भीमसेनः तदा क्रोधेन सम्पूर्णः, तं ब्राह्मणं निर्दयेन शयानानां बालानां हन्तारं दृष्ट्वा, यथाऽकारणं स्वाम्यर्थं वा स्वार्थं वा न हत्वा, मृत्युमेव तस्य युक्तमिति सन्ददर्श। तस्य वचः श्रुत्वा द्रौपद्याः च, श्रीभगवान् चतुर्भुजः सखा-सौम्यं वदनं निरीक्ष्य, सस्मितं मन्दं वचः प्रोवाच। श्रीभगवान् उवाच—ब्राह्मणः अपि चेत् अपराधी स्यात्, न हन्तव्यः; तथापि अपराधी मृत्युमर्हति। अहं उभयोरपि पक्षयोः उपदेशं कृतवान्, तस्मात् मम उपदेशं पालय। यद् कुरुवंशाय प्रतिज्ञातं त्वया, यत् प्रियं भीमसेनस्य, द्रौपद्याः, मम च, तत् सम्पादय। सूत उवाच—अर्जुनः तु तदा हर्याशयं बुबुधे, खड्गेन तस्य द्विजस्य शिरसः सह मणिं च केशांश्च चिच्छेद। तं पाशेन बद्धं, बालहत्यापापेन तेजोहरितं, मणिविहीनं, स स्वशिबिरात् निर्गमयामास। शिरः मुंडनं, वित्तहरणं, नगरात् निष्कासनं च—एष एव शरीरे दण्डः नामके ब्राह्मणे, अन्यो नास्ति। पाण्डवाः सर्वे, आत्मजस्य निधनदुःखेन संतप्ताः, कृष्णया सह, मृतकक्रियाः चकारुः। एवं सप्तमं स्कन्धं प्रारभ्य, श्रीभगवान् उवाच—यद् त्वया मया पृष्टं, महाभाग, तदेव मम मनसि वाञ्छितं। ब्रह्मा, शिवः, लोकपालाश्च सर्वे मम धाम्नि वासं कामयन्ते। ततः प्रजाः अपि सुखेन वर्धमानाः, तयोः प्रियदम्पत्योः, स्वसुतानां कलकलं भाषणं श्रुत्वा हृष्टाः बभूवुः। तयोः सुतानां स्नेहपूर्णं स्पर्शं कलकलं चेष्टितानि च, तयोः शोकविहीनयोः मातापित्रोः हृदयं प्रमोदेन पूरितम्। तयोः हृदयं स्नेहेन बन्धनं प्राप्तम्, विष्णोः मायया मोहितौ तौ, क्लेशितचेतसौ, सुतान् प्रजाश्च पालयन्तौ। एकदा तौ गृहस्थौ सुतानां कृते वनं गतौ, तत्र चिरकालं खाद्योपार्जनाय विचरन्तौ। तत्र कश्चित् व्याधः वनं सञ्चरन्, तयोः सुतान् पश्यन्, जालं प्रसार्य, तान् जालमध्ये गृहीत्वा स्वगृहम् आनयत्। तदा तौ पितरौ, सदा सुतपोषणकाङ्क्षिणौ, आहारं सम्प्राप्य स्वनीडं प्रत्यागच्छतुः। सा पतङ्गी स्वसुतान् जाले बद्धान् दृष्ट्वा, भृशं क्रोशन्ती, अत्युत्कण्ठिता सुतदुःखेन, तत्रैव सुतान् प्रति धावन्ती, जाले एव पतिता, मोहिता, चेतना नष्टा। पतङ्गः अपि स्वसुतान् प्राणाधिकान्, स्वपत्नीं चात्मसमां जाले बद्धान् दृष्ट्वा, महद् शोकम् आपन्नः। सः विलपन्—हा दैन्यं मम, अल्पपुण्यस्य, मूढबुद्धेः! गृहस्थ्ये त्रिवर्गसाधनं न सम्प्राप्तम्, न तृप्तिः, न पूर्णता। या मम प्रिया पतिव्रता देवी