ततः सर्वे ब्राह्मणाः, ये राजानं सम्यगुपदिश्य सन्मानिताः, स्वगृहाणि प्रत्येयुः। स च राजा, यस्य नाम पारिक्षित् इति लोके प्रसिद्धं जातम्, पूर्वदृष्टानुभवेन लोकान् परीक्षिष्यति, इति कीर्तिम् अलभत। स राजपुत्रः पितुना प्रीत्या प्रतिदिनं सम्यगुपचरत्, इव चन्द्रमाः शुक्लपक्षे क्षिप्रमिव ववृधे। धर्मराजो युधिष्ठिरः, बान्धवेषु कृतदोषस्य प्रायश्चित्ताय अश्वमेधयागं कर्तुम् इच्छन्, वित्तं प्राप्य, करदण्डाद् अन्यं मार्गं चिन्तयामास। तस्य चिन्तां विज्ञाय, तस्य भ्रातरः, अच्युतप्रेरिताः, उत्तरदिग्भ्यः बहु वित्तं समानीयुः। एवं सञ्चितवित्तेन धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः त्रीनश्वमेधयज्ञान् चकार, स महाभयसंयुक्तया भक्त्या हरिं सम्यगर्चयामास। राज्ञा निमन्त्रितः श्रीभगवान् ब्राह्मणैः सम्यगभिषिक्तं राजानं कृत्वा, स्वबान्धवेषु स्नेहान्वितः कतिचिद् मासान् तत्रावसत्। ततः, राज्ञा अनुमोदितः श्रीकृष्णः, बान्धवैरार्जुनयदुभिः सहितः, द्वारकां प्रति प्रस्थितः। व्रजवासिनां कुमारकाः बाल्ये भगवतः किञ्चिद् अद्भुतकर्म दृष्ट्वा, यौवने तद्वृत्तान्तं विस्मयेन समाचष्ट। एषु भगवतः क्रीडालीलासु किं आश्चर्यं? स हि परमेश्वरः, मानुषरूपेण यः क्रीडति, तस्य स्पर्शमात्रेणाघोऽपि स्वात्मसमत्वं प्राप, यत् पापिनां दुर्लभम्। एकवारं भगवत्स्वरूपं मनसि स्थाप्य, स परमां भक्तिं लभते; तर्हि मोहशून्यः सततं आत्मानन्दं यः अनुभवति, स कथं न परमपदं प्राप्नुयात्? एवं सुतः उवाच— हे द्विजश्रेष्ठाः! धर्मराजो युधिष्ठिरः, श्रीकृष्णस्य अद्भुतकर्मणः श्रवणानन्तरं, पुनः शुकं पप्रच्छ, तन्माहात्म्ये मनः समाहितवान्। राजा उवाच— हे ब्रह्मन्! बाल्ये कृतं यत् हरिणा, तद् यौवने कुमारकैः किमर्थं गीतम्, यदा तदन्यकाले जातम्? हे महायोगिन्, हे भगवन्, एष परमाश्चर्यमस्ति; नूनं एषा हरिमायैव, अन्यत् किंचित् न संभवति। वयं भाग्यवन्तः स्मः, यद्यपि नाममात्रेण क्षत्रियाः, यः त्वत्तः श्रीकृष्णकथामृतं सततम् अपिबाम। सुतः पुनरुवाच— एवं पृष्टः बादरायणिः, यस्येन्द्रियाणि अनन्तात्मनि समाहितानि, स्मरणमापन्नः, बहु प्रयत्नेन बहिर्दृष्टिं प्राप्य, शनैः तं भक्तश्रेष्ठं प्रत्युवाच। स उवाच— हे द्विजोत्तम! यथापृच्छः, तथा अहं भगवतः क्रीडावतारकर्माणि सम्यक् आख्यातवान्। पतितः, स्खलितः, क्लिष्टः, छिन्नः, वा कष्टार्तः, यः केनापि प्रकारेण ‘नमो हरये’ इति उच्चारयति, स सर्वपापैः विमुच्यते। श्रीभगवतः श्रवणमहिम्ना, तस्य यशः कीर्त्यमानं, यः जनानां हृदि प्रविश्य, सर्वदुःखं विशुद्ध्य सम्यगपोहयति, यथा सूर्यः प्रबलवायुः च तमोमेघौ नाशयतः। या वाणी भगवत्परमात्मनः