இப்படி, காலம் முன்னேற மக்கள் மத்தியில் பயங்கரமான அபசூனியங்கள் தோன்ற, அரசர் பேராசையும், அதர்மமும் வளர்வதைப் பார்த்து தம் தம்பியிடம் பேசினார். "அர்ஜுனன் துவாரகாவுக்குப் போனான், தனது உறவினர்களையும், புகழ் பெற்ற கிருஷ்ணரின் செயல்களையும் அறிய விரும்பி. ஏழு மாதங்கள் ஆகிவிட்டன. என் தம்பி பீமசேனன் திரும்பவில்லை; காரணம் என்னவென்று எனக்குத் தெரியவில்லை. தேவ முனிவர் கூறிய காலம் வந்துவிட்டதா? பகவான் தன் லீலைகளை நிறைவு செய்யும் நேரம் இது தானா? ஏனெனில், அவருடைய அருளால் தான் நாம் செல்வம், ராஜ்யம், மனைவிகள், வாழ்நாள், குடும்பம், رعாசிகள், பகைவர்களை வெல்வது, உலகங்களைப் பெறுவது ஆகிய அனைத்தையும் பெற்றோம். இந்த அபசூனியங்களைப் பார்—வானிலும், பூமியிலும், உடலிலும்—பயமூட்டும், குழப்பம் தரும் பல அறிகுறிகள் தோன்றுகின்றன. என் தொடைகள், கண்கள், கைமுடிகள் மீண்டும் மீண்டும் நடுங்குகின்றன; என் இதயம் நிலையாக இல்லை; கண்டிப்பாக ஏதோ அனர்த்தம் நம்மை அணுகுகிறது. அக்காலையில், தீப்பொறி வாயுள்ள நரி சூரியோதயத்தில் கத்துகிறது; இந்த நாய் பயந்து போய் என்மீது அழுகிறது. விலங்குகள் என் இடப்புறமும் வலப்புறமும் சுற்றுகின்றன; என் குதிரைகள் அழுகின்றன. இந்த புறா, மரணத்தின் தூதர் போல, ஆந்தை என் மனதை கலக்குகிறது; இரவுப் பச்சை ஆந்தையின் கூக்குரல் தூக்கமின்மை, வெறுமை ஆகியவற்றைச் சுட்டுகிறது. திசைகள் புகையால் நிரம்பியுள்ளன; எல்லா திசைகளும் மலைகளும் நடுங்குகின்றன; பெரிய இடியுடன் மின்னல் ஒலிக்கிறது. காற்று கடுமையாக வீசுகிறது; தூசி, இருள் பரவுகிறது; மேகங்கள் எங்கும் இரத்தம் பொழிகின்றன—இவை எல்லாம் பயமூட்டும் நிகழ்வுகள்." இவ்வாறு, பரமாத்மாவின் லீலைகள் முடிவடைந்து, உலகம் மாற்றமடையும் காலம் நெருங்கி வருவதை யுதிஷ்டிரர் உணர்கிறார்.