गृहिण्याः पतिव्रतायाः शून्ये गृहे, पत्नीपुत्रवियुक्तस्य दुःखितस्य मम, दुःखदुःखेन पीडितस्य, जीविते किं स्पृहयामि? स्वकुलैः परिवृतः, मृत्युपाशेन गृहीतः, स दुःखितः पक्षी, बाणान् दृष्ट्वापि, अज्ञानवशात् पतितः। तं पक्षिणं, तस्य भार्यां, तयोः च शिशून्, समागतगृहस्थान्, क्रूरः व्याधः लक्ष्यार्थी गृहं निनाय। एवं गृहस्थः, यः चित्तशान्त्यभावात् द्वन्द्वेषु पक्षिवद्रतः, स्नेहेन कुटुम्बं पालयन्, सम्बन्धैः बद्धः, अधः पतति। मनुष्यलोके, यत्र मोक्षद्वारं प्रसृतम्, यो गृहासक्तः पक्षिवद्वर्तते, स आरोह्य पतित इति ज्ञायते। एवं सुतः उवाच—ततः कृष्णायाः नेतृत्वे स्त्रियः, स्वबन्धूनां तर्पणकाम्यया, गङ्गां जग्मुः। तत्र जलं दत्त्वा, पुनः पुनः तीव्रेण शोकेन विलप्य, हरिपादपवित्रायां ब्रह्मणा च धौतायां नदीं स्नाताः। तत्र माधवः कुरुपतिं धृतराष्ट्रं तस्य अनुजेन सह, गांधारीं पुत्रशोककर्शितां, पृथां च कृष्णां च, उपविष्टान् अपश्यत्। स भगवान् मुनिभिः सह, स्वजनवियोगदुःखितान्, कालस्य अवश्यंभाविनं मार्गं दर्शयन्, सांत्वयामास। अजातशत्रवे, द्यूतैः हृतं राज्यं पुनः दत्त्वा, कचस्पृष्टजीवितान् अधर्मराज्ञः निहत्य, स्वकार्यं सम्पन्नम्। तं त्रीणि अश्वमेधयज्ञान् उत्तमविधानेन कारयित्वा, यशः सर्वदिक्प्रसारितवान्, इन्द्रवत्। पाण्डुपुत्रैः सह, सात्यक्युद्धवसहितः, व्यासादिमुनिभिः पूजितः, तान् च प्रत्यर्चयामास। ततः स भगवान् द्वारकायात्रायै रथमारुह्य, पाण्डुपुत्रान् विदाय, मार्गे, भयविह्वलां उत्तरां धावन्तीं समागच्छत्। उत्तराऽब्रवीत्—रक्ष रक्ष महायोगिन्, देवदेव जगन्नाथ! मृत्युना सर्वतः अभिभूतायाः मम त्वत्तः अन्यः शरणं नास्ति। प्रभो, ज्वलनशरः मयि पतति; स मां दहत्विति यद्यस्ति भाग्यं, किं तु, भगवन्, मम गर्भं मा नाशय। सूत उवाच—तस्याः वचनं श्रुत्वा, भक्तवत्सलः भगवान्, द्रोणपुत्रास्त्रं पाण्डववंशनाशनाय प्रवृत्तं विज्ञाय। पाण्डवाः अपि, ज्वलद्बाणान् स्वयम् आगतान् दृष्ट्वा, स्वशस्त्राणि गृह्णन्तः, रक्षायै सज्जाः। तेषां केवलं तत्तदेकचित्तानां विपत्तिम् आलोक्य, भगवान् स्वजनान् स्वसुदर्शनचक्रेण रक्षामास। स योगेश्वरः हरिः, सर्वभूतान्तरात्मा, स्वशक्त्या कुरुवंशजा उत्तरायाः गर्भं संवृत्य, रक्षाम् अकरोत्। ब्रह्मशिरोऽस्त्रं अनिवार्यम् अपि, भगवन्, तव वैष्णवतेजसा तद्विनियतम्। अत्र न विस्मयः, अच्युतस्य