ஸ்ரீமத் பாகவத புராணத்தில் கூறப்பட்டுள்ள இந்தப் பகுதியை, அதன் அத்தியாய வரிசையிலும், அர்த்தப் பூர்வமாகவும் இங்கே உரையாடல் வடிவில் சொல்வேன்: ருக்மிணி தேவியின் மனம் பகவான் கிருஷ்ணரின் திருவடிகளில் ஆழ்ந்திருந்தது. அவர் பக்தியோடு கூறினார்: “தூய்மையுள்ளோர் புகழும், மக்கள் மோக்ஷம் பெறும் உங்கள் தாமரை போன்ற திருவடிகளின் வாசனை அறிந்த பின், வேறு எந்த அடைக்கலையையும் ஏன் நாட வேண்டும்? உலகியல் ஆசைகளால் கண்கள் மறைந்த மனிதர்கள், ஸ்ரீ லக்ஷ்மி தங்கும் உங்கள் திருப்பாதத்தை மறந்து, வீண் பொருட்கள் மீது கவனம் செலுத்துகிறார்கள். நான் உங்களைக், எல்லா உலகங்களுக்கும் ஆண்டவனாக, முறையாக வணங்கினேன். இவ்வுலகிலும் அடுத்த உலகிலும் ஆசைகள் நிறைவேற்றும் உங்களது திருவடிகள் எனக்கு ஒரே அடைக்கலையாக இருக்க வேண்டும். பிறவிப் பிறவியாக அலைந்தாலும், உங்களை வணங்குபவர்களுக்கு நீங்கள் தவறாமல் வருவீர்கள்; பொய்யிலிருந்து விடுதலை அளிப்பீர்கள். அச்யுதா! பெண்களின் இல்லங்களில், உங்கள் உபதேசம் கேட்டு நடக்கும் ஆண்கள், உங்கள் கதைகள் சிவபிரான், பிரமா முதலியோர் கூட அருளும் சபைகளில் பாடப்படும்போது கேட்கவில்லை என்றால், அவர்கள் வாழ்கையில் என்ன பயன்? அவர்கள் கழுதை, பசு, குதிரை, பூனை, அடிமை போன்றவர்களாகவே இருக்கிறார்கள். உங்கள் திருவடிகளின் அமுத வாசனை அறியாத அறிவீன பெண், தன் காதலனை—அவன் தோல், முடி, நகம் முதலியவற்றால் மூடப்பட்டு, உடலில் இறைச்சி, எலும்பு, இரத்தம், புழுக்கள், மல, சளி, பித்தம், வாயு ஆகியவை நிரம்பிய உயிரில்லா உடலை—அன்போடு பற்றிக்கொள்கிறாள். தாமரை கண்களையுடையவரே! நீங்களே முழுமை பெற்றவர்; எல்லாவற்றையும் ஒன்றாகப் பார்க்கிறீர். முதுமை காரணமாக இராகம் அதிகரிக்கும் போது, நீங்கள் என்மீது அருள்புரிந்து பார்வை இடும் தருணம், எங்களுக்கான உன்னதமான தயை. மதுசூதனா! உங்கள் மொழிகள் பொய் என நான் நினைக்கவில்லை. ஏனெனில், பெண்ணின் அன்பு பொதுவாகத் தாய்மீதேயும், சில நேரங்களில் வேறொருவர்மீதேயும் தான் உள்ளது. திருமணம் ஆன பெண், நல்லொழுக்கமற்றவளாக இருந்தாலும், அவளது மனம் எப்போதும் புதியவரை நாடும். அறிவுள்ளவன், இப்படிப்பட்ட நம்பிக்கையில்லாத பெண்ணை வைத்துக்கொள்ளக் கூடாது; வைத்தால் இருபுறமும் இழக்கிறான். அப்போது பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணர் சொன்னார்: “கண்யே! உன்னைக் சொற்களால் சோதித்தேன்; நீ கேட்க விரும்பியதை அறிய விரும்பினேன். நீ கேட்டதெல்லாம், நான் சொன்னதெல்லாம் உண்மைதான். அழகியவளே! உன் ஆசைகள் எதுவாக இருந்தாலும், நீ என்மீதே பக்தியுடன் இருக்கின்றால், உனக்காக அவை அனைத்தும் நிறைவேறும். பாவமில்லாதவளே! உன் கணவன் மீதான அன்பும், உன்னுடைய விருத்தியும் நிரூபிக்கப்பட்டது. என் சொற்களால் உன் மனம் கலங்கினாலும், என்மீது உன் பக்தி குறையவில்லை. இல்லற வாழ்க்கையில் விரதம், தபசு செய்து, ஆசைகளில் பிணைந்து, என்னை மோக்ஷதாதாவாக நினைப்பவர்கள், என் மாயையால் மோசப்பட்டவர்கள். என்னை அடைந்து, மோக்ஷம், ஐஸ்வர்யம் ஆகியவை பெற்றும், உலகியலான செல்வம், கணவன் ஆகியவற்றை விரும்புபவர்கள், துர்பாக்கியசாலிகள்; அவர்களுக்கு நரகமே ஆனந்தமாகத் தோன்றும். இல்லத் தலைவியே! நீ எப்போதும் என் விருப்பப்படி நடந்தாய்; இது அரிய ஒன்று, பிறவி விடுவிக்கும் ஒன்று—even பெண்களுக்கு, ஆசைகள் நிறைவாக முடியாதவர்களாக—even அவர்கள் செய்ய முடியாத செயல்களை நீ செய்தாய். பெருமையுள்ளவளே! எந்த இல்லத்திலும் உன்னைப் போல கணவனிடம் பக்தியுள்ள மனைவியைக் காணவில்லை. உன் திருமணத்தில் வந்த அரசர்களை பொருட்படுத்தாமல், என் புகழைக் கேட்ட பிராமணனை ரகசியமாக என்னிடம் அனுப்பினாய். உன் சகோதரன் போரில் காயமடைந்து, சூதாட்ட அரங்கில் கொல்லப்பட்டபோதும், என்னிடம் பிரிந்து விடுவோமோ என்ற அச்சத்தில், அந்த துயரத்தை நீ பொறுத்துக்கொண்டாய்; எதையும் கூறவில்லை. இப்படியே நீ எங்களை வென்றுவிட்டாய். நீ என்னை பெற தூதர் மூலம் ரகசிய செய்தி அனுப்பினாய்; என் இந்த உடலை விட்டு நான் விலகிவிடுவேனோ என்று நினைத்தபோதும், என்மீதே நிலைத்திருந்தாய்; அதற்கு நாங்கள் உனக்கு அதேபோல் பதில் அளிக்கிறோம்.” இவ்வாறு பகவான் ஸ்ரீ கிருஷ்ணர், உலக நாதன், ருக்மிணி தேவியுடன் அன்போடு உரையாடி, மனிதர்களைப் போல விளையாடி, தன் சொந்த வார்த்தைகளால் அவளை மகிழ்வித்தார். அதேபோல், உலகாசாரியனான ஹரி, தன் ஒவ்வொரு மனைவியின் இல்லத்திலும் இல்லறி வாழும் ஒருவனாக இருந்தவர் போல இல்லற தர்மங்களைப் பேணி வாழ்ந்தார். பின்னர், ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் ஒவ்வொரு மனைவிக்கும் பத்து பிள்ளைகள் பிறந்தனர்; ஒவ்வொருவரும் தந்தைபோல் வீரமும், குணமும் கொண்டவர்கள். ஒவ்வொரு மனைவிக்கும் ஒன்பதாவது பிள்ளையும் பிறந்தான். அச்யுதன் எப்போதும் இல்லத்திலேயே இருப்பதைப் பார்த்த அந்த தேவியர்கள், அவரைத் தங்கள் உயிரினும் மேலானவராக எண்ணினார்கள்; ஆனாலும், அவர் யார் என்பதை அவர்கள் முழுமையாக அறியவில்லை. மலர்ந்த தாமரைப்போல் முகம், நீண்ட கை, நீண்ட கண்கள், அன்பான பார்வை, இனிய சொற்கள்—இவையால் பகவான் அந்த பெண்களை மயக்கினார்; அவர்களால் அவரை வெல்ல முடியவில்லை. அவரது புன்னகை, கண்களின் சைகை, அன்பு நிறைந்த சொற்கள், புருவங்களின் அசைவுகள்—இவை அனைத்தும்—even காமதேவன் நாணும் அளவுக்கு பெண்கள் முயன்றும், கிருஷ்ணரின் மனதை அவர்கள் கலங்கவைக்க முடியவில்லை. இவ்வாறு ஸ்ரீ லக்ஷ்மியின் கணவரை, யாராலும் அறிய முடியாத பாதையில் சென்ற அந்த பெண்கள், மகிழ்ச்சியோடு, அவர் புன்னகை, பார்வை, தொடுதல், அரவணைப்பை நாடி, இடையறாது