பகவதம் முதல் ஸ்கந்தம், பதினாறாவது அதிகாரத்தில், பூமி மற்றும் தர்மம் தங்களுக்குள் பேசிக் கொண்டிருந்தனர். பூமி தன் துயரத்தை வெளிப்படுத்தி, “நான் என் மீது, உன் மீது—நீ அரசர்களில் சிறந்தவன்—தேவர்கள், பிதாக்கள், முனிவர்கள், எல்லா நன்மைசெய்யும் மக்களும், சமுதாயத்தின் அனைத்து தரங்களும், வாழ்க்கையின் அனைத்து நிலையிலும் உள்ளவர்களுக்காக வருந்துகிறேன்,” என்று கூறினாள். அவள் மேலும் கூறினாள், “பிரம்மா போன்ற உயர்ந்தவர்கள் கூட, இறைவனின் ஒரு பக்க பார்வைக்கு ஏங்கித் தீவிர தவம் செய்தனர்; ஆனாலும், அந்த ஸ்ரீ தேவி, தன் தனி லோட்டஸ் வனத்தை விட்டு, இறைவனின் பாதங்களில் உள்ள புண்ணிய சின்னங்கள் கொண்ட தூசியை அன்புடன் வழிபடுகிறார். நான் அந்த இறைவனின் பாத சின்னங்களால் அழகுபடுத்தப்பட்டேன்—லோட்டஸ், வைஜயந்தி, அங்குசம், கொடி மற்றும் பல சின்னங்கள்—ஆனால், அந்த மகிமையை பெற்றும், இறைவனின் தயையை பெறவில்லை; இறுதியில், அவர் என்னை விலக்கினார், உலகமும் என்னை அவமதித்தது.” பூமி துயரமாக கூறினாள், “அந்த இறைவன், தன் சக்தியால் பூமியின் சகிப்பதற்காத பாரத்தை—அசுர அரசர்களின் நூறு படைகளை—அகற்றினார்; உன்னை, நிலை குறைந்திருந்தாலும், தன் வலிமையில் நிறுவினார்; யாது வம்சத்தை அழகு மிகுந்த வடிவத்தில் மகிழ்வித்தார். அவரது பிரிவை யாரும் சகிக்க முடியுமா? அவரது அன்பான பார்வை, பிரகாசமான சிரிப்பு, இனிய வார்த்தைகள், தேனீகளின் மனதை கூட கவர்ந்து விடுகின்றன; அவரது பாத தூசி, புண்ணிய சின்னங்களால் அழகுபடுத்தப்பட்டு, என் உள்ளத்தை பரவசப்படுத்துகிறது.” இப்படி பூமி மற்றும் தர்மம் உரையாடிக் கொண்டிருந்த போது, அதே சமயம், ராஜரிஷி பரீக்ஷித், சரஸ்வதி நதியின் கிழக்கு கரையில் வந்தார். அவர் இறைவனை வணங்கி, “நீ எல்லா ஜீவராசிகளுக்கும் ஆதாரம், எல்லா காரணங்களுக்கும் மூலமாக இருப்பவன், பராக்ரமம் மிகுந்தவன், பரமாத்மா, உன்னதமானவன், உன்னையே வணங்குகிறேன்,” என்று கூறினார். “நீ அறிவும் ஞானமும் நிறைந்தவன், எல்லா சக்திகளுக்கும் ஆதாரம், குணங்களுக்கு அப்பாற்பட்டவன், நிலைமாறாதவன், உலகத்திற்கு அப்பாற்பட்டவன்; காலம், காலத்தின் ஆதாரம், காலத்தின் பிரிவுகளை அறிந்தவன், உலகத்தின் கண்காணிப்பாளர், படைப்பாளர், காரணம்; பஞ்சபூதங்கள், இంద్రியங்கள், பிராணன், மனம், புத்தி, அந்தராத்மா—இவை அனைத்துக்கும் ஆதாரம், ஆனால் மூன்று குணங்களில் அடையாளம் மறைந்தவன்; நீ எல்லா தத்துவங்களையும் ஏற்கும், நுண்ணியமானவன், நிரந்தரமானவன், எல்லா வாசகங்களுக்கும் ஆதாரம்; ஞானத்தின் மூலமானவன், முனிவன், வேதங்களின் ஆதாரம், கர்ம மற்றும் சந்நியாசம் ஆகிய பாதைகளின் ஆதாரம்; வேதம் தான் நீ; மீண்டும் மீண்டும் வணங்குகிறேன்.” “கிருஷ்ணா, ராமா, வசுதேவரின் மகன், பிரத்யும்னா, அனிருத்தா, சாத்த்வதர்களின் ஆதிபதி—உன்னை