तत्र प्रत्येकद्वारे रम्याणि मकरतोरणानि विराजमानानि दृष्टानि, कदलीस्तम्भसमूहाः तथा सुप्रस्तारितानि पक्कोलसमूहाः शोभायमानाः चासन्। प्रत्येकद्वारं जलपूर्णकलशैः दीपैः, नवमाङ्गल्यपल्लवमालाभिः, मुक्तासूत्रैः च शोभितम् आसीत्। नगरं सर्वतः सुवर्णाभरणैः भूषित ramparts, gateways, गृहैः, तथा गृहशिखरैः दीप्तिमद्भिः अलङ्कृतम् अभवत्। तत्राङ्गणानि, मार्गाः, चौर्यस्थानानि च शुद्धानि, चन्दनपङ्केन परिसिक्तानि, तथा लाजाः, अक्षताः, पुष्पाणि, फलानि, तण्डुलाः च सर्वत्र समर्पितानि सन्ति। यदा दृढनिश्चयः राजा मार्गेण यायात्, तदा नगरनार्यः विभिन्नेषु स्थानेषु शुभद्रव्याणि—तण्डुलाः, अक्षताः, दधि, जलम्, कुशः, पुष्पाणि, फलानि च—समर्पयन्ति स्म। ताः सतीः स्नेहात्, धर्मिष्ठाः, तं पितुः प्रासादं प्रवेशन्तं बालस्वरैः मधुरगीतैः श्रवणं कुर्वन्त्याः, आशीर्वादान् प्रयच्छन्ति स्म। तत्र तस्मिन् दिव्यप्रासादे, महारत्नसमूहैः अलङ्कृते, सः पितृणा परमप्रियः अभवत्, स्वर्गे देववत् तत्र निवसति स्म। तत्र शय्यानि क्षीरफेनसदृशानि, सुवर्णाभरणैः भूषितानि, आसनानि परममूल्यानि, उपकरणानि सर्वाणि सुवर्णमयानि च आसन्। तत्र स्फटिकभित्तिषु, महामारकतेषु च, स्त्रीरत्नाभरणैः विराजितानि रत्नदीपानि दीप्तानि। तत्र रम्यवाटिकाः दिव्यतरुविशेषैः शोभिताः, यत्र कूजन्ति पक्षिसमूहाः, मदोत्कटमधुपाः गीतानि गायन्ति। तत्र नीलमणिसोपानयुक्ताः सरांसि, यत्र पद्माः, शतदलाः, कुमुदानि च विकसन्ति, हंसाः, बकाः, चक्रवाकाः च विचरन्ति। राजर्षिः उत्तानपादः, पुत्रस्य अद्भुतं ऐश्वर्यं श्रुत्वा दृष्ट्वा च, परमाश्चर्येण पूर्णः अभवत्। तं जनैः प्रियं, मन्त्रिभिः अनुमोदितं च दृष्ट्वा, राजा ध्रुवं भूमिपतित्वे स्थापयामास। स्वस्य वृद्धिं ज्ञात्वा, सः नरपतिः वैराग्ययुक्तः, आत्मपथमनुसन्धाय, वनं प्रति निर्गतः। शौनकः उवाच—धर्मिष्ठश्रेष्ठ, युधिष्ठिरः शत्रून् हत्वा, धनराष्ट्रान्, भ्रातृभिः सह भोजनसंपादनं कृत्वा, तस्मात् परं किं अकरोत्? कथं सः अगच्छत्? सूतः उवाच—हरिः, जगत्कर्ता, कुरुवंशं स्वजनाग्निना नष्टं पुनः संस्थाप्य, युधिष्ठिरं स्वराज्ये स्थापयित्वा, हृदयेन तुष्टः अभवत्। भीष्मस्य अच्युतस्य च वचनं श्रुत्वा, यथार्थज्ञानेन संशयः नष्टः, युधिष्ठिरः अजितैः समर्थितः, भ्रातृभिः अनुगतः, इन्द्रवत् पृथिवीं शासति स्म। मेघाः यथेष्टवृष्टिं कुर्वन्ति स्म, भूमिः यथेष्टं सर्वं ददाति स्म, गावः हर्षात् ग्रामान् दुग्धेन सिञ्चन्ति स्म। नद्यः, समुद्राः, पर्वताः, वनानि, ओषधयः सर्वाः यथेष्टफलानि फलयन्ति स्म। तस्य राज्ञः, अजातशत्रोः, राज्ये, भाग्यदोषैः, परजनैः, स्वजनैः