यदि यज्ञं कर्तुं न शक्नोति कश्चिद्, तर्हि तस्य द्रव्याणि प्राज्ञः स्वयमेव यथाशक्ति अन्येभ्यः समर्पयेत्, तेन तस्य फलं प्राप्यते, विघ्नदोषाधिक्याद्यपगमश्च स्यात्। दोषशान्त्यर्थं तु भगवतः सहस्रनामानि जपेत्, तेन सर्वं सफलं भवति, ह्यस्ति ततः किञ्चिदपि श्रेष्ठम्। ततः पश्चात् द्वादश ब्राह्मणान् क्षीरपायसैः मधुना च तर्पयेत्, सुवर्णं च गोवृषं च दद्यात् व्रतसमाप्तये। यदि शक्तिः स्यात्, त्रिपलपरिमाणं सुवर्णसिंहम् निर्माय, तत्रैव सुलेखनया लिखितं ग्रन्थं स्थापयेत्। तं स्वाध्यायिनं पूज्यं यथाविधि, आमन्त्रणाद्युपचारैः, वस्त्राभरणगन्धान्नैः च सम्पूज्य, तस्मै स्वयमात्मन्यर्हति दद्यात्। यदि प्राज्ञः गुरुं तद् ददाति, स संसारबन्धनात् मुक्तो भवति, एवं विधिना विधिपूर्वकं कृत्वा सर्वपापविनाशो भवति। एष शुभः पुराणः श्रीमद्भागवतः फलं ददाति, धर्मार्थकाममोक्षप्राप्तये साधनं नूनम्, नात्र संशयः। कुमाराः ऊचुः—एवं सर्वं ते कथितं, किं भूयः श्रोतुमिच्छसि? श्रीमद्भागवतः स्वयमेव हि भोगमोक्षप्रदः। सूतः उवाच—एवमुक्त्वा ते महात्मानः पावनं भागवताख्यानं पापनाशनं पुण्यं च, उभयमपि भोगमोक्षप्रदं सम्यक् शुश्रुवुः। सप्ताहमेकं सर्वे संयतचित्ताः श्रुत्वा, ततः परमं पुरुषं सर्वदेवानां श्रेष्ठं स्तुत्वा। तस्य समाप्य, ज्ञानवैराग्यभक्तीनां बलं परमं जातम्, नवयौवनं सर्वेषां सत्त्वानां मनोहरं सञ्जातम्। नारदः स्वकार्यसिद्धये स्वमनोरथसंपत्तये च, परमसुखाविष्टः रोमाञ्चिततनुः अभवत्। ततः, स नारदः भगवत्प्रियः, श्रुत्वा भागवताख्यानं, भक्तिपुलकितवाचा कृताञ्जलिः तान् संबोधितवान्। नारदः उवाच—धन्योऽहं, कृपया आप्तोऽहं, अनन्तदयालवो यूयम्; अद्य मया हरिः प्राप्यः, सर्वपापहरः। सर्वेषां धर्माणां श्रवणं श्रेष्ठमिति मे मतिः, केवलं श्रवणेन एव वैकुण्ठनाथः कृष्णः प्राप्यः। सूतः उवाच—एवं वदति विष्णुभक्ते नारदे, योगिनां नाथः शुकः तत्र आगतः, सञ्चरन्। तदा षोडशवर्षीयः व्यासपुत्रः, महाज्ञानसिन्धोः शशाङ्कः, तत्र आगतः; उपन्यासान्ते, आत्मसिद्धये सन्तुष्टः, स प्रेम्णा शनैः शनैः भागवतं पाठयामास। तं दृष्ट्वा, सभा तस्य दिव्यतेजसा विस्मिता, तत्क्षणमेव महानासने उपवेश्य, देवरिषिः प्रेम्णा पूजयामास; सुखासीनः स उवाच—"मम शुद्धवचनानि शृणुत।" श्रीशुकः उवाच—भागवतं कल्पतरोरमृतफलमिव, शुकमुखोद्गतामृतरससिक्तम्; हे रसिकाः, पुनः पुनः भागवतसारं पिबत। अत्र श्रीमद्भागवते महर्षिणा विरचिते सर्वपाखण्डधर्माः परित्यक्ताः, निर्मलहृदयेषु लाभाय; तत्र परमार्थः प्रकाश्यते, त्रिविधतापविनाशनं, अन्यशास्त्रेषु का आवश्यकता? अत्र भगवान् श्रोत्रसंपन्नानां हृदि साक्षात् बध्यते। श्रीमद्भागवतं पुराणरत्नमौलिः, वैष्णवधनं; तत्र परमहंसविमलज्ञानं गीयते; अत्र निष्कर्मज्ञानं, विवेकवैराग्यभक्तिसंयुक्तं प्रकाश्यते; तस्य