வணங்குகிறேன். குணங்களின் விளக்காகவும், குணங்களில் மறைந்தவனாகவும், குணங்களின் செயல்களில் தெரியும், குணங்களை காணும், அந்தராத்மாவாகவும், அவ்வாறு விளங்கும் உன்னை வணங்குகிறேன். அவ்வபரிமளத்தில் விளையாடும், வெளிப்படையான அனைத்தையும் பூர்த்தி செய்யும், ஹ்ரிஷீகேஷா, நீ மௌன சந்நியாசி, முனிவன்—உன்னை வணங்குகிறேன். உயர்ந்ததும், தாழ்ந்ததும் அறிந்தவன், எல்லாவற்றையும் கண்காணிக்கும், வெளிப்பட்டதும் மறைந்ததும், இவை அனைத்தையும் காணும், காரணத்தையும் காணும் நீ—உன்னை வணங்குகிறேன்.” “உன் குணங்களில் பற்றில்லாதபோதும், இந்த உலகத்தின் பிறப்பு, நிலை, அழிவை நடத்துகிறாய்; கால சக்தியை நிலைநிறுத்துகிறாய்; ஜீவராசிகளில் பல்வேறு சுபாவங்களை எழுப்புகிறாய்; உன் பார்வை தவறாமல், அற்புதமான விளையாட்டில் ஈடுபடுகிறாய். இந்த மூன்று உலகங்களில் உள்ள உன் வடிவங்கள்—சாந்தம், ரஜஸம், மோஹம்—இவை உனக்கு பிரியமானவை; சாந்தமான வடிவங்கள் மிகவும் பிரியமானவை; இப்போது, தர்மத்தை நிலைநிறுத்த விரும்பி, நீ நல்லவர்களை பாதுகாப்பதில் முயல்கிறாய்.” “உன் ஆதீனத்தில் உள்ளவர்கள் செய்த தவறை ஒருமுறை பொறுக்க வேண்டும்; அறியாமையில் நடந்தவர்களை அமைதியான மனதுடன் மன்னிக்க வேண்டும். எங்கள் மீது தயை காட்ட வேண்டும், ஏனெனில் பாம்பு தன் உயிரை விட்டுவிடுகிறான்; கணவன், எங்கள் வாழ்க்கையின் ஆதாரம்—இரங்கத்தக்க, தயை செய்ய வேண்டியவர்—எங்களுக்கு மீண்டும் கிடைக்க வேண்டும். உன் பணியாளர்கள் என்ன செய்ய வேண்டும் என்று கட்டளையிடவும்; உன் கட்டளையை நம்பிக்கையுடன் நிறைவேற்றும் ஒருவர், எல்லா பயங்களிலிருந்து விடுபடுவார்.” இவ்வாறு பாம்பின் மனைவிகள் இறைவனை புகழ்ந்தபோது, அவன் மயக்கத்தில் கிடந்த பாம்பை, அவன் பாதத்தில் அடிபட்டதால், இறைவன் விடுவித்தான். பாம்பு, உயிரும் உணர்வும் மீண்டபின்பு, ஹரியை பார்த்தான்; சுவாசிக்க முயன்று, பலவீனத்துடன், மனதில் துயரமுடன், கிருஷ்ணனுக்கு கைகளை கூப்பி பேசினான். “நாங்கள் பிறப்பில் துஷ்டர்கள், இருளில் மூடப்பட்டவர்கள், பழைய கோபத்தில் மூழ்கியவர்கள்; இந்த சுபாவத்தை விட்டுவிடுவது கடினம், ஏனெனில் இது எல்லா ஜீவராசிகளிலும் இருக்கும் பொய்யான பற்றுதலாகும். நீ, படைப்பாளி, இந்த உலகத்தை குணங்களின் பிரிவுகளுடன் உருவாக்கினாய்; பல்வேறு சுபாவங்கள், சக்திகள், ஆற்றல்கள், வடிவங்கள், விதைகள், சாயல்கள்—all arise from you. அதில், நாங்கள் பாம்புகள், கடும் கோபம் கொண்டவர்கள்; உன் மாயையை எப்படி விட்டுவிட முடியும், அது கடினம், நாங்களே அதை மூலம் மயங்கியுள்ளோம். நீ எல்லாவற்றுக்கும் காரணம், அனைத்தையும் அறிந்தவன், உலகத்தின் ஆதிபதி; நீ தயை செய்யும் அல்லது தண்டனை