சேவை செய்தனர். நூற்றுக்கணக்கான தாசிகள், பகவானுக்கு வரவேற்பு, ஆசனமளித்தல், பாதம் கழுவுதல், பாக்கு வழங்குதல், ஓய்வு, விசிறல், மலர் மாலை, முடி ஒழுங்குபடுத்தல், படுக்கை தயார் செய்தல், குளியல் முதலிய சேவைகளை செய்தனர். கிருஷ்ணரின் மனைவிகளில் முன்னிலை வகித்த எட்டு ராணிகளின் பிள்ளைகள் இவர்கள்: பிரத்யும்னன், சாருதேஷ்ணன், சுதேஷ்ணன், சாருதேஹன், சுசாரு, சாருகுப்தன், பத்ரசாரு, சாருசந்திரன், விசாரு, சாரு—இவர்கள் ருக்மிணி தேவிக்கு பிறந்த பத்து மகன்கள்; இவர்களில் பிரத்யும்னன் தலைவன். சத்யபாமாவுக்கு: பானு, சுபானு, ஸ்வர்பானு, பிரபானு, பானுமான், சந்திரபானு, ப்ருஹத்பானு, ரதிபானு, ஸ்ரீபானு, பிரதிபானு ஆகிய பத்து மகன்கள். ஜாம்பவதிக்கு: சாம்பன், சுமித்ரன், புருஜித், சதஜித், ஸஹஸ்ரஜித், விஜயன், சித்ரகேது, வசுமான், திராவிடன், கிரது—இவர்களில் சாம்பன் தலைவன். நாக்நஜித்தின் மகன்கள்: வீரசந்திரன், அஸ்வசேனன், சித்ரகு, வேகவான், வ்ருஷ, அம, சங்கு, வசு, ஸ்ரீமான், குந்திர். காலிந்திக்கு: ஸ்ருதன், கவிச், வ்ருஷ, வீர, சுபாஹு, பத்ரன், ஏகல, சாந்தி, தர்ஷ, பூர்ணமாஸன். இவர்கள் பத்து மகன்கள்; சோமாகன் இளம் மகன். மாதிரியுக்கு: பிரகோஷன், காத்திரவான், சிம்ஹன், பலன், பிரபலன், ஊர்த்வகன், மகாசக்தி, ஸஹ, ஓஜ, அபராஜிதன். மித்ரவிந்தைக்கு: வ்ருகன், ஹர்ஷன், அனிலன், கிருத்திரன், வர்த்தனன், அன்னாதன், மகாசன், பாவனன், வஹ்னி, க்ஷுதி. பத்ராவுக்கு: சங்க்ராமஜித், ப்ருஹத்சேனன், சூரன், பிரஹரணன், அரிஜித், ஜயன், சுபத்ரன், வாமாயு, சத்யகன். ரோஹிணிக்கு: தீப்திமான், தாம்ரன், தப்தன் மற்றும் பிறர். பிரத்யும்னனுக்கு, ருக்மி மகளான ருக்மவதியால், அநிருத்தன் பிறந்தான்; அவன் போஜகட்ட நகரத்தில் பிறந்தான். இவர்கள் பிள்ளைகள், பேரக்குழந்தைகள், கோடிக்கணக்கானவர்கள்; ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் குழந்தைகளின் தாய்மார்கள் பதினாறாயிரம் பெண்கள். அப்போது ராஜா கேட்டார்: “கிருஷ்ணரால் அவமானிக்கப்பட்டு, அவரை அழிக்க விரும்பிய ருக்மி, எப்படி தனது மகளைக் கிருஷ்ணரின் மகனுக்குத் திருமணமாக கொடுத்தான்? இந்த எதிரிகளுக்கு இடையே நடந்த கல்யாணத்தை விவரமாகக் கூறுங்கள்.” சுகர் சொன்னார்: “யோகிகள் கடந்தது, வருங்காலம், இப்போது, அறிவுக்கு எட்டாதது, தொலைவில் உள்ளது, மறைந்திருப்பது ஆகியவற்றை தெளிவாக அறிகிறார்கள். ஸ்வயம் வராவில், காமதேவன் பல உறுப்புகளுடன் தோன்றினான். வந்த அரசர்களை வென்று, அவள் தேரில் ஏறி, அவளை ஒருவனாகவே அழைத்துச் சென்றான்.” இவ்வாறு, பகவான் கிருஷ்ணரின் இல்ல வாழ்க்கை, அவருடைய மனைவியர், பிள்ளைகள், அவர்களது பக்தி, மற்றும் வம்ச பரம்பரை ஆகியவை பாகவதத்தின் இந்த அத்தியாயங்களில் சுருக்கமாக எடுத்துரைக்கப்பட்டுள்ளன.