यः पतितः, यः स्खलितः, यः क्लान्तः, यः छिन्नः, यः निरुपायः—यः केनापि अवस्थायाम् ‘हरये नमः’ इति उच्चैः उच्चरति, स सर्वपापेभ्यः विमुक्तः भवति। अनन्तस्य भगवतः श्रवणेन अनुभूयमानं बलं यस्य, तस्य स्तुतिः श्रवणेन मनुष्यानां हृदयं प्रविश्य, तेषां दुःखं सम्यक् शमयति; यथा सूर्यः तथा वातः अपि तमः मेघांश्च नाशयतः। यः वाक्, यः कथा, भगवतः पारमार्थिकस्य न वर्णयति, सा शून्या, मिथ्या; केवलं तद् सत्यम्, तद् शुभम्, तद् पुण्यम्, यद् भगवद्गुणोत्कर्षं जनयति। केवलं तद् रम्यं, तद् मोहनीयम्, तद् नित्यनूतनं, तद् नित्यनवम्; केवलं तद् मनसः महान् उत्सवः; केवलं तद् दुःखसागरं जनानां शोषयति—यदा भगवतः उत्तमकीर्तेः स्तुतिः क्रियते। यः वाक्, यः अलङ्कृतः अपि, यदि हरिकथां जगत् पावनीं न उद्घोषयति, तद् काकानां स्नानस्थानम् इव, न हंसैः सेवितम्; यत्र अच्युतः अस्ति, तत्र एव शुद्धभक्ताः सन्ति। यः भाषारचनाः, छन्दः दोषयुक्तः अपि, यदि अनन्तस्य भगवतः नामगुणैः युक्तः, स जनानां पापं अपोहति; साधवः तं शृण्वन्ति, गायन्ति, पाठयन्ति च। अच्युत, निष्कामकर्म अपि, शुद्धज्ञानम् अपि, यदि तव भक्ति रहितम्, तद् न शोभते; तर्हि, उत्तमकर्माणि अपि, यदि भगवतः अर्पितानि न सन्ति, स्थिरं शुभं कथं ददाति? यः यशः श्रीः च प्राप्त्यर्थं जातिधर्म-आश्रमधर्म-तपः-अध्ययनैः यत्नं करोति, तद् परमं, यदा श्रीधरस्य पदकमलस्य अविच्छिन्नस्मरणं ददाति, हरिगुणश्रवणस्तुत्या श्रद्धया। कृष्णस्य पदकमलस्मरणं सर्वदोषनाशकं, शुभदं, मनःशुद्धिकरं, अन्तःस्थायिनः भगवतः परमभक्तिं ददाति, ज्ञानं सविवेकवैराग्यं च ददाति। द्विजश्रेष्ठाः, युष्माकं महद् भाग्यं—युष्माकं नारायणं देवदेवं ईश्वरं सर्वात्मानं च हृदये स्थिरं कृत्वा सततं पूजयन्ति। अहं अपि, महर्षेः मुखात् दीर्घकालपूर्वं श्रुतं आत्मतत्त्वं पुनः स्मृतः अस्मि, यदा पारिक्षित् राज्ञा उपवासं कुर्वता, महर्षिभिः ऋषिभिः च सन्निधौ। हे ब्राह्मणाः, अहम् एवम् भगवतः महाकर्मणः कीर्तिम् आख्यातवान्, यस्य महिमा सर्वदुःखनाशिनी। यः अनविच्छिन्नचित्तः श्रद्धया, प्रतिदिनं एकक्षणमपि, इमं शृणोति वा पठति वा, स शुद्धः भवति। द्वादशी वा एकादशी वा श्रवणेन दीर्घायुः भवति; संयमेन उपवासेन पाठेन च, पापमुक्तः भवति। संयम्य उपवासं कृत्वा पुष्करे, मथुरायां, द्वारकायां वा, यः इमं संग्रहं पठति, स भयात् मुक्तः भवति। यस्य कीर्तिनः स्तुतिश्रवणेन, देवाः, ऋषयः, सिद्धाः, पितरः, मनवः, राज्ञः च, गायकः श्रोतारं वा इच्छितं फलम् ददाति। द्विजः यः ऋग्-यजुः-सामवेदं पठति, स मधु-घृत-क्षीरधाराफलम् प्राप्नोति। भक्तः द्विजः यः इमं पुराणसंग्रहं पठति, स भगवत् उक्तं परमं धाम प्राप्नोति। पठनेन ब्राह्मणः ज्ञानम्, क्षत्रियः