ततः भगवान् तेषां कृपां दर्शयन् "माऽभैष्ट" इति उक्त्वा धनुषि शरं सन्धाय नगराणि प्रति अस्त्रं सन्ददौ। ततः सूर्यमण्डलात् ज्वलन्तः शराः अग्निवद् प्रादुरभवन्; तेषां नगराणि प्रति गच्छतां प्रकाशरश्मिवद् अदृश्यन्त। तैः शरैः आहताः सर्वे नगरवासिनः प्राणान् त्यक्त्वा पतिताः; तान् महायोगी मायः सङ्गृह्य अमृतकूपे क्षिप्तवान्। अमृतस्पर्शात् ते वज्रसाराः महाबलिनः मेघान् विदारयन्तः विद्युत्प्रभा इव उत्थिताः। तदा भगवान् तस्य निश्चयं भग्नं दृष्ट्वा, वृषध्वजस्य च शोकाकुलं मनः ज्ञात्वा, विष्णुः अन्यं उपायं तत्र चिन्तितवान्। तस्मिन्नेव समये ब्रह्मा वत्सः अभवत्, विष्णुः स्वयं गौः अभवत्, त्रिपुरं प्रविश्य यथाकालं अमृतकूपात् अमृतं पीतवान्। तद् दृष्ट्वा दानवाः तं न वारयामासुः, मोहिताः सन्तः; तद् अवगम्य महायोगी मायः अमृतरक्षिणः सम्बोधितवान्। सः स्मितं कृत्वा दुःखरहितः, दुःखितान् स्मरन्, तथा विधेः प्रवृत्तिं च चिन्तयन्, देव-दानव-मानुषादीनां कोऽपि स्वातन्त्र्यं नास्ति इति अवदत्। स्वस्य वा परस्य वा यद् विधीयते तत् न कश्चन निवारयितुं शक्नोति, यतः विधिः बलवत्तरः; ततः स्वयम् शक्त्या शिवस्य प्रधानं कर्म अकरोत्। धर्मज्ञानवैराग्यैश्वैर्यतपःशास्त्रक्रियाभिः रथं सारथिं ध्वजं अश्वान् धनुः कवचं शरांश्च सर्वं प्रादर्शयत्। सम्पूर्णायुधः रथम् आरोह्य धनुः शरं च गृहीत्वा, शरं धनुषि स्थापयन्, विजयी भगवान् क्षणेन सज्जः अभवत्। तेन शरेण, राजन्, हरः त्रिपुरं दुर्गं ज्वालयामास; दिवि मृदङ्गानि निनदन्ति, आकाशे दिव्ययानानि शतशः सञ्जग्राहुः। देवाः ऋषयः पितरः सिद्धाः हर्षिताः पुष्पवर्षं कृत्वा जयध्वनिं चक्रुः; अप्सरसः समूहो नृत्यं अकरोत्। एवं त्रिपुरं दग्ध्वा, भगवान् नगरान्तकः ब्रह्मादिभिः स्तुतः स्वं धाम प्रविवेश। एवं हरिः स्वबलात् लोकविलासं कृत्वा, मानुषवृत्तिं लीलया अनुकरणं करोत्, तस्य कर्माणि ऋषिभिः गीतानि भवन्ति; किं वदामि, तानि जगत् पावयन्ति। सूतः उवाच— भगवान् आनर्तभूमिं तथा स्वं समृद्धप्रदेशं समीपं गच्छन्, दुःखं अपाकरोति इव, घोषयन् शङ्खं प्रज्वलितवान्। स शङ्खः, शुक्लपृष्ठः तीक्ष्णनादः, बलिनः भगवतः रक्ताधरस्पर्शात्, तस्य पद्महस्ते पूरितः, पद्मवनमध्ये हंसनादवत् निनदितः। तस्य घोषं श्रुत्वा, भयहरं निनादं, सर्वे जनाः भगवन्तं द्रष्टुम् उत्सुकाः समागताः। तत्र समागताः, बलं पुनः प्राप्तवन्तः, तम् तमसि दीपवत् पूजयामासुः; तस्य सन्निधाने सदा तृप्ताः पूर्णाः च। हर्षपूर्णमुखाः, हर्षगद्गदवाणीभिः, पितरं रक्षकं प्रियतमं इव, बालाः सन्तः तं सम्बोधितवन्तः। "नमः ते, स्वामिन्, तव पद्मपादौ ब्रह्मशिवेन्द्रादिभिः सदा पूज्ये; तव शरणं श्रेयःकामानां परमं, यत्र कालनियमः अपि नास्ति। तव कृपया जगत् कर्ता, धारकः, रक्षकः च; त्वं माताऽसि, मित्रं, स्वामि, पिता च; त्वं गुरुः, परमदेवः च; त्वां अनुसृत्य वयं सिद्धाः। अहो, त्वया वयं धन्याः, यत् सुराः अपि दुर्लभं दृष्ट्वा, तव मुखं हसितावलोकनं, सर्वमङ्गलमूर्तिं च पश्यामः। हे पद्मनयन! यदा कुरुषु वा मधुषु वा मित्रदर्शनाय त्वं गच्छसि, तदा प्रत्यक्षं क्षणः कोटियुगवत् दीर्घः, सूर्यविहीनं नेत्रं इव, अच्युत!" इत्येवम् जनाः उक्तवन्तः। भगवान् भक्तवत्सलः तेषां वचनानि श्रुत्वा, अनुग्रहदृष्ट्या तान् आलोक्य, नगरे प्रविष्टः। मधुभोजदशार्हकुकुरान्धकवृष्णिभिः, यैः तस्य बलं तुल्यं, रक्षितः, सः नगरं सुरक्षितवन्तः, यथा नागाः भोगवतीं यथा रक्षन्ति। सर्वे ऋतवः, सर्वसमृद्ध्या, शुभवृक्षलताश्रमवनोपवनेन, सरोवरैः च, नगरी शोभायामास। द्वारपथमार्गेषु, उत्सवतोरणानि निर्मितानि, ध्वजपताकाभिः शोभितानि, तत्र सूर्यकिरणः अपि प्रविष्टुं न शक्नोति। मुख्यपथाः, वर्तकाः, विपणयः, चौराः, सम्यक् मार्जिताः, सुगन्धजलैः सिक्ताः, फलेषु पुष्पेषु धान्येषु च सज्जिताः। गृहद्वारेषु, दधिधान्यफलैः शर्करायाः च पूर्णकलशैः, उपहारधूपदीपैः च अलङ्कृतानि। प्रियस्य आगमनम् श्रुत्वा, वसुदेवः, सद्गुणः, अक्रूरः, उग्रसेनः, बलरामः च अद्भुतवीर्यः, प्रद्युम्नः, चारुदेष्णः, साम्बः जाम्बवत्याः पुत्रः, सर्वे हर्षात् शय्यासनभोजनं त्यक्तवन्तः। गजेन्द्रं अग्रे स्थापयित्वा, ब्राह्मणैः शुभश्लोकैः, शङ्खदुन्दुभिः घोषैः, वेदध्वनिसंस्तुतः, रथैः सह, स्नेहभयैः प्रेरिताः, हर्षेण आगतम्। शतशः मुख्यगजाः, भगवत् दर्शनाय उत्सुकाः, तुङ्गकुण्डलैः, प्रसन्नमुखैः, शोभां वर्धयन्ति। नर्तकाः, नाटकाः, गन्धर्वाः, सूताः, मागधाः, गीतकाराः, भगवतः अद्भुतकर्माणि गीतवन्तः। भगवान् स्वबन्धुभिः नागरिकैः च सह, प्रत्येकं यथाचारं समीपं गत्वा, सर्वान् सन्मानितवान्। प्रणामैः, आलिङ्गनैः, हस्तस्पर्शैः, स्मितावलोकनैः च, दूरस्थितान् सान्त्वितवान्, अन्येषां कामान् दत्तवान्। सः स्वयम्, वृद्धैः, पुरोहितैः, पत्निभिः, वृद्धबन्धुभिः च सह, अन्यैः आशीर्वादं प्राप्त्वा, गीतकारैः सह, नगरं प्रविष्टः। कृष्णः राजमार्गे गच्छन्, द्वारकानगर्याः उत्तमस्त्रियः स्वगृहशिखरम् आरोहन्त्यः, तस्य दर्शनोत्सवाय उत्सुकाः। द्वारकावासिनः तं निरन्तरं पश्यन्तः अपि, तेषां नेत्राणि तृप्तिं न प्राप्नुवन्, यतः सः श्रीनिवासः, सौन्दर्यस्य आदिस्रोतः। एवं भगवतः अद्भुतकथाः, ऋषिभिः गीताः, जगत् पावयन्ति; तस्य लीलाम् अनुवर्णयन्ति, अन्यद् किं वदामि।