वा, कश्चन व्याधिः, रोगः, क्लेशः नाभवत्। हरिः, किञ्चित् मासान् हस्तिनापुरे स्थित्वा, मित्राणां मोदाय, प्रियायाः भगिन्याः प्रीत्यै च, अनुमत्याः, अभिवाद्य, आलिङ्ग्य, रथमारुह्य, केचित् आलिङ्ग्य सम्मानितः अभवत्। तत्र सुभद्रा, द्रौपदी, कुन्ती, विराटकन्या, गान्धारी, धृतराष्ट्रः, युयुत्सुः, कृपः, नकुलः, सहदेवः च आसन्। वृकोदरः, धौम्यः, मत्स्यराजकन्यादयः, विषण्णाः, कृष्णस्य शार्ङ्गधारिणः वियोगं सहनं न शेकुः। सत्संगेन दुर्जनसम्पर्कात् विमुक्तः, बुद्धिमान्, एकवारं श्रुत्वा भगवतो रम्यकीर्तिं, तं त्यक्तुं न शक्नोति। पृथापुत्राणां मनः तस्मिन् स्थिरम्, तैः दृष्ट्वा, स्पृष्ट्वा, संवादं कृत्वा, शय्यायाम्, आसने, भोजने च सह स्थित्वा, तस्य वियोगं कथं सहनं शक्यते? सर्वे तं अनुगच्छन्तः, हृदयैः तं अनुगृहीताः, अनिमिषैः नेत्रैः तं पश्यन्तः, स्नेहबद्धाः, इतरत्र विचरन्ति स्म। कुलस्त्रियः, देवकीपुत्रस्य गृहनिर्गमने, अशुभं मा भूयात् इति चिन्तयन्त्यः, अश्रुपातं निगृह्य, तं स्नेहात् पश्यन्ति स्म। मृदङ्गाः, शङ्खाः, भेरीः, वीणाः, पणवाः, गोमुखाः, धुन्धुरयः, आनकाः, घंटाः, दुन्दुभयः च निनादन्ति स्म। कुरुवंशस्य स्त्रियः, कृष्णदर्शनलोलुपाः, प्रासादशिखराणि आरोह्य, प्रेममुद्रितनेत्रैः, लज्जया च, पुष्पवर्षं कृतवन्त्यः। गुडाकेशः, प्रियसखा, श्वेतच्छत्रं मुक्तासूत्रैः, रत्नदण्डेन च शोभितं, समारोपयत्। उद्धवः, सात्यकिः च, अद्भुतवाताः, मधुपतिं मार्गे पुष्पवर्षेण दीप्तिमन्तं, व्यजनैः वीयन्ति स्म। यत्र तत्र द्विजैः शुभाशिषः शृण्वन्ति स्म, काचित् यथायोग्यं, काचित् अयोग्यं, गुणातीताय, गुणस्वरूपाय च। कुरुशासनपुरस्त्रियः, परस्परं संवादं कुर्वन्त्यः, श्रुत्वा सर्वान् मोदयन्त्यः, मनः श्रीकृष्णे निमग्नम्। सः एव पुराणः पुरुषः, गुणेभ्यः पूर्वं स्वयमेव अव्यक्तः, जगतात्मा, स्वशक्त्या प्रलयकाले सुप्तः। पुनः स्वशक्त्या प्रेरितः, स्वजीवनशक्तिं अनुगच्छन्, सृष्टुम् इच्छन्, नामरूपं निरूपितुम्, शास्त्रकर्तृरूपेण प्रवर्तितवान्। यत् परमधाम, यत् मुनयः जितेन्द्रियाः, जितवायवः, भक्तिप्लुतशुद्धचित्ताः पश्यन्ति, सः पुरुषः संसारं शुद्धयितुं अर्हति। तस्य मैत्री गाय्यते, वेदेषु, गुह्येषु च कथ्यते, सः एक एव ईश्वरः, जगतात्मा, लीलया सृजति, पालयति, विनाशयति, तेषु न लिप्यते। यदा राज्ञः तमसः प्रवृत्ताः अधर्मेण जीवन्ति, तदा सः सात्वतवर्गे, श्रीसंपद्, सत्यं, दया, कीर्तिं च धारयन्, लोकहिताय, युगान्युगानि रूपाणि धारयति। अहो, यदुवंशः अत्यर्थं स्तुत्यः, मधुवनं परमपावनम्, यत्र श्रीपतिः, पुरुषश्रेष्ठः, जन्मना, विचरणेन च, सर्वान् मोदयति।