अजातशत्रोः राज्यं द्यूतैः हृतं पुनः तस्य स्वं राज्यं यथावत् स्थापयित्वा, कचस्पर्शदुष्टान् अधर्मराजान् हत्वा, सः स्वकार्यं समापयत्। ततः सः पाण्डवेन त्रिः अश्वमेधयज्ञं उत्तमव्यवस्थायाः सहितं कारयित्वा, इन्द्रवत् सर्वदिशः शुद्धकीर्तिं विस्तारयामास। पाण्डुपुत्रैः सह, सात्यक्युद्धवाभ्यां अनुगम्य, व्यासाद्यैः ऋषिभिः सत्कृतः, तान् पुनः सत्कृत्य, विदायं स्वीकृत्य, द्वारकां गन्तुं रथं आरुरोह। तदा उत्तराः, भयात् आकुला, धावन्ती तं समासाद्य, "माम् रक्ष, रक्ष, योगेश्वर, देवदेव, विश्वेश्वर! मृत्युः सर्वतः अभितः स्थितः, त्वत् विना अन्यं शरणं न पश्यामि," इति प्रार्थयामास। "हे प्रभो! तेजस्वी लोहबाणः मयि पतति; यदि दहति, तदा अपि, प्रभो, मम गर्भस्थं शिशुं मा नाशय," इति पुनः प्रार्थयामास। सूतः उवाच — तस्याः वचनं श्रुत्वा, भक्तवत्सलः भगवान्, द्रौणपुत्रस्य अस्त्रं पाण्डववंशविनाशाय प्रवृत्तं इति अवगच्छत्। तदा पञ्च पाण्डवाः, ज्वलद्बाणान् स्वाभिमुखं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, स्वस्वास्त्रं ग्रहीत्वा रक्षणाय उद्यमं कृतवन्तः। भगवतः, तेषां केवलं तत्र स्थितानां आपत्काले, सुदर्शनचक्रेण, स्वास्त्रं प्रगृह्य, स्वजनं रक्षितवान्। योगेश्वरः हरिः, सर्वभूतात्मा, कुरुवंशजायां उत्तरायां गर्भं स्वबलात् आवृत्य रक्षितवान्। ब्रह्मशिरः अस्त्रं निवारणीयं, न च विफलयितुं शक्यम्; किन्तु भगवतः वैष्णवतेजः समागमे तद् शमितम्। अच्युतस्य अद्भुतशक्तौ, अजः भगवाञ् मायया जगत् सृजति, पालयति, विनाशयति; अतः तत्र किम् आश्चर्यम्। ब्रह्मशक्त्याः विमुक्ता पृथा, पुत्रैः कृष्णेन च सह, कृष्णं प्रस्थानाय उद्युक्तं वाक्यं उवाच। कुन्ती उवाच — "त्वं आदिपुरुषः, भगवान्, प्रकृत्याः परः, सर्वभूतानां दृष्ट्याः परोऽपि, अन्तर्यामी च। मायया आच्छन्नः, अनवच्छिन्नः, अज्ञेयः, त्वं मोहितदृष्टिभिः न दृश्यसे, यथा नटः वस्त्रैः गूढः। अतः, शुद्धहृदयैः त्यागिश्रेष्ठैः भक्तिस्थापनाय, स्त्रियः कथं त्वां पश्यामः? नमः कृष्णाय, वासुदेवाय, देवकीनन्दनाय, नन्दगोपकुमाराय, गोविन्दाय पुनः पुनः नमः। नमः कम्बुनाभाय, कम्बुमालिने, कम्बुनेत्राय, कम्बुपादाय। यथा हृषीकेशः देवकीं कंसबन्धनात् दुःखात् विमोचितवान्, तथा माम् पुत्रैः सह बहुशः विपत्तिभ्यः उद्धृतवान्। विषात्, महाग्नितः, राक्षसदर्शनात्, दुष्टसभायाः, वनक्लेशात्, युद्धेषु, द्रौणास्त्रात् च, हे हरि, रक्षितः अस्माभिः। तव दर्शनाय पुनः पुनः विपत्तयः सन्तु; तव दर्शनं पुनर्जन्मनाशनम्। जन्म, धन, विद्या, रूपेण गर्वितः जनः त्वां न संबोधितुं शक्नोति; त्वं केवलं अकिंचनानां गम्यः। नमः अकिंचनवित्ताय, गुणविभक्तकर्मणे, आत्मरामाय, शान्ताय, मोक्षपतये। त्वां कालं, अनाद्यन्तं, सर्वव्यापिनं, समं सर्वेषु, तेषां विरोधः तव एव उद्भूतः इति मन्ये। तव इच्छां कः वेत्ति? तव कर्माणि लोकमायायै; तव न कश्चित् प्रियः वा द्वेष्यः; जनाः मनसि पक्षपातं कल्पयन्ति। जगदात्मनः, अजस्य, निष्क्रियस्य जन्मकर्माणि पशुषु, मनुष्येषु, जलचरेषु, परमं मायामयं। यदा गोपी तव बाललीलाय बन्धनाय रज्जुं आनयत्, तव नेत्रयोः भयक्लेशात् अञ्जनाश्रुपरिमलः, तव मुखं विनतम्, तद् दृष्ट्वा विस्मयः, यतः भीतानां भीतः त्वं। केचित् यदुवंशे पुण्यकीर्त्याय अजं जातं वदन्ति, यथा मलयगिरौ चन्दनम्। अन्ये वसुदेवदेवक्याः प्रार्थनाय, अजं लोकरक्षणाय, देवद्विषां विनाशाय जातं वदन्ति। केचित् ब्रह्मणः प्रार्थनाय, पृथिव्याः भारवहनात् निमज्जन्त्याः उद्धरणाय जातं वदन्ति। अन्ये संसारदुःखितानां अज्ञानकामकर्मनाशाय श्रवणीयकर्माणि कर्तुं आगतम् इति वदन्ति। ये जनाः तव चरितं सततं शृण्वन्ति, गायन्ति, स्मरन्ति, हर्षयन्ति, शीघ्रं तव कम्बुपादं पश्यन्ति, संसारनदीसमाप्तये। प्रभो, त्वं इदानीं अस्मान् तव भक्तान्, तव शरणागतान्, राजसंसारबन्धनयुक्तान्, परित्यक्तुम् इच्छसि किम्? पाण्डवयदूः कः? केवलं नामरूपः; तव अदर्शनात् निःस्वः। गदाधर, पृथिवी तव पदचिह्नैः शोभा न करिष्यति। तव दृष्ट्या भूमिः, ओषधयः, वनानि, गिरयः, नद्यः, समुद्रः च समृद्धाः। अतः, विश्वेश्वर, जगदात्मन्, विश्वरूप, मम पाण्डववृष्णिषु स्नेहबन्धनं छिन्धि। मधुसूदन, मम मनः तव एव अनन्यप्रेमयुक्तं गङ्गायाः समुद्रगमनवत् सततं प्रवाहय। श्रीकृष्ण, कृष्णसखा, वृष्णिश्रेष्ठ, अधर्मविनाशक, राजवंशेषु अग्निः, मोक्षदः, गो-ब्राह्मण-देवदुःखहरः, योगेश्वर, सर्वगुरो, गोविन्द, नमः ते। सूतः उवाच — एवं पृथया मधुरवचनैः स्तुतः, सर्वमङ्गलः भगवान् वैकुण्ठः, स्मितं कृत्वा, मायया ताम् विमोहयन् इव अभवत्।