न कीर्तयति, सा शून्या, अनृतकथा; केवलं तद् एव सत्यं, तद् एव शुभं, तद् एव पवित्रम्, यत् भगवद्गुणोद्भवम्। यत् एव मनोज्ञं, रमणीयं, नित्यनूतनं, नित्यशो महोत्सवमिव मनसः, तद् एव दुःखसागरं शोषयति, यदा भगवतः कीर्तिमन्तो गुणाः गायन्ति। या वाणी, यद्यपि छन्दसि दोषयुक्ता, तथापि अनन्तस्य नामगुणयुक्ता, सा पापं दहति; साधवः तां शृण्वन्ति, गायन्ति, पठन्ति च। अच्युत! अपि निष्कामकर्म वा शुद्धज्ञानं, त्वद्भक्तिरहितं न शोभते; तर्हि भगवतः समर्पितं कर्म, नित्यशुभदं कथं स्यात्? यत् कीर्तनेन, भगवत्पादस्मरणं, श्रीधरस्य गुणश्रवणकीर्तनाभ्यां, यः कर्मणां, वर्णाश्रमधर्माणां, तपसः, स्वाध्यायस्य, श्रेयः, अमोघस्मरणमात्रेणैव, परमं भवति। कृष्णपादारविन्दस्मरणं सर्वमङ्गलनाशनं, शुभदं, चित्तशुद्धिकरं, भगवद्भक्तिप्रदं, साक्षात्कारयुक्तज्ञानवैराग्यप्रदं च। यूयं द्विजश्रेष्ठाः, नित्यं नारायणं, देवदेवम्, ईश्वरं, सर्वात्मानं, हृदि स्थिरं स्थाप्य, सम्यगर्चयन्ति, अतः महाभाग्यवन्तः सन्ति। ममापि, पूर्वं परमर्षेः मुखात्, यदा पारिक्षित् राजा उपवासमास्थितः, महर्षिसंनिधौ श्रुतम्, आत्मतत्त्वं पुनः स्मृतम्। एतद्वः, विप्राः, भगवतः महात्मनः, सर्वदुःखनाशकं कर्माख्यानि आख्यातानि। यः अनन्यचित्तः श्रद्धया वा प्रतिदिनं पठति वा शृणोति, स शुद्धिं लभते। द्वादश्यां वा एकादश्यां च श्रवणेन दीर्घायुर्भवति; यः संयतः उपोष्य पठति, स पापात् मुच्यते। संयतः उपोष्य पुष्करे, मथुरायां, द्वारकायां वा पठन्, स भयात् विमुच्यते। यस्मिन् भगवद्गुणश्रवणकीर्तनेन, देवाः, ऋषयः, सिद्धाः, पितरः, मनवः, नृपाश्च, गायमानं वा शृण्वन्तं, कामान् ददति। द्विजः यः ऋग्यजुःसामवेदाध्ययनं करोति, स मधुघृतदुग्धप्रवाहफलानि लभते। भक्तिमान् द्विजः, यः एतत्पौराणिकसंग्रहम् अधीयीत, स तदुक्तं परमपदं प्राप्नोति। अध्ययनात् ब्राह्मणः प्राज्ञः भवति, क्षत्रियः समुद्रपतित्वं लभते, वैश्यः धनाधिपतित्वं, शूद्रः पापात् शुद्धिं लभते। अन्यत्र हि, हरिः, सर्वेश्वरः, कलिकल्मषपुञ्जदाहकः, न नित्यं कीर्त्यते; अत्र तु, सर्वरूपधारी भगवान्, श्लोकशः सम्यगुच्यते, आख्यानक्रमेण। अजाय, अनन्ताय, सत्यात्मने, यस्य शक्त्या सृष्टिस्थितिलयाः क्रियन्ते, यस्य स्तवो दुरवगाह्यः ब्रह्मेन्द्रशिवादिभिरपि, अच्युताय नमः। नित्यमुक्ताय देवश्रेष्ठाय, यस्य स्वशक्त्या स्थावरजङ्गमं विश्वं स्वात्मनि नूतनसञ्चितं दृश्यते, तस्य स्थानं केवलं भाग्यवन्तः प्रपद्यन्ते, तस्मै नमः। व्यासनन्दनाय, स्वानन्दनिष्ठाय, सर्वसंगविवर्जिताय, अजितरम्यलीलया आकर्षिताय, करुणया च पुराणं, सत्यदीपं, सर्वपापनाशनं, प्रकाशितवते, नमः।