सूतः कथयति—एकदा, तिर्यग्वृत्तान्तस्य दृष्टान्तेन, दारुणः शिकारी, स्वसिद्ध्याः तुष्टः, गृहस्थपक्षिणं तस्य भार्यां तयोः पुत्रांश्च गृहेष्वस्थं समाहितान् गृहं निनाय। एवं गृहस्थः, यस्य चित्तं शान्तिं न प्राप्नोति, द्वन्द्वेषु पक्षिणिव आनंदं प्राप्नुवन्, स्वजनैः स्नेहेन युक्तः, बन्धनैः पतितः अधः गच्छति। मानवलोकमुपगम्य, यत्र मोक्षद्वारं खुलितं तिष्ठति, यः गृहस्थजीवने पक्षिणिव आसक्तः, तं ज्ञात्वा, आरोह्य पतितः इति विद्वांसः वदन्ति। ततः, पितृभ्यः जलं दातुम् इच्छन्त्यः स्त्रियः, कृष्णया अग्रे नीताः, गङ्गां जग्मुः। जलं दत्त्वा, पुनः तीव्रं विलप्य, हरिपादैः ब्रह्मणाऽपि पवित्रितायां नदीस्नानं कृत्वा, शोकग्रस्ताः अभवन्। तत्र माधवः, कुरुपतिं धृतराष्ट्रं तस्य अनुजेन सह, गान्धार्यां पुत्रशोकविह्वल्यां, पृथां कृष्णां च उपविष्ठं अपश्यत्। सः ऋषिभिः सह, स्वबन्धुहान्याः शोकाभिभूतान्, सर्वेषां अनिवर्त्यं कालस्य प्रवाहं दर्शयन्, सान्त्वनं अकरोत्। अजातशत्रवे, यः राज्यं द्यूतैः हरितं पुनः दत्तवान्, कचस्पर्शदुष्टान् राज्ञः हत्वा, स्वकार्यं साधितवान्। तस्मै उत्तमयज्ञव्यवस्थायुक्तानि अश्वमेधत्रयं कारयित्वा, इन्द्रवत् सर्वदिशः शुद्धं यशः विस्तारयन्। पाण्डुपुत्रैः साकं, सात्यक्युद्धवाभ्यां सह, व्यासाद्यैः ऋषिभिः पूजितः, तान् प्रत्युत्तमं सम्मानं अकरोत्। ततः, द्वारकां गन्तुं निश्चित्य, रथं आरोह्य, पथि उत्तरां, भयविह्वलां धावन्तीं, अपश्यत्। उत्तराऽब्रवीत्—रक्ष, रक्ष, योगेश्वर, देवदेव, जगन्नाथ! मृत्युसंवृताः सर्वतः, त्वं एव शरणं, अन्यः न अस्ति। प्रभो, तेजसि लोहबाणः मम समीपं धावति! मां दहत्वा, भगवन्, मम गर्भस्थं पुत्रं नाशयितुं मा अनुमन्यस्व। सूतः पुनः—भगवान् भक्तवत्सलः, उत्तरायाः वचनं श्रुत्वा, द्रोणपुत्रस्य अस्त्रं पाण्डववंशविनाशाय उद्दिष्टं जानन्। तदानीं पञ्च पाण्डवाः, दीप्तान् बाणान् समीपं आगच्छन्तः दृष्ट्वा, स्वास्त्राणि गृह्णन्ति। भगवतः भक्तानां विपत्तिं दृष्ट्वा, सः स्वजनं सुदर्शनचक्रेण रक्षति। योगेश्वरः हरिः, सर्वेषु आत्मरूपेण स्थितः, स्वशक्त्या कुरुवंशजां उत्तरायां गर्भं आच्छादयति। ब्रह्मशिरोऽस्त्रम् अच्युत्यं, अव्याहतं, प्रतिवारणं न शक्यते, किंतु वैष्णवशक्त्या तव, हे भृगुश्रेष्ठ, तद् शमितम्। अच्युतः सर्वविस्मयैः पूर्णः, अजः मायया जगत् सृजति, पालयति, संहरति—एतत् आश्चर्यं न मन्ये। ब्रह्मशक्त्याः विमुक्ता, पुत्रैः कृष्णेन च सह, धर्मिष्ठा पृथा, कृष्णस्य गन्तुं इच्छन्तं, इदं वचनं