सा, एषा स्वसुतैः स्वर्गं गता, मां रिक्तगृहे परित्यज्य। अहं अपि रिक्तगृहे पत्नीसुतविहीनः, दुःखितः, दुःखयुतजीवने किं जीवितुमिच्छेयम्। एवं स्वसुतैः परिवृतः, मृत्युपाशेन गृहीतः, दुःखार्तः सः पक्षी, शरान् अपि पश्यन्, मोहवशात् पतितः। तं च व्याघ्रः निर्दयः, तुष्टः, पतङ्गं पतङ्गीं सुतांश्च गृहस्थान् स्वगृहं नीतवान्। एवं गृहस्थः, यः द्वन्द्वेषु रतः, स्वजनस्नेहेन बध्नाति, स पक्षिवत् पतति। यः मानवलोकं प्राप्त्वा, मुक्तिद्वारस्य सन्निधौ, गृहस्थ्ये एव पक्षिवत् आसक्तः, स एवोर्ध्वं गत्वा पतितः इति विदुः। एतेन सूतः उवाच—ततः कृष्णया नीताः स्त्रियः, स्वजनोदकदानाय, गङ्गां जग्मुः। तत्रोदकं दत्त्वा, पुनः पुनः विलप्य, हरिपदपद्मपाविते, अजपदपाविते च सरित्स्नानं चक्रुः। तत्र माधवः कुरुपतिं धृतराष्ट्रं, भ्रातृसहितं, गान्धारीं पुत्रशोकार्तां, पृथां कृष्णां च उपविष्टान् ददर्श। स भगवान् मुनिभिः सहितः, स्वजनवियोगदुःखार्तान्, अवश्यमभाविनः कालस्य मार्गं दर्शयन्, सान्त्वयामास। अजातशत्रवे, जेतृद्यूतानां हृतराज्यं प्रत्यर्प्य, कचस्पृष्टजीवितान् अधर्मराज्ञः निहत्य, स्वकार्यं साधितवान्। तं त्रयः अश्वमेधयज्ञान् उत्तमविधिना कारयित्वा, इन्द्रवत् सर्वदिक् यशसा पूरयामास। पाण्डुपुत्रेभ्यः अनुज्ञां प्राप्त्वा, सात्यक्युद्धवयोः सहितः, व्यासादिमुनिभिः सत्कृतः, स्वयम् अपि तान् ससन्मानयत्। ततः, स्वगमनं निश्चित्य, द्वारकायाः प्रयाणाय रथम् आरुह्य, कृष्णः, भीतः भीता उत्तरां धावन्तीं समुपलभ्य। उत्तराऽब्रवीत्—मामव, मामव, महायोगिन्, देवदेव, जगन्नाथ! सर्वतो मृत्युभयात् त्वाम् अन्यम् शरणं न पश्यामि। भगवन्, दीप्तः लोहबाणः मयि पतति! यदि दग्धव्यं स्यात्, तर्हि मां दहत्वेत्येव, न तु गर्भस्थं शिशुं नाशय। सूत उवाच—तस्याः वचनं श्रुत्वा, भक्तवत्सलः भगवान्, द्रोणपुत्रास्त्रं पाण्डववंशनाशाय प्रवृत्तमिति बुबुधे। तदा, महर्षे, पञ्च पाण्डवाः, दीप्तान् बाणान् स्वयम् प्रति पततः दृष्ट्वा, स्वास्त्राणि गृहीत्वा रक्षायै स्थिताः। भगवान्, येषां चित्तं केवलं तस्मिन्निविष्टम्, तेषां विपत्तिं दृष्ट्वा, स्वसुदर्शनचक्रेण स्वजनान् रक्षामास। हरिः योगेश्वरः, सर्वभूतान्तरात्मा, स्वशक्त्या उत्तरायाः गर्भं आवृत्य रक्षां चकार। ब्रह्मशिरोऽस्त्रं अपि अच्युतं, अप्रतिहतं, भगवन्, तव वैष्णवशक्तिं प्राप्य, निवारितम् इति भृगुवर।