हि मायया अजः सृष्टिं स्थितिं च संहरति। ब्रह्मतेजः मुक्तं सती, पुत्रैः कृष्णेन च सह, धर्मिष्ठा पृथाः प्रस्थिते कृष्णे वाक्यम् उवाच। कुन्ती उवाच—नमः पुरुषं त्वाद्यं, ईश्वरं प्रकृतेः परम्, सर्वेषां गोचराद् दूरं, सन्निकृष्टं च सर्वतः। मायाजालावृतं त्वां, अज्ञेयं चाक्षरं, मोहिता जनाः न पश्यन्ति, नटवेषधरं यथा। परमसंन्यासिनां, विशुद्धचित्तमुनिनां भक्तिसंस्थापनाय, स्त्रियः कथं त्वां द्रष्टुं शक्ता इति। नमः कृष्णाय, वासुदेवाय, देवकीनन्दनाय, नन्दगोपकुमाराय, गोविन्दाय पुनः पुनः। पङ्कजनाभाय, पङ्कजमालिने, पङ्कजनेत्राय, पङ्कजाङ्घ्रये नमः। यथा हृषीकेशः, दीर्घकालदुःखिता देवकीं कंसबन्धनात् विमोचयामास, तथा मां पुत्रांश्च पुनः पुनः विपद्भ्यः त्रातवान्। विषविपत्तेः, महाग्नेर्, राक्षसदर्शनात्, दुष्सभायाः, वनक्लेशात्, महायुद्धेषु, द्रौणास्त्रात् च, हे हरि, त्वया रक्षिताः। ताः विपदः पुनः पुनः स्युः, विश्वगुरो, यतो भूयः भूयः त्वां पश्येम, त्वद्रर्शनात् पुनर्जन्म न दृश्यते। जन्मधनविद्यरूपैः गर्वितः जनः त्वां न संबोधयितुं शक्नोति, त्वं हि अकिञ्चनगोचरः। नमः अकिञ्चनवित्ताय, गुणविहीनकर्मणे, आत्मारामाय शान्ताय, मोक्षेशाय च ते नमः। त्वां कालं प्रभुं, अनाद्यन्तं, सर्वगतं, समं सर्वेषु, यतः परस्परवैरं जायते, मन्ये। न कश्चन ते गूढचेष्टस्य अभिप्रायं वेत्ति; तव क्रियाः लोकवञ्चनाय, न तव प्रियद्वेष्यः, मनुष्या मनसि पक्षपातं कुर्वन्ति। जगन्नाथस्य अजस्य अकर्तुः जीवस्य जन्मकर्माणि, मृगाणां, मनुष्याणां, मीनानां च, परमं हास्यम्। यदा गोपी दाम्ना बद्धुं त्वां चिकीर्षति, तव भीतनेत्रयोः अश्रुकज्जलसम्भृतयोः, भीतिमत्तया नम्रं मुखं दृष्ट्वा, अहो, भीतभीतानां भीतः त्वं, इति मम चित्तं मोहयति। केचित् वदन्ति—अजो यदुवंश्यां पुण्यश्लोकानां कीर्त्यै जातः, मलयगिरौ चन्दनवत्। अन्ये वदन्ति—वासुदेवदेवक्योर् अर्थाय, सुरद्विषां संहाराय, जगद्रक्षाय च त्वम् अवतीर्णः। केचित् वदन्ति—भूभारनिमग्नायाः पृथिव्याः, ब्रह्मणः प्रार्थनया, त्वं समुद्रे नौकायाः इव भारहरणाय जातः। अन्ये वदन्ति—अज्ञानकामकर्मभिः क्लिश्यमानानां श्रवणस्मरणीयानि कर्माणि कर्तुं त्वम् अवतीर्णः। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे प्रथमस्कन्धे सप्तमाष्टमाध्याययोः उक्तानि चरितानि एकस्मिन्नेव प्रवाहेण संक्षिप्य वर्णितानि।