तथा तं राजा प्रसन्नः, जनैः स्वभ्रातृभिः सह स्नेहपूर्वकं सन्मानितः, गजमारोह्य सर्वैः स्तुतः नगरं प्रविष्टवान्। तत्र प्रत्येकद्वारे शोभनानि मकरतोरणानि, कदलीस्तम्भसमूहाः, ताम्बूलपर्णराशयः च सुशोभिताः आसीत्। प्रत्येकद्वारं जलकलशैः दीपैः, नवमाम्रपत्रमालाभिः, मुक्तासूत्रैः च अलङ्कृतम् आसीत्। नगरं सर्वतः प्राकारैः, तोरणैः, गृहैः च सुवर्णाभरणैः, मणिमयशिखरैः च शोभितम् आसीत्। तत्र गृहनिकायाः, मार्गाः, चौर्यस्थानानि च शुद्धानि चन्दनजलैः सिक्तानि, लाजाः, अक्षताः, पुष्पफलानि, शालिधान्यं च सर्वत्र अर्पितम् आसीत्। राजा धैर्यशीलः मार्गे गच्छन्, नगरस्त्रियः विविधस्थानेषु शुभद्रव्याणि—शालिधान्यं, अक्षतं, दधि, जलं, कुशाः, पुष्पफलानि च—समर्पितवन्त्यः। ताः धर्मिष्ठाः स्त्रियः स्नेहात्, तं पितुः प्रासादं प्रविशन्तं, बालगीतैः मधुरैः श्रवणं कुर्वन्त्यः, आशीर्वादान् ददुः। तत्र तस्मिन् दिव्ये प्रासादे, महारत्नसमूहेन अलङ्कृते, स राजा पित्रा परमं स्नेहं प्राप्य, स्वर्गे देववत् निवसति स्म। तत्र शय्याः क्षीरफेनसदृश्याः सुवर्णाभरणयुक्ताः, आसनानि परममूल्यानि, उपकरणानि सर्वाणि सुवर्णमयानि आसीत्। तत्र स्फटिकभित्तिषु, महामारकतेषु, स्त्रीभूषणरत्नैः अलङ्कृताः, मणिदीपाः प्रकाशितवन्तः। तत्र रम्याः उद्यानानि दिव्यवृक्षैः, पक्षिसमूहैः, मदोत्कटभृङ्गैः गीतैः पूर्णानि आसीत्। तत्र नीलमणिसोपानयुक्ताः सरांसि, पद्मैः, शतदलैः, कुमुदैः च पूरितानि, हंसैः, बकैः, चक्रवाकैः च सेवितानि आसीत्। तदा राजर्षिः उत्तानपादः, पुत्रस्य अद्भुतं तेजः श्रुत्वा दृष्ट्वा च, परमं विस्मयं प्राप्नोत्। सः तं जनैः प्रियं, मन्त्रिभिः अनुमोदितं, वृद्धं दृष्ट्वा, ध्रुवं पृथिव्याः अधिपतिं अकुर्वत्। स्वस्य वृद्धावस्थां ज्ञात्वा, सः नराधिपः वैराग्ययुक्तः, आत्मनः मार्गं चिन्तयन्, वनं प्रति प्रस्थितवान्। ततः शौनकः उवाच—धर्मिष्ठश्रेष्ठ, युधिष्ठिरः शत्रून् ये राज्यं, वित्तं च स्पृहयन्तः हतान्, भ्रातृभिः सह भोजनं सुरक्षितम्, ततः किं अकरोत्? कथं अगच्छत्? सूतः उवाच—हरिः जगत्कर्ता, कुरुवंशं स्वपुत्राग्निना विनष्टं पुनः स्थाप्य, युधिष्ठिरं स्वराज्ये स्थापयित्वा, हृदये तुष्टः अभवत्। भीष्मस्य तथा अच्युतस्य वचनानि श्रुत्वा, संशयः सत्यम् ज्ञानम् द्वारा नष्टः, युधिष्ठिरः अजितैः भ्रातृभिः सहितः, इन्द्रवत् पृथिवीं शासितवान्। तस्य शासनकाले, मेघाः इच्छानुसारं वर्षन्ति, भूमिः सर्वं कामं ददाति, गावः हर्षात् ग्रामान् दुग्धेन सिञ्चन्ति स्म। नद्यः, समुद्राः, पर्वताः, वनानि, ओषधयः सर्वाः, तस्य इच्छानुसारं फलानि ददुः। तस्य