सूतः कथयति—एवं धर्मं विचारयन् अर्जुनः कृष्णेन प्रेरितः अपि, गुरुपुत्रस्य महान् अपराधस्य साक्षात्कारः कृत्वा, तं हन्तुं नैव इच्छति। ततः स गोविन्दप्रियः सारथिः स्वशिबिरं प्रत्यागत्य, शोकग्रस्तया पत्न्या स्वपुत्राणां हत्यायाः शोकं कुर्वत्या सह वार्तां न्यवेदयत्। तत्र कृपी, स्वभावेन दयालु, तं गुरुपुत्रं पशुवद् रज्जुना बद्धं, अधोमुखं लज्जायाः कारणात्, कृष्णेन तेजःहीनं दृष्ट्वा, करुणया नमति। सा पतिव्रता कृपी तं बद्धं नेतुम् असह्यं मन्यन्ती, 'मुक्त्वैनं मुक्त्वैनं! स ब्राह्मणः, गुरुरेव,' इत्युक्त्वा निवेदयति। अर्जुनः धनुर्वेदस्य गुह्यविद्यां, प्रयोगं, संहरणं, अस्त्रसन्निवेशं च गुरोः प्रसादेन प्राप्तवान्। तस्मात् पूज्यः द्रोणः तस्य पुत्ररूपेण विद्यमानः, अर्धं तस्य कृप्याम् अस्ति, या वीरं पुत्रं प्रसूतवती। तस्मात् धर्मज्ञ महाबाहो, तव कुलं पूजितं सत्कृतं च, कदाचित् निन्द्यं कर्म न कुर्यात्। गौतम्याः पतिव्रतायाः माता न रुदातु, यथा अहं पुनः पुनः मृतपुत्रेषु अश्रुपूर्णमुखी रुदामि। यदि ब्राह्मणवंशः क्षत्रियदुष्टैः कुपितः भवति, तं वंशं शुद्धं अपि शीघ्रं विनाशयति। सूतः पुनः कथयति—धर्मपुत्रः राजा, पत्न्याः धर्मयुक्तं, न्याययुक्तं, करुणायुक्तं, सत्यं, निष्पक्षं वचनं ब्राह्मणानां समक्षं स्वीकृतवान्। तत्र नकुलः, सहदेवः, युयुधानः, धनञ्जयः, देवकीपुत्रः श्रीकृष्णः, अन्ये च पुरुषाः स्त्रियः च उपस्थिताः। तदा भीमः कोपितः, निर्दोषं शयानं बालं हन्तारं, न स्वार्थाय न स्वाम्यर्थं, मृत्युः उचितः इति अभिप्रायं प्रकटयति। भीमस्य वचनं द्रौपद्याः वचनं च श्रुत्वा, चतुर्भुजः भगवान् मित्रस्य मुखं आलोक्य, सौम्यं स्मितं कृत्वा, इदं वचनं व्याहरति। भगवान् उवाच—ब्राह्मणः अपि यदि अपराधी भवति, न हन्तव्यः; किन्तु अपराधी मृत्युमर्हति। उभयम् उपदिष्टवान्—मम आज्ञां पालय। कुरूनां प्रति तव प्रतिज्ञां, यां तव प्रियायै सान्त्वनाय दत्तवान्, भीमस्य, द्रौपद्याः, मम च प्रियं साधय। सूतः पुनः कथयति—अर्जुनः हर्याः अभिप्रायं त्वरया विज्ञाय, तलवारया तस्य द्विजस्य शिरसः मणिं केशैः सह छिन्नवान्। तं रज्जुना बद्धं, बालघातपापेन तेजःहीनं, मणिरहितं, बन्धनात् विमुक्तं, शिबिरात् बहिः निनीतवान्। शिरः मुण्डनं, धनस्य हरणं, स्थानात् निष्कासनं च—एषः शरीरे दण्डः ब्राह्मणनाम्नः पापिनां, अन्यो नास्ति। सर्वे पाण्डवाः पुत्रशोकविह्वलाः कृष्णया सह मृतपुत्राणां अनुष्ठानानि, शववहनादिकानि, सम्यक् कृतवन्तः। ततः