ब्राह्मणाः धर्मराजाय एवमूचुः — “पृथापुत्र! अयं बालः पुरुषेषु इक्ष्वाकुवत् प्रजापालकः भविष्यति, ब्राह्मणभक्तः सत्यवाक् च, दशरथात्मज रामवत्। सः औशीनरवंशे शिबिवत् दातारः शरण्यश्च भविष्यति, यश्च यज्ञेषु दुष्यन्तपुत्रवत् कुलस्य कीर्तिं विस्तारयिता। धनुष्मतां मध्ये सः द्वावर्जुनौ समः, अग्निवत् दुरत्ययः, सागरवत् दुरार्णवः च भविष्यति। मृगेन्द्रवत् शूरः, हिमालयवत् स्थिरः, पृथिव्यां समः क्षमायाः, मातापितृवत् सहिष्णुः च सः। पितामहसमः समदर्शी, शम्भुवत् प्रसादशीलः, सर्वभूतानां शरणं लक्ष्मीपतिवत्। सः कृष्णनिष्ठः सर्वगुणमहान्, रन्तिदेववत् उदारः, ययातिवत् धर्मिष्ठश्च। बलौ बलिवत्, कृष्णभक्तौ प्रह्लादवत्, अश्वमेधांश्च करिष्यति, वृद्धान् सेविष्यते। सः राजर्षीणां प्रवर्त्ता, धर्महेतोः पथभ्रष्टदण्डकृत्, कलिं पृथिव्यां निग्रहीष्यति। तक्षकस्य मृत्युसंवादं श्रुत्वा, मुनेः पुत्रेण प्रेषितं, सः सर्वासक्तिं त्यक्त्वा हरिमन्दिरं प्राप्स्यति। आत्मतत्त्वज्ञानेच्छया व्यासपुत्रात् शृण्वन्, गङ्गायां देहमुत्सृज्य, भीतिशून्यः साक्षात् गतिं प्राप्स्यति। इति ब्राह्मणैः निर्दिष्टः राजा, तैः सत्कृतः, गृहं प्रत्यागच्छत्। सः लोके परीक्षित् इति प्रसिद्धः, पूर्वदृष्टं चिन्तयन्, अयं लोकं परीक्षिष्यति। स बालः सोमवत् वर्धमानः, पितृणा प्रतिदिनं समिध्भिः पोष्यमानः। स्वबन्धुषु अपराधस्य प्रायश्चित्तार्थं अश्वमेधं कर्तुमिच्छन्, राजा वित्तं प्राप्य, करदण्डविनिर्मुक्तान् उपायान् चिन्तयामास। तस्य बुद्धिं विज्ञाय, अच्युतप्रेरिताः भ्रातरः उत्तरदिशतः विपुलं धनं आनयन्। तेन संचितेन वित्तेन धर्मपुत्रः युधिष्ठिरः, त्रीनश्वमेधान् कृत्वा, हरिं भीतिपूर्वकं पूजयामास। राज्ञा आहूय भगवान्, ब्राह्मणैः अभिषिक्तं राजा दृष्ट्वा, स्वमित्रेषु स्नेहात् कतिपयमासान् तत्र स्थित्वा। ततः राज्ञा अनुमोदितः कृष्णः, स्वबन्धुभिः सह, अर्जुनयदुभ्यां सहितः द्वारकां प्रति प्रस्थितः। हरिणः एष बाल्यलीला, भक्तपरित्राणरूपा, वृज्यां बालकैः कौमारकाले दृष्ट्वा, विस्मयपूर्वकं कीर्तिता। न चिदमाश्चर्यं, यतः स भगवान् परं कारणं, मानुषरूपेण लीलां कुर्वन्, अघोऽपि तस्य स्पर्शेन पावितः, आत्मसम्यग्गतिं प्राप, या दुष्टानामपि दुर्लभा। यः केवलं एकवारं हरिं हृदि स्थापयति, स