राज्ये, न कश्चित् व्याधिः, रोगः, क्लेशः वा—दैवात्, परजनात्, आत्मनः वा—जीवेषु अभवत्। हरिः, किञ्चित् मासान् हस्तिनापुरे स्थित्वा, मित्राणां हर्षाय, भगिन्याः प्रीत्यै च, अनुमत्याः अनुग्रहं कृत्वा, आलिङ्ग्य, प्रणम्य, रथमारोह्य, केचित् आलिङ्ग्य सम्मान्य च, प्रस्थितवान्। तत्र उपस्थिताः—सुभद्रा, द्रौपदी, कुन्ती, विराटतनया, गान्धारी, धृतराष्ट्रः, युयुत्सुः, कृपः, नकुलसहदेवौ च। वृकोदरः, धौम्यः, मत्स्यराजकन्या च, मोहिता दुःखिता च, शार्ङ्गधरस्य वियोगं सहितुं न शेकुः। सत्सङ्गेन दुष्टसङ्गात् मुक्तः, विद्वान् एकवारं स्तुतस्य भगवतः कीर्तिं श्रुत्वा, तं त्यक्तुं न शक्नोति। पृथा-पुत्राणां मनः तस्मिन् स्थितं, तेषां दृष्ट्वा, स्पृष्ट्वा, संवादं कृत्वा, शय्यायां, आसने, भोजने च तेन सह, वियोगं सहनं कथं सम्भवेत्? सर्वे तं हृदयेन अनुगच्छन्तः, प्रेमबन्धिताः, अनिमिषदृष्ट्या तं पश्यन्तः, इधर-उधर विचरन्तः। कुरुवंशस्त्रियः, देवकीसुतस्य गृहतः निर्गमने, अशुभं मा भवेत् इति चिन्तयन्त्यः, अश्रूणि निग्रहणं कृतवन्त्यः। मृदङ्गाः, शङ्खाः, भेरीः, वीणाः, पणवाः, गोमुखाः, धुन्धुरयः, आनकाः, घंटाः, दुण्डुभयः च निनादितवन्तः। कुरुश्रेष्ठस्त्रियः, कृष्णं द्रष्टुं उत्सुकाः, प्रासादाग्रेषु स्थित्वा, पुष्पैः तं सिञ्चन्त्यः, प्रेममुद्रितनेत्राः स्म। गुडाकेशः, प्रियसख्याः प्रियः, श्वेतं छत्रं मुक्तासूत्रमणिहस्तेन अलङ्कृतं गृहीत्वा स्थितवान्। उद्धवः, सात्यकिः च, अद्भुतपङ्खैः माधुपतिं मार्गे पुष्पवर्षेण शोभयन्तौ, वीजयन्तः स्थितौ। द्विजैः विविधेषु स्थानेषु, गुणातीतस्य गुणात्मनः, तत्त्वानुगुणाः, कदाचित् अतत्त्वानुगुणाः च, आशीर्वादाः श्रुताः। कुरुनगरस्त्रियः, भगवत्प्रेम्णा मनः आकृष्टाः, परस्परं रमणीयं संवादं कृतवन्त्यः, यः सर्वेभ्यः श्रवणाय मोहकः अभवत्। ताः उवचुः—एष एव पुराणः पुरुषः, गुणानां पूर्वं, आत्मनि अविभक्तः, जगत् आत्मा, जगन्नाथः, स्वशक्त्या प्रलयकाले सुप्तः। पुनः स्वशक्त्या प्रेरितः, स्वजीवशक्तिं अनुगच्छन्, सृष्टुम् इच्छन्, नामरूपं निराकारात्मनि स्थापयितुं, शास्त्रकर्तृ रूपेण प्रवर्तितवान्। यं योगिनः, इन्द्रियैः जितैः, वायुम् जित्वा, भक्ति-स्निग्ध-शुद्ध-मनसः, तद्वासं पश्यन्ति, सः एव संसारशुद्धये अर्हति। तस्य सख्यं गीतं, वेदेषु, गुह्येषु च, ये रहस्यविदः, तेन कथितम्; सः एकः नाथः, जगत् आत्मा, लीलया सृष्टि-स्थित्यादि कुर्वन्, तत्र आसक्तः न भवति। यदा यदा राज्ञः तमसावृताः अधर्मेण जीवन्ति, तदा तदा सः सात्वतवर्गे, श्री-सत्य-दया-यशः-सम्पन्नः, लोकहिताय, युगानुगुणं रूपं धारयति।