श्रवणपठनचिन्तनैः भक्त्या मुक्तिः सुलभा। स्वर्गे, सत्यलोके, कैलासे, वा वैकुण्ठे, अयं रसः न लभ्यते; तस्मात्, भाग्यवन्तः, नित्यं तद् पिबन्तु, मा विसृज्यत। सूतः उवाच—एवं बदरायणेन सभायाम् उक्ते, तत्र हरिः प्रह्लादबल्युद्धवार्जुनादिभिः परिवृतः प्रादुरभूत्; देवरिषिः तं च तदनुचरांश्च पूजयामास। हरिं दिव्यपीठे स्थितं दृष्ट्वा, ते तं पुरतः स्तुत्वा, तदा शिवः पार्वत्या सह, ब्रह्मा पद्मासनस्थः, तत्र आगच्छन् स्तुत्युद्योगं द्रष्टुम्। प्रह्लादः तालवृन्तं गृह्णाति, उद्धवः घंटां नृत्यतीव वादयति, देवरिषिः वीणां रागविशारदः, अर्जुनः गीतनेता अभवत्; इन्द्रः मृदङ्गं वादयन् "जय जय! अहो कुमाराः, स्तुतौ कौशलम्!" इति वदन्; पुरतः व्यासपुत्रः शुकः स्रुतिसरित्प्रवाहवत् पाठयामास। तत्र मध्ये त्रयः—हरिः, शिवः, ब्रह्मा—सर्वभक्तमण्डलेषु नटवत् नृत्यन्ति, दिव्यतेजसा शोभमानाः। तदद्भुतस्तुतिं दृष्ट्वा, हरिः सन्तुष्टः सन् वचनमुवाच। "भक्त्यनुसारं वरं वृणुध्वं; स्तुत्या कथया च अहं तुष्टः।" इति श्रुत्वा, ते प्रेम्णा सन्तुष्टाः हर्षिताः हरीं प्रार्थयन्। "पर्वतपन्नगगीतासु, सर्वभक्तैः च, त्वं स्मृतः सदा भव," इति वव्रुः। "एवं भवतु," इत्युक्त्वा अच्युतः अन्तर्धानमगात्। ततः नारदः तस्य पादयोः प्रणम्य, शुकादिसंन्यासिनः अपि, हृष्टाः, मोहमुक्ताः, भगवदाख्यानामृतं पीत्वा, निवृत्ताः। सा भक्ति शुकैः आत्मशास्त्रे अपि रक्षिता; एवं भागवतसेवया वैष्णवमानसः हरौ प्रवर्तते। ये दरिद्रदुःखपीडिताः, तापग्रस्ताः, मायासुरेण भग्नाः, संसारसागरे क्षिप्ताः, तेषां हिताय भागवतध्वनिः श्रूयते। शौनकः उवाच—कदा शुकः राज्ञे कथयामास? कदा पुनः गोकरणः? कदा देवरिषिः ब्राह्मणेभ्यः? एष मे संशयः, तं छिन्धि। सूतः उवाच—कृष्णस्य गमनात् त्रिंशद्वर्षे, कलौ प्रवृत्ते, भाद्रपदशुक्लनवम्यां शुकः आख्यानं प्रारब्धवान्। परीक्षितः श्रवणसमाप्तौ, कलौ द्विशतवर्षे, शुभायां नवम्यां गोकरणः गवां सुतः आख्यानं कृतवान्। अथ कलौ त्रिंशद्वर्षे, कार्तिकशुक्लनवम्यां, ब्रह्मसुताः तद् आख्यानं कृतवन्तः। एवं पापमुक्त, यद् पृष्टं तव, भागवताख्यानं कलौ, संसाररोगनाशनं, तवोक्तम्। एष कथा कृष्णप्रियाः, सर्वपापनाशिनी, केवलं मुक्तिहेतुः, भक्तिलीलाप्रदायिनी; सत्पुरुषाः श्रद्धया तां पिबन्तु—किं तीर्थयात्रया, किं वा कर्मणा? यमः अपि, स्वदूतं पाशधरं दृष्ट्वा, तस्य कर्णे शृणोति—"ये भगवदाख्यानरसपानमत्ताः, तेषां मयि कोपस्वामित्वं नास्ति, अहं केवलं अन्येषां स्वामी।" असारेऽस्मिन् संसारे विषयविषविक्षिप्तचित्तेषु, अर्धक्षणमपि शुकश्लोकामृतं पिब; किमर्थं कुपथेन, अधमकथाश्रवणेन, यत्र परीक्षितः स्वयं मुक्तिदायिनीं कथां शृण्वन् सन्। शुकवक्ता या कथा, रसस्रोतसा प्रवहन्ती, तां पाठयतो कण्ठे बध्नाति, स च वैकुण्ठनाथो भवति।