வழங்கும்—எங்களுக்காக நீ விரும்புவது செய்யவும்.” இவ்வாறு கேட்டபின், இறைவன் மனித வடிவத்தில், “நீ இங்கே இருக்க கூடாது, பாம்பு; உடனே கடல் நோக்கி செல்ல வேண்டும். இந்த நதியை மாடுகள், மனிதர்கள், உன் குடி, பிள்ளைகள் மற்றும் மனைவிகள் அனுபவிக்க வேண்டும்,” என்று கூறினார். “மனிதர்களில் யாராவது இந்த உத்தரவை நினைவில் வைத்து, இரு சந்திரோதயங்களில் இதை பாடினால், உன்னால் பயப்பட வேண்டிய அவசியம் இல்லை. நான் விளையாடிய இடத்தில் யாராவது நீராடி, தேவர்கள் மற்றும் பிறருக்கு நீர் அர்ப்பணித்து, விரதம் இருந்து, என்னை வழிபடினால், என்னை நினைத்தால், எல்லா பாவங்களிலிருந்து விடுபடுவார்கள். ராமணகா தீவை விட்டு இந்த ஏரியில் வந்தபோது, நீ என் பாத சின்னம் கொண்டதால், சுபர்ணா உன்னை பயத்தில் விழுங்கவில்லை.” இவ்வாறு கிருஷ்ணன், அற்புத செயல்கள் கொண்டவன், கூறியபின், பாம்பின் மனைவிகள் மகிழ்ச்சியுடன், மரியாதையுடன் அவனை வழிபட்டனர். அவர்கள் திவ்ய வஸ்திரங்கள், மாலைகள், விலையுயர்ந்த ரத்தினங்கள், ஆபரணங்கள், மணம் பரப்பும் எண்ணெய்கள், பெரிய தாமரை மாலை—all offered to Krishna. உலகத்தின் ஆதிபதி, கருடதுவஜன் கிருஷ்ணனை வழிபட்டனர், அவரை சுற்றி வலம் வந்தனர், வணங்கி மரியாதை செலுத்தினர். பாம்பு, தன் மனைவிகள், நண்பர்கள், பிள்ளைகள் உடன், கடல் தீவிற்கு சென்றான்; அந்த தருணத்தில், யமுனை நதி, இறைவன் மனித வடிவில் விளையாடிய கருணையால், விஷம் இல்லாததாக ஆனது. அதன் பின், அவன் பன்னிரண்டு எழுத்து மந்திரத்துடன், புகை, மணம் மற்றும் பல அர்ப்பணிப்புகளால் வழிபட்டான். அடுத்ததாக, சூதர் கூறுகிறார்: அங்கு, ராஜா, ஒரு பசு மற்றும் ஒரு காளை, உதவியற்றவர்கள் போல அடிக்கப்படுவதைக் கண்டார்; ஒரு கீழ்தோற்றம் கொண்டவன், அரச குடும்பத்துக்கு அவமானமானவன், ஒரு கழுகை பிடித்து நின்றான். அந்த காளை, தாமரை தண்டைப் போல் வெள்ளையாக, பயத்தில் சிறுநீர் விட்டது போல நடுங்கி, ஒரே காலில் நின்று, அந்த சுத்ரன் அடித்ததால் பலவீனமடைந்திருந்தது. அந்த பசுவும், ஒரே காலில் நின்று, முன்பு வெப்பமான பாலை வழங்கியவள், இப்போது துயரத்தில், சுத்ரன் காலால் கடுமையாக அடிக்கப்பட்டு, தன் கன்றிலிருந்து பிரிந்து, கண்களில் கண்ணீர், உடல் மெலிந்த, புல் தேடி ஏங்கிக் கொண்டிருந்தாள். அந்த சமயம், ராஜா தங்கம் பொருத்தப்பட்ட ரதத்தில் ஏறி, இடியுடன் ஒத்த கனமான குரலில், வில்லைக் கொண்டு உயர்த்தி, அவர்களை கேள்வி கேட்டார். இவ்வாறு, இந்த பகவதம் நிகழ்வுகள், பூமி, தர்மம், கிருஷ்ணன், பரீக்ஷித், பாம்பு மற்றும் அவன் குடும்பம்—அனைவரும் இறைவன் அருளில் நிகழ்ந்த அற்புதங்கள், தர்மத்தின் நிலை, உலகின் மாற்றங்கள், மற்றும் இறைவனை வணங்கும் மனநிலை—all portrayed in this sacred narration.