सूतः पुनः कथयति—अहमपि तदा आत्मतत्त्वस्य स्मरणं प्राप्तवान्, यत् पुरातनकाले परमर्षेः मुखात् श्रुतं मया, यदा पारिक्षित् राजा उपवासं कुर्वन् महान् ऋषिभिः साधुभिः च समक्षे स्थितः। हे ब्राह्मणाः, अहं यूयं प्रति महान् कर्मवान् भगवान् श्रीकृष्णस्य पुण्यकृत्यानि उक्तवान्, यस्य महिमा सर्वदुःखं नाशयति। यः अनन्यचित्तः श्रद्धया वा, या एकाग्रचित्तः, प्रतिदिनं श्रद्धया पठति वा शृणोति वा, सः क्षणमात्रेण अपि आत्मानं शुद्धयति। शुक्लपक्षे द्वादशी वा एकादशी तिथौ एतत् श्रवणं दीर्घायुष्यम् ददाति; संयमेन उपवासं कृत्वा पठन् पापात् विमुक्तः भवति। यः संयमशीलः उपवासं कृत्वा पुष्करे, मथुरायां, द्वारकायां वा एतत् संग्रहं पठति, सः भयात् विमुक्तः भवति। यस्मिन् भगवतः कीर्तने श्रवणे च, देवाः, ऋषयः, सिद्धाः, पितरः, मनवः, राजानः च, इच्छायाः पूर्तिं ददन्ति तेषां यः गायति वा शृणोति वा। द्विजः यः ऋग्, यजुः, सामवेदान् पठति, मधु, घृत, क्षीरधारायाः फलानि लभते। भक्तः द्विजः यः एतत् पुराणसंग्रहं पठति, सः भगवता उक्तं परमं धाम प्राप्नोति। पठनेन ब्राह्मणः ज्ञानं प्राप्नोति, क्षत्रियः समुद्रस्य ऐश्वर्यं, वैश्यः वित्तस्य स्वामित्वं, शूद्रः पापात् शुद्ध्यति। अन्यत्र हरिः, सर्वेश्वरः, यः कलिमलसमूहं दहति, न सततं कीर्त्यते; किन्तु अत्र भगवतः सर्वरूपस्य कथा, श्लोकशः, विस्तारतः वर्ण्यते। अहं तं अजम् अनन्तम् सत्यम् आत्मानं नमामि, यस्य शक्त्या जगत् सर्गः, स्थितिः, लयः च क्रियते, यस्य स्तुतिः ब्रह्मा, इन्द्रः, शिवः आदिभिः अपि दुष्प्राप्या—हे अच्युत। नित्यं देवेषु श्रेष्ठं तं नमामि, यस्य स्वशक्तिः नूतना स्थावरजङ्गमं जगत् आत्मनि स्थापयति, यस्य धाम केवलं पुण्यैः ज्ञायते। व्यासपुत्रं नमामि, यः स्वानन्दे निमग्नः, सर्वेषु मुक्तः, अजयस्य भगवतः लीलया आकृष्टः, दयया एतत् पुराणं, सत्यदीपं, सर्वपापनाशनं प्रकटितवान्। सूतः उवाच—विदुरः, तीर्थयात्रायाम् मैत्रेयात् आत्मपथं ज्ञात्वा, तया ज्ञानकामः संतुष्टः, हस्तिनापुरं प्रत्यागच्छत्। यावत् विदुरः कौशारवस्य ऋषेः पुरतः प्रश्नान् अपृच्छत्, तावत् गोविन्दे एकनिष्ठां भक्तिं उपजज्ञे; ततः तान् प्रश्नान् विरराम। तं स्वबान्धवं दृष्ट्वा धर्मपुत्रः भ्रातृभिः सह, धृतराष्ट्रः, युयुत्सुः, सूतः, कृपः, पृथा च, गान्धारी, द्रौपदी, हे ब्राह्मण, सुभद्रा, उत्तरा, कृपी, पाण्डूनां अन्याः पत्न्यः, पुत्राः, स्त्रीबान्धवाः च, सर्वे हर्षेण उत्थाय, जीवनं यथा पुनः देहे आगतम्, सम्यक् समीपं गत्वा, अभिवादनैः आलिङ्गनैः च तं सत्कृतवन्तः। वियोगात् आकाङ्क्षया