धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्यतपःश्रुतकर्मभिः स भगवान् सर्वमङ्गलमयं रथं सारथिं ध्वजं हयान् धनुः कवचं शरांश्च सर्वसज्जं स्वयमेव प्रकटयामास। ततः स सम्पूर्णायुधः रथमारुह्य धनुः शरं च गृहीत्वा, क्षणेनैव शरं धनुषि संधाय, विजयेश्वरः स्वयम् सज्जः अभवत्। तेनैव शरेण, राजन्, स हरः त्रयः दुर्गदुर्गमपुराणि दग्धवान्। दिवि दुन्दुभ्यः निनदन्ति स्म, गगनं च शतशः दिव्ययानैः आकुलम् अभवत्। देवाः, ऋषयः, पितरः, सिद्धगणाश्च प्रमुदिताः पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः, जयशब्दं च प्राक्रोषुः; अप्सरसां गणाः हर्षनृत्यम् अकुर्वन्। एवं तानि त्रिपुराणि दग्ध्वा, स पुरान्तकः ब्रह्मादिभिः स्तुतः स्वं धाम प्रविवेश। एवं स्वशक्त्या मानवचरितानि लीलया अनुकरणीयानि हरिणः कर्माणि मुनिभिः कीर्त्यन्ते; किमपरं वक्ष्यामि, यानि लोकेषु पावनानि भवन्ति। श्रीसूतः उवाच— एवं स भगवान् आनर्तभूमिं स्वं च समृद्धप्रदेशं समीपं गतः, दुःखापनोदनाय स्वेन शब्देन शङ्खं दध्मौ। स शङ्खः श्वेतोन्नाभिः, तुङ्गस्वनः, बलिनः भगवतः रक्ताधरस्पर्शेन, तस्य पद्महस्तेन दध्मतः, पद्मवनगर्भे हंसनादवत् श्रुतः। तं घोरमध्वनिं श्रुत्वा, सर्वे जनाः भयशमनं तं निनादं श्रुत्वा, स्वस्मिन् प्रभुं द्रष्टुकामाः बहिः निर्गताः। ते समागताः, तेनैव सन्निधिना सदा तृप्ताः स्वात्मन्येव सन्तुष्टाः, तम् अन्धकारे दीपवत् पूजयामासुः। हर्षविकसितमुखाः, प्रमोदकण्ठगद्गदया वाचा, रक्षक्रियायामिव पितरं स्नेहात् तम् उपगुह्य वदन्ति स्म— "नमः ते भगवन्, यस्य पद्मपादौ ब्रह्मरुद्रेन्द्रैः सदा पूज्येते, यः श्रेयःकामिनां परं शरणं, यत्र न कालः अपि प्रभवति। त्वं नः श्रेयसे जगतः स्रष्टा, पालकः, तिष्ठसि च; त्वं माता, सुहृद्, नाथः, पितरः, त्वमेव सत्गुरुः, परदेवता च; त्वां अनुसृत्य वयं सिद्धिम् अवाप्नुमः। धन्याः वयं, यत् त्वया कृतार्थाः, यद् यद् अमराः अपि दुर्लभं पश्यन्ति, तत् वयं पश्यामः—स्नेहस्मितावलोकसौभग्यशोभितं तव मुखं, सर्वमङ्गलरूपं च। हे पद्मनयन, यदा कुरून् वा मधून् वा बान्धवान् द्रष्टुम् अयासीर्, तदा प्रतिक्षणं युगकोटिसमं जातम्, सूर्यरहिते नेत्रयुग्ममिव, हे अच्युत। एवं तेषां वचनानि श्रुण्वन्, भक्तवत्सलः प्रभुः, कृपाकटाक्षं वितरन्, पुरं प्रविवेश। मधु-भोज-दशार्ह-कुकुर-अन्धक-वृष्णिभिः, येषां बलं तस्य तुल्यम्, रक्षितः, तां पुरीं भोगवतिमिव नागैः सुरक्षिताम् अकारयत्। सर्वकाले, सर्वसमृद्ध्या, मङ्गलवृक्षलता-आश्रम-उद्यान-वन-कमलिनीभिः परिवृतः, सा पुरी शोभायाम् अतिशयिता। द्वारेषु, गृहद्वारेषु, मार्गेषु च, तोरणानि कृतानि, विचित्रध्वजपताकाभिः शोभितानि, अन्तः सूर्यकान्तिः अपि न प्रविशति स्म। राजमार्गाः, वीथ्यः, विपणयः, चत्वराश्च, सम्यक् मृष्टाः, सुगन्धोदकेन