श्रीमद्भागवतपुराणम्

तुलसी च वसन्तश्च पुरुषोत्तम एव च । एतेषां तत्त्वतः प्राज्ञैः न पृथ्ग्भाव इष्यते

यश्च भागवतं शास्त्रं वाचयेत् अर्थतोऽनिशम् । जन्मकोटिकृतं पापं नश्यते नात्र संशयः

श्लोकार्धं श्लोकपादं वा पठेत् भागवतं च यः । नित्यं पुण्यं अवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः

उक्तं भागवतं नित्यं कृतं च हरिचिन्तनम् । तुलसीपोषणं चैव धेनूनां सेवनं समम्

अन्तकाले तु येनैव श्रूयते शुकशास्त्रवाक् । प्रीत्या तस्यैव वैकुण्ठं गोविन्दोऽपि प्रयच्छति

हेमसिंहयुतं चैतत् वैष्णवाय ददाति च । कृष्णेन सह सायुज्यं स पुमान् लभते ध्रुवम्

(वसंततिलका) आजन्ममात्रमपि येन शठेन किंचित् चित्तं विधाय शुकशास्त्रकथा न पीता । चाण्डालवत् च खरवत् बत तेन नीतं मिथ्या स्वजन्म जननी जनिदुःखभाजा

जीवच्छवो निगदितः स तु पापकर्मा येन श्रुतं शुककथावचनं न किंचित् । धिक् तं नरं पशुसमं भुवि भाररूपम् एवं वदन्ति दिवि देवसमाजमुख्याः

(अनुष्टुप्) दुर्लभैव कथा लोके श्रीमद्‌भागवतोद्‌भवा । कोटिजन्मसमुत्थेन पुण्येनैव तु लभ्यते

तेन योगनिधे धीमन् श्रोतव्या सा प्रयत्‍नतः । दिनानां नियमो नास्ति सर्वदा श्रवणं मतम्

सत्येन ब्रह्मचर्येण सर्वदा श्रवणं मतम् । अशक्यत्वात् कलौ बोध्यो विशेषोऽत्र शुकाज्ञया

मनोवृत्तिजयश्चैव नियमाचरणं तथा । दीक्षां कर्तुं अशक्यत्वात् सप्ताहश्रवणं मतम्

श्रद्धातः श्रवणे नित्यं माघे तावद्धि यत्फलम् । तत्फलं शुकदेवेन सप्ताहश्रवणे कृतम्

मनसश्च अजयात् रोगात् पुंसां चैवायुषः क्षयात् । कलेर्दोषबहुत्वाच्च सप्ताहश्रवणं मतम्

यत्फलं नास्ति तपसा न योगेन समाधिना । अनायासेन तत्सर्वं सप्ताहश्रवणे लभेत्

यज्ञात् गर्जति सप्ताहः सप्ताहो गर्जति व्रतात् । तपसो गर्जति प्रोच्चैः तीर्थान्नित्यं हि गर्जति

योगात् गर्जति सप्ताहो ध्यानात् ज्ञानाच्च गर्जति । किं ब्रूमो गर्जनं तस्य रे रे गर्जति गर्जति

शौनक उवाच - (इंद्रवंशा) साश्चर्यमेतत्कथितं कथानकं ज्ञानादिधर्मान् विगणय्य साम्प्रतम् । निःश्रेयसे भागवतं पुराणं जातं कुतो योगविदादिसूचकम्

सूत उवाच - (अनुष्टुप्) यदा कृष्णो धरां त्यक्त्वा स्वपदं गन्तुमुद्यतः । एकादशं परिश्रुत्यापि उद्धवो वाक्यमब्रवीत्

उद्धव उवाच - त्वं तु यास्यसि गोविन्द भक्तकार्यं विधाय च । मच्चित्ते महती चिन्ता तां श्रुत्वा सुखमावह

आगतोऽयं कलिर्घोरो भविष्यन्ति पुनः खलाः । तत्संगेनैव सन्तोऽपि गमिष्यन्ति उग्रतां यदा

तदा भारवती भूमिः गोरूपेयं कमाश्रयेत् । अन्यो न दृश्यते त्राता त्वत्तः कमललोचन

अतः सस्तु दयां कृत्वा भक्तवत्सल मा व्रज । भक्तार्थं सगुणो जातो निराकारोऽपि चिन्मयः

त्वद् वियोगेन ते भक्ताः कथं स्थास्यन्ति भूतले । निर्गुणोपासने कष्टं अतः किंचिद् विचारय

इति उद्धववचः श्रुत्वा प्रभासेऽचिन्तयत् हरिः । भक्तावलम्बनार्थाय किं विधेयं मयेति च

स्वकीयं यद् भवेत् तेजः तच्च भागवतेऽदधात् । तिरोधाय प्रविष्टोऽयं श्रीमद् भागवतार्णवम्

तेनेयं वाङ्‌मयी मूर्तिः प्रत्यक्षा वर्तते हरेः । सेवनात् श्रवणात् पाठात् दर्शनात् पापनाशिनी

सप्ताहश्रवणं तेन सर्वेभ्योऽप्यधिकं कृतम् । साधनानि तिरस्कृत्य कलौ धर्मोऽयमीरितः

दुःखदारिद्र्य दौर्भाग्य पापप्रक्षालनाय च । कामक्रोध जयार्थं हि कलौ धर्मोऽयमीरितः