श्रीमद्भागवतपुराणम्

बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं दुरन्तपारं मगधेन्द्र पालितम्। क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयोर्विक्रीडितं तज्जगदीशयोः परम्

स्थित्युद्भवान्तं भुवनत्रयस्य यः। समीहितेऽनन्तगुणः स्वलीलया। न तस्य चित्रं परपक्षनिग्रहस्। तथापि मर्त्यानुविधस्य वर्ण्यते

जग्राह विरथं रामो जरासन्धं महाबलम्। हतानीकावशिष्टासुं सिंहः सिंहमिवौजसा

बध्यमानं हतारातिं पाशैर्वारुणमानुषैः। वारयामास गोविन्दस्तेन कार्यचिकीर्षया

सा मुक्तो लोकनाथाभ्यां व्रीडितो वीरसम्मतः। तपसे कृतसङ्कल्पो वारितः पथि राजभिः

वाक्यैः पवित्रार्थपदैर्नयनैः प्राकृतैरपि। स्वकर्मबन्धप्राप्तोऽयं यदुभिस्ते पराभवः

हतेषु सर्वानीकेषु नृपो बार्हद्रथस्तदा। उपेक्षितो भगवता मगधान्दुर्मना ययौ

मुकुन्दोऽप्यक्षतबलो निस्तीर्णारिबलार्णवः। विकीर्यमाणः कुसुमैस्त्रीदशैरनुमोदितः

माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभिः। उपगीयमानविजयः सूतमागधबन्दिभिः

शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः। वीणावेणुमृदङ्गानि पुरं प्रविशति प्रभौ

सिक्तमार्गां हृष्टजनां पताकाभिरभ्यलङ्कृताम्। निर्घुष्टां ब्रह्मघोषेण कौतुकाबद्धतोरणाम्

निचीयमानो नारीभिर्माल्यदध्यक्षताङ्कुरैः। निरीक्ष्यमाणः सस्नेहं प्रीत्युत्कलितलोचनैः

आयोधनगतं वित्तमनन्तं वीरभूषणम्। यदुराजाय तत्सर्वमाहृतं प्रादिशत्प्रभुः

एवं सप्तदशकृत्वस्तावत्यक्षौहिणीबलः। युयुधे मागधो राजा यदुभिः कृष्णपालितैः

अक्षिण्वंस्तद्बलं सर्वं वृष्णयः कृष्णतेजसा। हतेषु स्वेष्वनीकेषु त्यक्तोऽगादरिभिर्नृपः

अष्टादशम सङ्ग्राम आगामिनि तदन्तरा। नारदप्रेषितो वीरो यवनः प्रत्यदृश्यत

रुरोध मथुरामेत्य तिसृभिर्म्लेच्छकोटिभिः। नृलोके चाप्रतिद्वन्द्वो वृष्णीन्श्रुत्वात्मसम्मितान्

तं दृष्ट्वाचिन्तयत्कृष्णः सङ्कर्षण सहायवान्। अहो यदूनां वृजिनं प्राप्तं ह्युभयतो महत्

यवनोऽयं निरुन्धेऽस्मानद्य तावन्महाबलः। मागधोऽप्यद्य वा श्वो वा परश्वो वागमिष्यति

आवयोः युध्यतोरस्य यद्यागन्ता जरासुतः। बन्धून्हनिष्यत्यथ वा नेष्यते स्वपुरं बली

तस्मादद्य विधास्यामो दुर्गं द्विपददुर्गमम्। तत्र ज्ञातीन्समाधाय यवनं घातयामहे

इति सम्मन्त्र्य भगवान्दुर्गं द्वादशयोजनम्। अन्तःसमुद्रे नगरं कृत्स्नाद्भुतमचीकरत्

दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम्। रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम्

सुरद्रुमलतोद्यान विचित्रोपवनान्वितम्। हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भिः स्फटिकाट्टालगोपुरैः

राजतारकुटैः कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतैः। रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकतस्थलैः

वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम्। चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत्

सुधर्मां पारिजातं च महेन्द्रः प्राहिणोद्धरेः। यत्र चावस्थितो मर्त्यो मर्त्यधर्मैर्न युज्यते

श्यामैकवर्णान्वरुणो हयान्शुक्लान्मनोजवान्। अष्टौ निधिपतिः कोशान्लोकपालो निजोदयान्

यद्यद्भगवता दत्तमाधिपत्यं स्वसिद्धये। सर्वं प्रत्यर्पयामासुर्हरौ भूमिगते नृप