सप्तमं अध्यायं आरभ्यते। श्रीभगवान् उवाच—यद् त्वया पृष्टं, महाभाग, तत् मम इच्छितं; ब्रह्मा, शिवः, लोकपालाः अपि मम धामे वासं इच्छन्ति। ततः जनाः सुखेन समृद्धाः, स्निग्धदम्पत्योः स्नेहदृष्ट्या तेषां बालानां कूजनं, बाल्यवाक्यं च श्रुत्वा हर्षं अनुभवन्ति। तेषां बालानां पक्षपातेन, कूजनं, रम्यं चेष्टितं च स्पर्शित्वा, शोकविहीनौ माता पिता हर्षम् अनुभवतः। स्नेहबद्धहृदयौ, विष्णोः मायया मोहितौ, तौ दुःखितचित्तौ बालानां जनानां च पालनं कुर्वन्ति। एकदा तौ गृहस्थौ स्वपुत्राणां कृते वनं गत्वा, खाद्यं अन्वेष्य, दीर्घकालं विचरन्ति। तत्र कश्चन व्याधः वनं विचरन्, तौ दृष्ट्वा, जालं प्रसार्य, तेषां बालानां गृहे समीपं गच्छन्तं जालं बद्धवान्। पक्षिणौ, अन्नं प्राप्त्य, सदा बालपोषणपरौ, स्वगृहं प्रत्यागच्छतः। स्त्री पक्षी स्वपुत्रान् जाले बद्धान् दृष्ट्वा, तेषां क्रन्दनं श्रुत्वा, दुःखात् त्वरया तत्र गच्छति। सा स्नेहपूर्णा, शोकाकुला, मोहवशीकृता, स्वपुत्रान् बद्धान् दृष्ट्वा, चेतनाहीना, स्वयं जाले बद्धा अभवत्। पुंस् पक्षी स्वपुत्रान् जीवनात् प्रियतरान्, स्वपत्नीं च, आत्मनः तुल्यां, बद्धां दृष्ट्वा, महद् दुःखं विलपन्। 'हाहा, मम दैन्यं पश्य—अल्पपुण्यः मूढबुद्धिः! त्रीणि पुरुषार्थानि गृहस्थजीवने अपूर्यमाणानि, मम यत्नः विफलः अभवत्। या मम पतिव्रता, प्रियवदिनी, देवता, सा मम रिक्तगृहं परित्यज्य, पुत्रैः सह, स्वर्गं गतवती। अहं रिक्तगृहे पत्न्याः पुत्राणां च वियोगेन दुःखितः, विषण्णः, दुःखजीवनस्य क्लेशेन जीवितुम् इच्छां न कुर्याम्।' एवं स्वपुत्रैः परिवृतः, मृत्युग्रस्तः, क्लेशमूर्च्छितः, दीनः पक्षी, शराणि दृष्ट्वा अपि, अज्ञानात् पतितः। व्याधः तं पक्षिणं, तस्य पत्न्यं, पुत्रान् च, गृहस्थान्, गृहे नीतवान्। एवं गृहस्थः पक्षिवत् द्वैतासक्तः, कुटुम्बस्नेहेन बन्धितः, शान्तिं न प्राप्नोति, बन्धनात् अधः पतति। यो मानवलोकं प्राप्त्वा, मोक्षद्वारस्य सन्निधौ, पक्षिवत् गृहासक्तः, तं उत्थाय पतितं विदुः। सूतः पुनः कथयति—ततः कृष्णया नेतृत्वे स्त्रियः मृतबान्धवाणां जलदानाय गङ्गां गच्छन्ति। ते जलं दत्त्वा, पुनः पुनः विलप्य, हरिपादैर् ब्रह्मणा च पाविते नदीस्नानं कृतवन्तः। तत्र माधवः कुरुराजं धृतराष्ट्रं, तस्य अनुजं, गान्धार्यां पुत्रशोकविह्वलां, पृथां, कृष्णां च उपविष्टान् अपश्यत्। सः ऋषिभिः सह, मृतबान्धवविह्वलान्, कालस्य अनिवार्यं प्रवाहं सर्वेषु दर्शयन्, तान् सांत्वयति।