शृणु, हे ब्राह्मणाः, अहं यथावत् अधुनैव महाकर्मणः भगवतो यशः कर्माणि वर्णितवान्, यस्य महिमा सर्वदुःखानां नाशनं करोति। यः कश्चन, अविचलितचित्तः श्रद्धया यथादिनं एतत् पठति वा शृणोति वा, स केवलं क्षणमपि, आत्मानं शुद्धिं यति। शुक्लपक्षे द्वादश्यां वा एकादश्यां वा एतत् श्रवणं दीर्घायुष्यम् ददाति; संयमेन उपवासेन च पठन्, पापात् विमुक्तः भवति। यः संयमी उपवासं कृत्वा पुष्करे, मथुरायां, द्वारकायां वा एतत् संग्रहं पठति, स भयात् मुक्तिं यति। यस्य यशः श्रवणेन च देवाः, ऋषयः, सिद्धाः, पितरः, मनवः, राजानः च, तेषां कामान् ददन्ति, गीत्वा वा शृण्वन्ति वा। यः द्विजः ऋग्यजुःसामवेदान् अधीत्य मधु, घृत, क्षीरप्रवाहान् फलं प्राप्नोति। भक्तः द्विजः यः एतत् पुराणसंग्रहं पठति, स भगवता उल्लिखितं परमं धाम प्राप्नोति। पठनेन ब्राह्मणः ज्ञानं प्राप्नोति, क्षत्रियः समुद्रस्य अधिपत्यं, वैश्यः धनस्य स्वामित्वं, शूद्रः पापविमुक्तिं यति। अन्यत्र हरिः, सर्वेश्वरः, यः कलिपापसमूहम् दहति, न सततं गीतः; किन्तु अत्र तु भगवान्, सर्वरूपधारी, पूर्णतया पाठ्यते, श्लोकश्लोकं कथासु। अहं तव, अजाय, अनन्ताय, सत्यमात्मने, नमः, यस्य शक्त्या जगत् सृष्टि-स्थिति-प्रलयः क्रियते, यस्य स्तुतिः सुरेश्वरैः ब्रह्मेन्द्रशिवादिभिः दुरधिगम्या, अच्युत। शाश्वताय देवश्रेष्ठाय, यस्य स्वशक्तिः नवसंचिता स्थावरजङ्गमं विश्वं स्वयमेव निर्माति, यस्य धाम केवलं भाग्यवन्तः अनुभवन्ति, नमः। व्यासपुत्राय नमः, यस्य आत्मानन्दे अवस्थितं मनः, सर्वस्मात् विमुक्तं, अपराजितस्य भगवतः लीलया आकर्षितः, यः करुणया एतत् पुराणं प्रकाशयामास, सत्यदीपं, सर्वपापनाशनम्। सूतः उवाच—विदुरः, तीर्थयात्रायाम् मैत्रेयात् आत्मपथं ज्ञात्वा, तया पूर्णज्ञानकामः हस्तिनापुरं प्रत्यागच्छत्। यावत् विदुरः कौषारवस्य ऋषेः पुरतः प्रश्नान् अपृच्छत्, तावत् गोविन्दे एकनिष्ठां भक्तिं प्राप्तवान्, ततः प्रश्नान् विरमितवान्। तं स्वबान्धवं दृष्ट्वा धर्मपुत्रः भ्रातृभिः सह, धृतराष्ट्रः, युयुत्सुः, सूतः, कृपः, पृथा च, गान्धारी, द्रौपदी, सुभद्रा, उत्तरा, कृपी, पाण्डुवर्याणां अन्याः पत्न्यः, पुत्रैः सत्रीबन्धुभिः सह, सर्वे हर्षेण उत्थाय, जीवनं पुनः देहेषु प्राप्तं इव, यथायोग्यं समीपं गत्वा, आलिङ्गनैः प्रणामैः च विदुरं अभिवादितवन्तः। वियोगोत्कण्ठया अभिभूताः, प्रेमाश्रुपातं कृत्वा, राजा तं सत्कार्य आसनं दत्त्वा, स्वागतं अकरोत्। यदा विदुरः भुक्त्वा, विश्राम्य, सुखासीनः अभवत्, तदा राजा