परमां भक्तिपथिं प्राप्नोति; किं पुनः सदा भ्रमरहितः आत्मानन्दं अनुभवन्? एवं सुतः उवाच— “द्विजाः! युधिष्ठिरः कृष्णलीलां श्रुत्वा, पुनः शुकं पप्रच्छ, तन्मनाः पुण्यकथायाम्। राजा उवाच— ‘कथमेतत् बाल्यकृत्यं हरिणः कौमारकाले गायन्ति बालाः, यदा तदन्यकाले जातम्? महामुने! एषा परमा आश्चर्यवृत्तिः कथ्यतां, नूनं एषा हरिमायया कृतमिति मे निश्चितम्। धन्याः स्म वयं लोके, यद्यपि नामतः क्षत्रियाः, त्वत्तः कृष्णकथामृतं निरन्तरं पिबामः।’” एवं पृष्टः सुतः, बदरायणपुत्रः, अनन्तहृदि स्थितेन्द्रियः, स्मृतिं प्राप्य, बहुधा बहिर् दृष्टिं सञ्चालयन्, शनैः तं भागवतश्रेष्ठं प्रत्युवाच। “द्विजश्रेष्ठाः! यथापृच्छथ, तथैव हरिलीलावतारकृत्यं विस्तरेण कथितम्। पतितः, सक्तः, व्यथितः, छिन्नः, विपन्नः वा, यः केनापि प्रकारेण ‘हरये नमः’ इति उच्चारयति, स सर्वपापैः विमुच्यते। यदा अनन्तशक्तिमान् भगवान् श्रवणेन कीर्त्यते, जनानां हृदि प्रविश्य समस्तदुःखं शमयति, यथा सूर्यः वातश्च तमः मेघं च। या वाणी भगवतोऽतीतान्न कथयति, सा शुष्का, असत्यकथा, न श्राव्या; तदेव सत्यम्, तदेव कल्याणम्, तदेव पुण्यम्, यद् भगवद्गुणोदयम्। यद् वचनं रमणीयं, मनोहरं, नित्यनूतनं, तदेव मनःमहोत्सवः, तदेव दुःखसागरं शोषयति, यदा उत्तमश्लोकस्य कीर्तिः गायते। या वाणी हर्यशः न प्रकाशयति, सा काकवाटवत्, हंसैः न सेविता; यत्र अच्युतः, तत्र हि शुद्धभक्ताः। अपि च, या वाणी भगवन्नामगुणयुक्ता, छन्दोभेदेनापि, सा पापं नाशयति; साधवः ताम् शृण्वन्ति, गायन्ति, पठन्ति च। अच्युत! निष्कामकर्मापि, शुद्धज्ञानमपि, त्वद्भक्तिविनाऽनुत्तमं न शोभते; तर्हि अन्यत् कर्म किम्? यस्य श्रवणकीर्तनैः श्रीधरपदस्मृतिः सदा भवति, स एव यत्नः श्रेयस्करः। कृष्णपदस्मरणं सर्वमङ्गलविघ्ननाशनं, मनःशुद्धिकरं, परमभक्तिप्रदं, ज्ञानवैराग्ययुक्तं च। द्विजश्रेष्ठाः! यूयं धन्यतमाः, यः नारायणं सर्वात्मानं हृदि स्थित्वा, सदा पूजयथ। अहम् अपि पूर्वं परमर्षेः मुखात् आत्मतत्त्वं श्रुत्वा, परीक्षितः उपवाससमये, महर्षिभिः परिवृतः, स्मृतिं प्राप्नोमि। एवं महाकर्मणः भगवतः कीर्तिं कथितवान्, यस्य माहात्म्यं सर्वदुःखनाशनम्। यः अनन्यचेताः श्रद्धया प्रतिदिनं शृणोति वा पठति वा, क्षणमात्रमपि, सः शुद्धिं प्राप्नोति।” इति।