श्रीमद्भागवतपुराणम्

साधयिष्यति सङ्कल्पमब्रह्मण्ये प्रयोजितः। इत्यादिष्टस्तथा चक्रेकृष्णायाभिचरन्व्रती

ततोऽग्निरुत्थितः कुण्डान्मूर्तिमानतिभीषणः। तप्तताम्रशिखाश्मश्रुरङ्गारोद्गारिलोचनः

दंष्ट्रोग्रभ्रुकुटीदण्ड कठोरास्यः स्वजिह्वया। आलिहन्सृक्वणी नग्नो विधुन्वंस्त्रिशिखं ज्वलत्

पद्भ्यां तालप्रमाणाभ्यां कम्पयन्नवनीतलम्। सोऽयधावद्वृतो भूतैर्द्वारकां प्रदहन्दिशः

तमाभिचारदहनमायान्तं द्वारकौकसः। विलोक्य तत्रसुः सर्वे वनदाहे मृगा यथा

अक्षैः सभायां क्रीडन्तं भगवन्तं भयातुराः। त्राहि त्राहि त्रिलोकेश वह्नेः प्रदहतः पुरम्

श्रुत्वा तज्जनवैक्लव्यं दृष्ट्वा स्वानां च साध्वसम्। शरण्यः सम्प्रहस्याह मा भैष्टेत्यवितास्म्यहम्

सर्वस्यान्तर्बहिःसाक्षी कृत्यां माहेश्वरीं विभुः। विज्ञाय तद्विघातार्थं पार्श्वस्थं चक्रमादिशत्

तत्सूर्यकोटिप्रतिमं सुदर्शनं जाज्वल्यमानं प्रलयानलप्रभम्। स्वतेजसा खं ककुभोऽथ रोदसी चक्रं मुकुन्दास्त्रं अथाग्निमार्दयत्

कृत्यानलः प्रतिहतः स रथान्गपाणेर्। अस्त्रौजसा स नृप भग्नमुखो निवृत्तः। वाराणसीं परिसमेत्य सुदक्षिणं तं। सर्त्विग्जनं समदहत्स्वकृतोऽभिचारः

चक्रं च विष्णोस्तदनुप्रविष्टं वाराणसीं साट्टसभालयापणाम्। सगोपुराट्टालककोष्ठसङ्कुलां सकोशहस्त्यश्वरथान्नशालिनीम्

दग्ध्वा वाराणसीं सर्वां विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम्। भूयः पार्श्वमुपातिष्ठत्कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः

य एनं श्रावयेन्मर्त्य उत्तमःश्लोकविक्रमम्। समाहितो वा शृणुयात्सर्वपापैः प्रमुच्यते

रैवतके द्विविद्वधः - श्रीराजोवाच - ( अनुष्टुप् ) भूयोऽहं श्रोतुमिच्छामि रामस्याद्भुतकर्मणः । अनन्तस्याप्रमेयस्य यदन्यत् कृतवान् प्रभुः

श्रीशुक उवाच - नरकस्य सखा कश्चिद् द्विविदो नाम वानरः । सुग्रीवसचिवः सोऽथ भ्राता मैन्दस्य वीर्यवान्

सख्युः सोऽपचितिं कुर्वन् वानरो राष्ट्रविप्लवम् । पुरग्रामाकरान् घोषान् अदहद् वह्निमुत्सृजन्

क्वचित् स शैलानुत्पाट्य तैर्देशान् समचूर्णयत् । आनर्तान् सुतरामेव यत्रास्ते मित्रहा हरिः

क्वचित् समुद्रमध्यस्थो दोर्भ्यां उत्क्षिप्य तज्जलम् । देशान् नागायुतप्राणो वेलाकूले न्यमज्जयत्

आश्रमान् ऋषिमुख्यानां कृत्वा भग्नवनस्पतीन् । अदूषयत् शकृत् मूत्रैः अग्नीन् वैतानिकान् खलः

पुरुषान् योषितो दृप्तः क्ष्माभृद्द्रोणीगुहासु सः । निक्षिप्य चाप्यधाच्छैलैः पेशस्क्कास्कारीव कीटकम्

एवं देशान् विप्रकुर्वन् दूषयंश्च कुलस्त्रियः । श्रुत्वा सुललितं गीतं गिरिं रैवतकं ययौ

तत्रापश्यद् यदुपतिं रामं पुष्करमालिनम् । सुदर्शनीयसर्वाङ्गं ललनायूथमध्यगम्

गायन्तं वारुणीं पीत्वा मदविह्वललोचनम् । विभ्राजमानं वपुषा प्रभिन्नमिव वारणम्

दुष्टः शाखामृगः शाखां आरूढः कंपयन् द्रुमान् । चक्रे किलकिलाशब्दं आत्मानं संप्रदर्शयन्

तस्य धार्ष्ट्यं कपेर्वीक्ष्य तरुण्यो जातिचापलाः । हास्यप्रिया विजहसुः बलदेवपरिग्रहाः

ता हेलयामास कपिः भूक्षेपैः संमुखादिभिः । दर्शयन् स्वगुदं तासां रामस्य च निरीक्षितः

तं ग्राव्णा प्राहरत् क्रुद्धो बलः प्रहरतां वरः । स वञ्चयित्वा ग्रावाणं मदिराकलशं कपिः

गृहीत्वा हेलयामास धूर्तस्तं कोपयन् हसन् । निर्भिद्य कलशं दुष्टो वासांस्यास्फालयद् बलम्

कदर्थीकृत्य बलवान् विप्रचक्रे मदोद्धतः । तं तस्याविनयं दृष्ट्वा देशांश्च तदुपद्रुतान्