सिक्ताः, फलपुष्पधन्यैः अलङ्कृताः। गृहेषु, दधिः, अक्षतः, फलानि, इक्षुश्च, पूर्णकलशैः, बलिभिः, धूपदीपैः च अलङ्कृतानि। प्रियस्य आगमनं श्रुत्वा, वसुदेवः, महात्मा अक्रूरः, उग्रसेनः, बलरामश्च अद्भुतवीर्यः, प्रद्युम्नः, चारुदेश्नः, साम्बः जाम्बवत्याः पुत्रः, सर्वे प्रमोदविह्वलाः, शय्यासनभोजनानि परित्यज्य, त्वरया समुत्तस्थुः। गजेन्द्रं पुरतः स्थाप्य, ब्राह्मणैः मङ्गलस्तोत्रैः कृतस्वस्त्ययनैः, शङ्खदुन्दुभिनिनादैः, वेदघोषैः पूज्यमानाः, रथैः, स्नेहभयसंयुक्ताः, हर्षेण जग्मुः। शतशः गजेन्द्रमुख्याः, कृष्णदर्शनलालसाः, शोभमानमुक्ताभरणैः, प्रभासितगण्डमुखाः, शोभां वर्धयामासुः। नर्तकाः, नाटकाश्च, गान्धर्वाः, सूतमागधगायका, तस्य पुण्यकर्माणि चरितानि च गायन्ति स्म। स भगवाञ्जनसमूहमध्यगः, स्वजनान् नगरवासिनश्च, यथायोग्यं प्रत्युपगम्य, सम्यक् पूजयामास। प्रणिपातैः, आलिङ्गनैः, हस्तस्पर्शैः, स्मितावलोकनैः, दूरस्थान् सान्त्वयामास; अन्येषां कामानपि ददौ। स्वयम् वृद्धैः, पुरोहितैः, भार्याभिः, वृद्धबान्धवैः सहितः, अन्येभ्यः आशीर्वादान् गृह्णन्, गायकैः सहितः नगरीं प्रविवेश। श्रीकृष्णः, द्वारकायाः राजमार्गेण गच्छन्, नगरयोषितः सुतराम् उत्सवदर्शनलालसाः, स्वगृहशिखराणि समारुह्य, तम् अपश्यन्। द्वारकावासिनः तं सदा पश्यन्तः अपि, तृप्तिं न प्राप्नुवन्, स हि श्रीनिवासः, सौन्दर्यनिधिः। तस्य वक्षः श्रीनिवासः, मुखम् नेत्रपात्रम्, भुजौ लोकपालकौ, चरणौ साधूनां शरणम्। श्वेतच्छत्रचामरैः, नवपुष्पवृष्ट्या, पीताम्बरवनमालया च, स सूर्य इव मेघेन्द्रधनुष्वभ्रदीप्तिमान् बभौ। पितृगृहम् प्रविश्य, मातृभिः आलिङ्गितः, देवकीमपि सप्तसु अन्यासु च, सस्मितं शिरसा प्रणम्य, हर्षेण नमस्कृतः। ताः मातरः, स्निग्धस्तन्यजलपिच्छिलकुच्यः, सुतं गोदरे स्थाप्य, हर्षविह्वलाः, नेत्रजलैः स्नापयामासुः। ततः स्वं अतुल्यं महाप्रासादं प्रविवेश, यत्र सर्वकामसमृद्धिः, षोडशसहस्रं पत्नीनां गृहेषु स्थितम्। ताः पत्न्यः, पतिसंयोगवियोगात् पुनः आगच्छन्तं दृष्ट्वा, त्वरया शय्यासनाद् उत्थाय, व्रतजनितलज्जया, हर्षोत्सवेन हृदयानि पूर्णानि, सव्रीडं मुखपद्मानि च अधः कृत्वा तिष्ठन्ति स्म। तासां भावो निगूढोऽपि, ताः भृगुवर्यकन्याः, सुतैः सह पतिं आलिङ्ग्य, अन्तर्यामी दृष्ट्या तं निरन्तरं पश्यन्त्यः, निग्रहं कुर्वन्त्यः अपि, नेत्रजलधारया स्नेहविह्वलाः। ताः स्वगृहेषु, पतिसंनिधौ अपि, तस्य पादयुगलं प्रतिक्षणं नूतनमिव अनुभूय, या स्त्री तस्मात् पादयुगलात् निवर्तेत, या यत्र लक्ष्मीः अपि न कदापि निवर्तते। एवं, पृथिव्याः भाररूपेण जातानां नृपाणां, स्वसेनया परस्परं द्वेषं कृत्वा, तेषां परस्परवधेन, स वायुवत् वह्निं शमयित्वा, शस्त्ररहितः तिष्ठन्, पृथिवीं निर्भारयामास।