नम्रतया प्रणम्य, सर्वे शृण्वन्तः, वाक्यम् उक्तवान्। युधिष्ठिरः उवाच—किं त्वं स्मरसि नः, ये तव आश्रये समृद्धिम् प्राप्तवन्तः, मातृसहिताः विषाग्न्यादिभिः बहुधा विपत्तिभ्यो रक्षिताः? केन उपायेन भूमौ विचरन् जीवितः? किं तीर्थराजान् क्षेत्राणि च भूमौ दृष्टवान् वा? भगवद्भक्ताः त्वद्वद् स्वयम् तीर्थानि; तु तीर्थानि अपि तेषां हृदि गदाधरं वहन्ति, तेन शुद्धानि। किम् मित्रबन्धवः कृष्णाराधकाः दृष्टाः वा श्रुताः वा? किं यादवाः स्वनगरे सुखिनः? एवं धर्मराजेन पृष्टः, विदुरः यथानुभूतं सर्वं क्रमशः वर्णितवान्, यादवविनाशं तु न उक्तवान्। दुःखदं असह्यं घटितम् अपि, तदनुवर्णनं न अकरोत्, करुणया, परदुःखदर्शनेन असमर्थः। किञ्चित्कालं तत्र देववत् पूजितः तुष्टः, ज्येष्ठभ्रातृहितं, सर्वेषां सुखं च अकरोत्। आर्यमा दण्डं दुष्कृतिनां यथायोग्यं अकरोत्, यमः तु शापात् शूद्रत्वं शतवर्षाणि धृतवान्। युधिष्ठिरः राज्यं पुनः प्राप्त्वा, पौत्रं वंशपरम्परायाः उत्तराधिकारिणं दृष्ट्वा, भ्रातृभिः लोकपालाभिः सह, परमसमृद्धौ हृष्टः अभवत्। एवं गृहेषु आसक्तानाम्, प्रमत्तानाम्, तादृशेषु प्रवृत्तेषु, कालयः दुरत्ययः, अनवबोध्यः, अविचलितः, व्यतीतः। विदुरः तद्विद्य, धृतराष्ट्रं उवाच—राजन् शीघ्रं प्रयातुम्; पश्य, आपद् आगता। अत्र न कश्चन उपायः, न कदाचित्, न कुतःचित्; एषः परमकालः, भगवन्, सर्वेषां आगतः। येन, प्राणप्रियाः अपि, उपक्लिष्टाः, जनाः सहसा वियुक्ताः; किं वदामि, वित्तादीनि इव अन्ये? पितरः, भ्रातरः, मित्राणि, पुत्राः—सर्वे हताः; यौवनं गतं; तव आत्मा वृद्ध्येन क्षीणः, तव परगृहे वासः। हा, जीविताशा जीविनां महती, येन त्वं, तु पालकः इव, भीमेन अवशिष्टं भोजनं स्वीकरोषि। अग्निः दत्तः, दानानि दत्तानि, विषं दत्तम्, पत्न्यः लज्जिताः, भूमिः वित्तं च हृतम्—कियत् तेषां, ये तदर्थं जीवितं दत्तवन्तः, शेषम्? तव शरीरम् अपि, दीनस्य, जीवितकामम्, अनिच्छन् अपि, वृद्ध्याभिः जीर्णं, वस्त्राणि इव, त्यजिष्यति। यः सर्वार्थं शरीरस्य हृत्वा, विरक्तः, बन्धविमुक्तः, गन्तव्यं न चिन्तयन्, शरीरं त्यजति; स ज्ञानी उच्यते। यः स्वस्य वा परस्य वा कारणेन, विमूढः, आत्मनियतः, हृदि हरिं स्थापयित्वा, गृहात् निर्गच्छति; स उत्तमः। तस्मात् उत्तरेण दिशं गन्तव्यं, मार्गः अन्यैः अज्ञातः; अत्र प्रभवतः कालः गुणानां प्रभावेन पुरुषान् सामान्यतः अपहरति। एवं धृतराष्ट्रः, विदुरस्य बुद्धिमता अनुज्ञातः, स्वजनबन्धनानि दृढानि छित्त्वा, भ्रातृदर्शितेन मार्गेण निर्गतः।