अभिभूताः, प्रेमाश्रुभिः प्रवाहं मुक्तवन्तः; राजा तं आदरात् आसनं दत्त्वा, स्वागतं कृतवान्। यदा सः भोजनं कृत्वा, विश्रान्तः, सुखेन उपविष्टः, राजा विनयेन नमन्, सर्वे शृण्वन्तः, वचनं अब्रवीत्। युधिष्ठिरः उवाच—किं त्वं अस्मान् स्मरसि, यैः तव आश्रयात् वयं समृद्धाः अभवाम्, मातृसहिताः विषाग्न्यादिभिः बहुधा संकटेभ्यः रक्षिताः? कथं त्वं भूमौ विचरन् जीवितवान्? किं तीर्थस्थानानि क्षेत्राणि च दृष्ट्वा? हे प्रभो, भक्तजनाः यथा स्वयं तीर्थानि, तैः हृदि गदायुधं वहन्ति, तीर्थानि अपि पावयन्ति। हे प्रिय, कृष्णाराधकाः मित्रबान्धवाः किं दृष्टाः वा श्रुताः वा? यादवाः किं स्वनगरे सुखेन वसन्ति? एवं धर्मराजेन उक्तः, विदुरः यथानुभूतं सर्वं क्रमशः वर्णितवान्, यादवविनाशं तु न उक्तवान्। दुःखदं अप्रियम् घटितं अपि, सः दयालुतया, परदुःखं द्रष्टुं अशक्तः, न निवेदितवान्। किञ्चित्कालं तत्र स्थित्वा, सः देववत् पूजितः, सुखी, ज्येष्ठस्य भृत्यं कृत्वा, सर्वेभ्यः सुखं ददात्। आर्यमः दुष्टानां दण्डं यथायोग्यं व्यधात्, यमः तु शापेन शूद्रत्वं शतवर्षं अलभत्। युधिष्ठिरः राज्यं पुनः प्राप्त्वा, पौत्रं कुलपारम्पर्यस्य वार्धकं दृष्ट्वा, भ्रातृभिः सह, लोकपालवत्, परमसमृद्धौ आनन्दं अकरोत्। एवं गृहेषु आसक्तानां, प्रमत्तानां, तादृशेषु प्रवृत्तिषु तिष्ठतां, कालः अतीव दुस्तरः, अविद्यमानः, यथासंभवम् गच्छति। विदुरः तद् अवलोक्य, धृतराष्ट्रं प्रति उवाच—हे राजन्, शीघ्रं निर्गच्छ; पश्य, आपद् आगता। अत्र किञ्चित् उपायः नास्ति, न कदाचित् न कुतःचित्; एषः परमकालः, भगवान्, सर्वेषां आगतः। येषां प्रियतमा अपि, जीवितं अपि, तेन हृतम्, जनाः अचिरात् वियुज्यन्ते; किं अन्येषां, वित्तादीनां? पितरः, भ्रातृभिः, मित्रैः, पुत्रैः—सर्वे हताः; यौवनं गतम्; तव आत्मा वृद्ध्या क्षीणः; अन्यस्य गृहे वससि। आहो, जीविताशा कियती, येन त्वं, पालकवत्, भीमेन उपनिहितं अन्नं गृह्णासि। अग्निः दत्तः, दानं कृतम्, विषं दत्तम्, पत्न्यः अपमानिताः, भूमिः वित्तं च हरितम्—यावत् तेषां प्राणदात्तम्, किम् अवशिष्टम्? तव देहः अपि, हे दीन, जीवितुम् इच्छन्, अनिच्छन्, वृद्ध्या क्षीणः, जीर्णवस्त्राणि इव, त्यजिष्यति। यः सर्वार्थं देहस्य लब्ध्वा, विरक्तः, बन्धात् मुक्तः, देहं गन्तव्यं न चिन्तयन्, त्यजति; सः विद्वान् उच्यते। यः स्वस्य वा परस्य वा कारणात्, विमूढः, आत्मवान्, हृदि हरिं स्थापयित्वा, गृहं त्यजति; सः उत्तमः। तस्मात्, उत्तरेण प्रव्रज, यत्र मार्गः अन्यैः न ज्ञायते; अत्रतः कालः गुणप्रभावेन जनान् सामान्यतः अपाकर्षति।