सर्वशस्त्रभृत् भगवान् विजयेश्वरः स्वधनुष्कोट्यां बाणं समारोप्य क्षणेनैव सज्जीकृतः। तेनैव बाणेन, हे राजन्, हरः त्रयः दुर्गमपुर्यः दग्धवान्। तदा दिविषद्दुन्दुभयो निनदन्, गगनं शतशः विमानैः समाकुलम्। देवाः, ऋषयः, पितरः, सिद्धगणाश्च प्रमुदिताः पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः, जयघोषं च प्राकुर्वन्; अप्सरसां संघा आनन्दनृत्यं चक्रुः। एवं त्रीणि पुराणि दग्ध्वा, स पुरान्तकः ब्रह्मादिभिः स्तुतः स्वं धाम प्रविवेश। एवं हरिणः क्रियाः, यः स्वशक्त्या मानुषवेषं कृत्वा लीलया चरति, मुनिभिः कीर्त्यन्ते; किमन्यद् वक्ष्यामि, यः सर्वं जगत् पुण्यीकुर्यात्। सुत उवाच—एवं स भगवान् आनर्तभूमिम् आत्मनः समृद्धप्रदेशांश्च संप्राप्य, दुःखापनोदनाय स्वशङ्खं प्रावधूत्। स शङ्खः शुभोदरो दीर्घनिःस्वनः, श्रीमद्भगवत् पद्मकरहस्तेन रक्ताधराधरस्पृष्टः, पद्महंस इव पद्मिनीषु निनादितः श्रूयते स्म। तस्य निनादस्य श्रवणेन, सर्वे जनाः स्वभगवन्तं द्रष्टुकामाः निर्गता अभवन्। संप्राप्ताः ते, तस्य सन्निधौ आत्मानं पूर्णमन्यमानाः, तम् तमसा दीपमिव सत्कृत्य, सदा तुष्टाः सन्तः स्थिताः। ते प्रमोदितमुखाः, हर्षगद्गदया गिरा, पितरं रक्षन्तं सखेव बालकाः प्रहृष्टाः ऊचुः— "नमस्ते भगवन्, यस्य पद्मपादौ ब्रह्मेशशक्रैः सदा पूज्येते, त्वमेव श्रेयःकामिनां परायणम्, यत्र कालः अपि न प्रभवति। त्वमेव अस्माकं कल्याणाय जगतः स्रष्टा, धाता, पाता च; त्वम् माता, सखा, प्रभुः, पिता; त्वमेव गुरुः, देवः च—त्वदनुग्रहेण सर्वसिद्धिम् अवाप्नुमः। अहो, वयं भगवतः प्राप्त्यै धन्याः, यद् अमराः अपि दुर्लभं दर्शनं लभामहे—स्मितावलोकनप्रसन्नमुखं सर्वमङ्गलरूपं च।" "कमललोचन, यदा कुरून् वा माधून् वा सखीन् द्रष्टुकामः गच्छसि, तदा कण्ठशः कालः युगकोटिसमः इव भवति, सूर्यविहीननेत्रवत्, हे अच्युत।" इत्येवं वदन्तीनां तेषां वचांसि श्रुत्वा, भक्तवत्सलः भगवान्, करुणया विलोक्य, पुरीम् प्रविवेश। मधुवंशीयैः भोजैः दशार्हैः कुकुरैः अन्धकैः वृष्णिभिः च, यैः स्वबलसमैः रक्षितः, स पुरीं भोगवतीमिव सर्पैः संरक्षिताम् अकरोत्। सा पुरी सर्वकालेषु समृद्ध्या, मङ्गलवृक्षलताश्रमोपवनह्रदैर् आभासिता, शोभाम् अवहत्। द्वारेषु, गृहेषु, मार्गेषु च, तोरणानि चित्रपताकाध्वजैः विभूषितानि, अन्तः सूर्यकान्तिः अपि न प्रविश्यति। राजमार्गाः, वणिक्पथाः, चत्वराः, सर्वे सम्यक् मृष्टाः, सुगन्धोदकेन निषिच्य, फलपुष्पधन्यैः अलङ्कृताः। गृहेषु द्वारेषु