समुद्रसाम्राज्यम्, वैश्यः धनाधिपत्यम्, शूद्रः पापमुक्तिं च प्राप्नोति। अन्यत्र हरिः, सर्वेश्वरः, यः कलिमलमण्डलम् दहति, न सततं गीयते; किन्तु अत्र, भगवतः सर्वरूपस्य कीर्तिः, एकैकश्लोकं, कथासु सम्यक् पठ्यते। अहं अजं अनन्तं सत्यमात्मानं नमामि, यस्य शक्त्या सृष्टि-स्थितिलयः क्रियते, यस्य स्तुतिः सुरेश्वरैः ब्रह्मेन्द्रशिवादिभिः अपि दुर्बोधा, हे अच्युत। नित्यं देवश्रेष्ठं नमामि, यस्य स्वशक्ति नूतनसञ्चिता, स्थावरजङ्गमं विश्वं स्वयमेव रचयति, यस्य धाम केवलं भाग्यवतैः ज्ञायते। व्यासपुत्रं नमामि, यस्य मनः स्वानन्दे पूर्णम्, सर्वान्यविषयवर्जितम्, अजयस्य भगवतः लीलामोहितम्, यस्य करुणया इदं पुराणं सत्यदीपम्, सर्वपापनाशकं प्रकाशितम्। सूतः उवाच—विदुरः तीर्थयात्रायाम् मैत्रेयात् आत्मपथं ज्ञात्वा, हस्तिनापुरं प्रत्यागच्छत्, ज्ञानकामना तया पूर्णा। यावत् विदुरः कौशारवस्य ऋषेः पुरः प्रश्नान् अपृच्छत्, तावत् गोविन्दे एकनिष्ठां भक्तिं अवाप्तवान्; ततः तानि प्रश्नानि त्यक्तवान्। तस्य बान्धवः आगतम् दृष्ट्वा, धर्मपुत्रः भ्रातृभिः सह, धृतराष्ट्रः, युयुत्सुः, सूतः, कृपः, पृथा च, गान्धारी, द्रौपदी, सुभद्रा, उत्तरा, कृपी, पाण्डु-पत्न्यः, पुत्र्यः च, सर्वे हर्षेण उत्थाय, जीवनं शरीरमिव पुनः प्राप्तम् इव, सम्यक् उपगम्य, आलिङ्गनं, नमस्कारं च कृतवन्तः। वियोगवेदनया, स्निग्धाश्रुपातं कृत्वा, राजा तं मान्यं आसनं दत्त्वा, स्वागतं कृतवान्। उपभुक्तवान्, विश्रान्तः, सुखासीनः च सन्, राजा, विनयेन नमन्, सर्वे शृण्वन्तः, वक्तुम् आरभत। युधिष्ठिरः उवाच—स्मरति त्वं नः, यत्र तव आश्रये वयम्, मातरं सह, विषाग्न्यादिभिः बहुधा विपत्तिभ्यः रक्षिताः? केन उपायेन त्वम् भूमौ विचरन् जीवितः? किम् मुख्यतीर्थानि, पुण्यक्षेत्राणि भूमौ दृष्टानि वा? भक्तजनाः त्वदृशः तीर्थानि एव, तेषां हृदयेषु गदाधरः स्थितः, तैः तीर्थानि अपि पावनानि। कच्चित् कृष्णाराधकः मित्रबान्धवः दृष्टः वा, श्रुतः वा? कच्चित् यादवाः स्वनगर्यां सुखेन वर्तन्ते? धर्मराजेन एवम् पृष्टः, स यथानुभूतं सर्वं क्रमशः वर्णितवान्, यादववंशनाशं तु न उक्तवान्। दुःखदं, असह्यं किञ्चित् घटितम् अपि, तद् न उक्तवान्, करुणया, परदुःखं द्रष्टुं अशक्तः। किञ्चित्कालं तत्र स्थित्वा, देवस्य इव, मान्यः, सुखी, ज्येष्ठभ्रातृस्य हितं, सर्वेषां च सुखं दत्तवान्। आर्यमा दण्डं दुष्टेषु यथायोग्यं अकारयत्; यमः तु शापात् शूद्रत्वं शतवर्षं धृतवान्। युधिष्ठिरः राज्यं पुनः प्राप्त्वा, पौत्रं वंशधरं दृष्ट्वा, भ्रातृभिः, लोकपालाभिः इव, परमसमृद्धौ हर्षं अनुभूतवान्। एवं गृहेषु आसक्तानां, प्रमत्तानां, तादृशेषु प्रवृत्तेषु, कालः दुरत्ययः, अनवगाह्यः, अनायासेन व्यतीतः।