श्रीमद्भागवतपुराणम्

दूतस्त्वयात्मलभने सुविविक्तमन्त्रः। प्रस्थापितो मयि चिरायति शून्यमेतत्। मत्वा जिहास इदं अङ्गमनन्ययोग्यं। तिष्ठेत तत्त्वयि वयं प्रतिनन्दयामः

श्रीशुक उवाच। एवं सौरतसंलापैर्भगवान्जगदीश्वरः। स्वरतो रमया रेमे नरलोकं विडम्बयन्

तथान्यासामपि विभुर्गृहेषु गृहवानिव। आस्थितो गृहमेधीयान्धर्मांल्लोकगुरुर्हरिः

अथैकषष्टितमोऽध्यायः 10.61 श्रीशुक उवाच। एकैकशस्ताः कृष्णस्य पुत्रान्दश दशाबलाः। अजीजनन्ननवमान्पितुः सर्वात्मसम्पदा

गृहादनपगं वीक्ष्य राजपुत्र्योऽच्युतं स्थितम्। प्रेष्ठं न्यमंसत स्वं स्वं न तत्तत्त्वविदः स्त्रियः

चार्वब्जकोशवदनायतबाहुनेत्र। सप्रेमहासरसवीक्षितवल्गुजल्पैः। सम्मोहिता भगवतो न मनो विजेतुं। स्वैर्विभ्रमैः समशकन्वनिता विभूम्नः

स्मायावलोकलवदर्शितभावहारि। भ्रूमण्डलप्रहितसौरतमन्त्रशौण्डैः। पत्न्यस्तु षोडशसहस्रमनङ्गबाणैर्। यस्येन्द्रियं विमथितुं करणैर्न शेकुः

इत्थं रमापतिमवाप्य पतिं स्त्रियस्ता। ब्रह्मादयोऽपि न विदुः पदवीं यदीयाम्। भेजुर्मुदाविरतमेधितयानुराग। हासावलोकनवसङ्गमलालसाद्यम्

प्रत्युद्गमासनवरार्हणपादशौच। ताम्बूलविश्रमणवीजनगन्धमाल्यैः। केशप्रसारशयनस्नपनोपहार्यैः। दासीशता अपि विभोर्विदधुः स्म दास्यम्

तासां या दशपुत्राणां कृष्णस्त्रीणां पुरोदिताः। अष्टौ महिष्यस्तत्पुत्रान्प्रद्युम्नादीन्गृणामि ते

चारुदेष्णः सुदेष्णश्च चारुदेहश्च वीर्यवान्। सुचारुश्चारुगुप्तश्च भद्रचारुस्तथापरः

चारुचन्द्रो विचारुश्च चारुश्च दशमो हरेः। प्रद्युम्नप्रमुखा जाता रुक्मिण्यां नावमाः पितुः

भानुः सुभानुः स्वर्भानुः प्रभानुर्भानुमांस्तथा। चन्द्र भानुर्बृहद्भानुरतिभानुस्तथाष्टमः

श्रीभानुः प्रतिभानुश्च सत्यभामात्मजा दश। साम्बः सुमित्रः पुरुजिच्छतजिच्च सहस्रजित्

विजयश्चित्रकेतुश्च वसुमान्द्रविडः क्रतुः। जाम्बवत्याः सुता ह्येते साम्बाद्याः पितृसम्मताः

वीरश्चन्द्रो ऽश्वसेनश्च चित्रगुर्वेगवान्वृषः। आमः शङ्कुर्वसुः श्रीमान्कुन्तिर्नाग्नजितेः सुताः

श्रुतः कविर्वृषो वीरः सुबाहुर्भद्र एकलः। शान्तिर्दर्शः पूर्णमासः कालिन्द्याः सोमकोऽवरः

प्रघोषो गात्रवान्सिंहो बलः प्रबल ऊर्ध्वगः। माद्र्याः पुत्रा महाशक्तिः सह ओजोऽपराजितः

वृको हर्षोऽनिलो गृध्रो वर्धनोऽन्नाद एव च। महाशः पावनो वह्निर्मित्रविन्दात्मजाः क्षुधिः

सङ्ग्रामजिद्बृहत्सेनः शूरः प्रहरणोऽरिजित्। जयः सुभद्रो भद्राया वाम आयुश्च सत्यकः

दीप्तिमांस्ताम्रतप्ताद्या रोहिण्यास्तनया हरेः। प्रद्युम्नाच्चानिरुद्धोऽभूद्रुक्मवत्यां महाबलः । पुत्र्यां तु रुक्मिणो राजन्नाम्ना भोजकटे पुरे

एतेषां पुत्रपौत्राश्च बभूवुः कोटिशो नृप। मातरः कृष्णजातीनां सहस्राणि च षोडश

श्रीराजोवाच। कथं रुक्म्यरिपुत्राय प्रादाद्दुहितरं युधि। कृष्णेन परिभूतस्तं हन्तुं रन्ध्रं प्रतीक्षते। एतदाख्याहि मे विद्वन्द्विषोर्वैवाहिकं मिथः

अनागतमतीतं च वर्तमानमतीन्द्रियम्। विप्रकृष्टं व्यवहितं सम्यक्पश्यन्ति योगिनः

श्रीशुक उवाच। वृतः स्वयंवरे साक्षादनङ्गोऽङ्गयुतस्तया। राज्ञः समेतान्निर्जित्य जहारैकरथो युधि

यद्यप्यनुस्मरन्वैरं रुक्मी कृष्णावमानितः। व्यतरद्भागिनेयाय सुतां कुर्वन्स्वसुः प्रियम्

रुक्मिण्यास्तनयां राजन्कृतवर्मसुतो बली। उपयेमे विशालाक्षीं कन्यां चारुमतीं किल

दौहित्रायानिरुद्धाय पौत्रीं रुक्म्याददाद्धरेः। रोचनां बद्धवैरोऽपि स्वसुः प्रियचिकीर्षया । जानन्नधर्मं तद्यौनं स्नेहपाशानुबन्धनः

तस्मिन्नभ्युदये राजन्रुक्मिणी रामकेशवौ। पुरं भोजकटं जग्मुः साम्बप्रद्युम्नकादयः