उवाच। कुन्ती उवाच—नमः आदिपुरुषाय, भगवते, प्रकृत्याः पराय, सर्वभूतानां दृष्ट्याः परे, अन्तर्यामी, बहिः स्थिताय। मायापरिवृतः, अगोचरः, अक्षरः, मोहिता दृष्टिः जनाः त्वां न पश्यन्ति, यथा नटः वस्त्रच्छन्नः। भक्तिसंस्थापनाय, शुद्धचित्तत्यागिनां, स्त्रियः कथं त्वां प्राप्नुमः? पुनः पुनः कृष्णाय, वासुदेवाय, देवकीपुत्राय, नन्दगोपबालाय, गोविन्दाय नमः। पद्मनाभाय नमः, पद्ममालिने नमः, पद्माक्षाय नमः, पद्मपादाय नमः। हृषीकेशः यथा देवकीं, कंसदुष्टेन दीर्घकालं बन्धितां, दुःखात् विमोचितवान्, तथा मां पुत्रान् च बहुधा रक्षितवान्। विषात्, महाग्नितः, राक्षसदर्शनात्, दुष्टसभाात्, वनक्लेशात्, महायुद्धात्, द्रोणास्त्रात्, हे हरि, त्वं रक्षितवान्। आपदः सदा सन्तु, विश्वगुरो, यथा त्वां पुनः पुनः पश्येम, त्वां दृष्ट्वा पुनर्जन्म न पश्येम। यः जन्म, धन, विद्या, रूपेण गर्वितः, सः त्वां न संबोधितुं शक्नोति; त्वं केवलं अकिञ्चनानां गम्यः। नमः अकिञ्चनवित्ताय, गुणविहीनकर्मणे, आत्मारामाय, शान्ताय, मोक्षनाथाय। त्वां कालं, अनाद्यन्तं, सर्वगतं, समं सर्वेषु, यत्र सर्वे विरोधाः भवन्ति, मन्ये। त्वदीयं उद्देश्यं, कर्म, लोकं न जानाति; तव कार्याणि मानुषेषु विडम्बनानि; तव पक्षपातः द्वेषः न अस्ति, किंतु जनाः मनसि पक्षपातं कुर्वन्ति। जगदात्मनः, अजस्य, निष्क्रियस्य, पशुषु, मानवेषु, जलचर्येषु जन्मकर्माणि परमं विडम्बनं। गोपीदाम्ना बद्धुं प्रयत्नं कृत्वा, तव भीताक्षि, अश्रु, अञ्जनस्निग्धं, मुखं नमयन्, भीताः अपि त्वाम् भीताः; एषा मे मोहिनी। केचन वदन्ति—अजः पुण्यकीर्तये यदुवंशे जन्मग्रहणं कृतवान्, यथा मालयगिरौ चन्दनं। अन्ये वदन्ति—वासुदेवदेवक्याः प्रार्थनया, अजः लोकरक्षणाय, देवद्विषः विनाशाय, प्रकटितः। अन्ये वदन्ति—ब्रह्मणः प्रार्थनया, पृथिव्याः भारात् समुद्रे नाववत् निमज्जन्त्याः, भारहरणाय त्वं आगतः। अन्ये वदन्ति—लोकदुःखानां, अज्ञानकामकर्मविह्वलानां, श्रवणस्मरणीयानि कर्माणि कर्तुम् आगतः। ये जनाः तव कर्माणि श्रवणं, कीर्तनं, स्मरणं, स्तवनं, हर्षं कुर्वन्ति, शीघ्रं संसारनदीं छिन्दन्ति तव पद्मपादं पश्यन्ति। भगवन्, किं त्वं अस्मान्, त्वत्स्नेहबन्धून्, राजसंसर्गपापबद्धान्, त्यजसि? तव पद्मपादे एव शरणं, अन्यः न अस्ति। इति सूतः भगवतोऽनुग्रहं, कुन्त्याः स्तुतिं, पाण्डवानां रक्षणं, उत्तरायाः गर्भसंरक्षणं, धर्मराजस्य पुनर्राज्यप्राप्तिं, सर्वेषां शोकसान्त्वनं च, भक्तवत्सलस्य कृष्णस्य अद्भुतं चरितं सस्नेहं, श्रद्धया, कथयति।