दधिः, अक्षताः, फलानि, इक्षुश्च, पूर्णकलशैः, बलिभिः, धूपैः, दीपैः च सुशोभितम्। भगवतः आगमनं श्रुत्वा, वसुदेवः, महात्मा अक्रूरः, उग्रसेनः, बलरामः च, प्रहर्षिताः, शय्यासनभोजनानि परित्यज्य, त्वरया प्रतस्थुः। गजेन्द्रं पुरतः स्थाप्य, ब्राह्मणैः मङ्गलश्लोकैः, शङ्खभेर्यादिनिनादैः, स्तुतिभिः, रथैः, स्नेहभक्तिभिः च, सन्तुष्टाः, तं प्रति जग्मुः। शतशो गजेन्द्राः, दिव्यकुण्डलशोभितगण्डमुखाः, तस्य दर्शनकामाः, शोभां वर्धयन्ति। नर्तकाः, नाटकाः, गान्धर्वाः, सूताः, मागधाः, गायकाः च, तस्य पुण्यकीर्तिं गीतवन्तः। भगवान्, स्वबन्धुषु, नगरवासिषु च, प्रत्येकस्य यथार्हम् अभिवादनं कृत्वा, सर्वान् सत्कृत्य, प्रणम्य, आलिङ्ग्य, हस्तस्पर्शेन, सस्मितावलोकनैः च, दूरस्थान् सान्त्वयन्, अन्येषां कामान् पूरयन्, स्वयम् वृद्धैः, पुरोहितैः, पत्नीभिः, जेष्ठैः च सह, आशीर्वादान् गृह्णन्, गीतैः सहितः नगरं प्रविवेश। द्वारकायाः राजमार्गे गच्छन्तं तं दृष्ट्वा, नगरस्त्रियः स्वगृहशिखराणि आरोहन्त्यः, तस्य दर्शनमहोत्सवाय उत्सुकाः। द्वारकावासिनः, तं निरन्तरं पश्यन्तः अपि, तृप्तिं न प्राप्नुवन्, स हि श्रीनिवासः सर्वरमणीयतासारः। तस्य वक्षः श्रीनिवासः, मुखं नेत्रपात्रम्, भुजौ जगद्रक्षिणौ, पादौ सतां शरणम्। श्वेतच्छत्रचामराभिः, नवान्नपुष्पवृष्टिभिः, पीताम्बरवनमालया, मेघैः इव सूर्यः, इन्द्रधनुषा विद्युत् च समलङ्कृतः, स शोभते स्म। गृहं प्रविश्य, मातॄणां मध्ये, देवकीसहितान् सप्त मातॄः, सस्मितः प्रणम्य, ताभिः प्रेम्णा सिञ्चितः, अङ्के उपवेश्य, अश्रुपातेन स्नेहेन स्नापितः। ततः स भगवान्, सर्वकामधुग्, स्वमपि अतुल्यं महालयं, यत्र षोडशसहस्राणि पत्नीनां निवासाः, प्रविवेश। तत्र, पतिसङ्गमात् विरहपरितप्ता, तस्य आगमने, उपविष्टाशय्यासनात् उत्थाय, हर्षोत्सवसञ्चिता, लज्जया नमितमुखदृष्टयः, पतिं समभ्ययुः। ताः भगवत्यः, भावनिगूढानुरागाः, सुतैः सहिताः, पतिं समालिङ्ग्य, प्रेक्षणे निरुद्धभावाः अपि, आश्रुपातं निगृह्य, लज्जया निमीलितदृष्टयः, अन्तःस्नेहेन तं पश्यन्त्यः। स तासां सन्निधौ अपि, प्रतिपदं नूतनपादयुगलः इव भाति; या स्त्री तस्य पादौ विना स्थातुं शक्नुयात्, यत्र चलापि लक्ष्मीः कदापि न वियुज्यते। एवं स भगवान्, पृथिव्याः भारभूतानां राज्ञां परस्परद्वेषं सम्पाद्य, तेषां सैन्यैः परस्परनाशं कृत्वा, वायुवत् वह्निं शमयित्वा, शस्त्ररहितः स्थितवान्। स एव भगवान्, आत्ममायया मानुषलोकं अवतीर्य, परमस्त्रीसङ्घपरिवृतः, नरवत् रममाणः, लीलया विचचार।