शृणु, भगवतः श्रीमद्भागवतस्य उपक्रमे, यदि श्रोता वैराग्ययुक्तः स्यात्, तदा अन翌दिने गीतं वाद्यं च सम्यक् आयोज्यम्; यदि गृही, तदा कर्मशुद्ध्यर्थं होमः कर्तव्यः। प्रत्येकं श्लोकं यथाविधि, क्षीरपाकं मधुं घृतं तिलं च मिश्रितं समर्पयेत्, विशेषतः दशमस्कन्धे। अथवा, गायत्रीमन्त्रेण पूर्णसमाधिना होमं कर्तुं शक्यते, यतः पुराणं तत्त्वतः परमात्मनः स्वरूपम्। यदि होमं कर्तुं असमर्थः, तदा बुद्धिमान् अन्येषां यज्ञद्रव्यं दद्यात्, तस्य फलस्य सिद्ध्यर्थं, विविधविघ्नदोषशमनाय च। दोषशान्त्यर्थं सहस्रनामानि भगवतः पठेत्; तेन सर्वं फलदं भवति, यतः ततः श्रेष्ठं किञ्चिद् नास्ति। ततः द्वादश ब्राह्मणान् क्षीरपाकमधुना भोजयेत्, सुवर्णं गोः दद्यात्, व्रतस्य पूर्ण्यर्थम्। यदि समर्थः, तदा त्रिपलपरिमितं सुवर्णसिंहं निर्माय, तत्र सुलेखितं पुस्तकं स्थापयेत्। यथाविधि, आमन्त्रणाद्यैः समर्पणैः, वस्त्राभरणगन्धादिभिः संयुतं, आत्मनिग्रहयुक्तं पूज्यं पूजयेत्। यदि बुद्धिमान् गुरवे तत् दद्यात्, संसारबन्धनात् विमुक्तः भवति; एवं विधिवत् कर्मणां दोषाः सर्वे विनश्यन्ति। एष शुभः श्रीमद्भागवतपुराणः फलदः, धर्मार्थकाममोक्षप्राप्तये साधनं निश्चितम्। कुमारा ऊचुः—एवं सर्वं तव उक्तं, किं श्रोतुम् इच्छसि? यतः श्रीमद्भागवतं स्वयं भोगमोक्षदं। सूत उवाच—एवं उक्त्वा, तैः महात्मभिः पावनं भागवतकथा पाठिता, या सर्वपापक्षयकरी पुण्यदायिनी च। सप्तदिनानि, सर्वे संयतचित्ताः यथाविधि शृण्वन्, ततः परमेश्वरं देवानां श्रेष्ठं स्तुत्वा। तस्यां समाप्तौ, ज्ञानवैराग्यभक्तिबलम् उत्कृष्टं अभवत्; नूतनयौवनं सर्वाणि भूतानि मोहयति। नारदः, स्वकार्यार्थं सिद्धं कृत्वा, परमसुखाविष्टः, रोमाञ्चिताङ्गः अभवत्। ततः सावधानं कथा श्रुत्वा, भगवत्प्रियः नारदः, अञ्जलिपुटः, प्रेमगद्गदया वाचा, तान् अभ्यभाषत्— नारदः उवाच—धन्योऽस्मि, अनुगृहीतोऽस्मि, अनन्तदयासम्पन्नैः युष्माभिः; अद्य अहं हरिं सर्वपापहारं प्राप्तवान्। सर्वधर्मेषु, श्रवणं श्रेष्ठं मन्ये, हे तपस्विनः, श्रवणमात्रेण वैकुण्ठनाथं कृष्णं लभ्यते। सूत उवाच—एवं नारदः, श्रेष्ठो वैष्णवः, वदन्, योगिश्रेष्ठः शुकः तत्र आगतः, विचरन्। तस्मिन्नेव काले, षोडशवर्षीयो व्यासपुत्रः, ज्ञानसागरचन्द्रः, पाठसमाप्तौ, स्वसिद्ध्युक्तः, प्रेम्णा शनैः शनैः भागवतं पठितुम् आरब्धवान्। तं दृष्ट्वा, सभायां सर्वे तस्य परमतेजः अनुभूय, शीघ्रं उत्तमासनं ददुः; देवर्षिः स्नेहात् पूजयित्वा, सुखासीनः, उवाच—"मम निर्मलवचनानि शृणुत।" श्रीशुकः उवाच—भागवतम् कल्पतरु-फलं, शुकमुखामृतसिक्तम्; हे रसिकाः, पुनः पुनः भागवतसारं पिबत। अत्र, महर्षिणा रचिते भागवते, सर्वकपटनिर्दूतः धर्मः त्यक्तः; शुद्धहृदयेषु, निर्द्वेषेषु, हितार्थः प्रकटितः, त्रिविधतापविनाशकः; अन्यग्रन्थस्य किम् आवश्यकता? अत्र, भगवान् श्रवणोत्सुकानां हृदये तत्क्षणं बद्धः। श्रीमद्भागवतं पुराणरत्नमस्तकं, वैष्णवसंपदः निधिः; अत्र परमहंसानां निर्मलज्ञानं गीतम्; अत्र निष्क्रियज्ञानं, तत्त्वं, वैराग्यं, भक्ति च प्रकाश्यते; श्रवणपाठचिन्तनैः भक्त्या मोक्षः लभ्यते। स्वर्गे, सत्यलोके, कैलासे, वा वैकुण्ठे, एष रसः न लभ्यते; अतः, भाग्यवन्तः, सदा पिबत, न त्यजेत्। सूत उवाच—एवं बादरायणः सभायां वदन्, हरिः तत्र प्रकटितः, प्रह्लादबलिउद्धवार्जुनादिभिः परिवृतः; देवर्षिः तं च तान् पूजयामास। हरिं दिव्यासनस्थं विलोक्य, सर्वे अग्रे स्तुतिम् आरब्धवन्तः; तदा शिवः पार्वत्या सह, ब्रह्मा पद्मासनस्थः अपि तत्र आगतः, स्तुत्यदर्शनाय। प्रह्लादः तालं धारयामास, उद्धवः घंटां नृत्यगतया, देवर्षिः वीणां सङ्गीतकुशलः, अर्जुनः रागनायकः अभवत्; इन्द्रः मृदङ्गं वादनं कृत्वा, "जय! जय! कुमारा, स्तुतौ कुशलाः!" इति; अग्रे, व्यासपुत्रः शुकः प्रवाहवत् पाठं कृतवान्। तत्र, मध्ये, हरिशिवब्रह्मणः त्रयः सह नृत्यन्ति स्म, भक्तमण्डले नटवत् दीप्यमानाः। तं अद्भुतं स्तुत्यं दृष्ट्वा, हरिः, सन्तुष्टः अपि, इदं वचनम् उवाच— "मम भक्त्यनुसारं वरं याचत; कथा स्तुत्या च अहं संतुष्टः अस्मि।" तद्वाक्यं शृण्वन्, प्रेमसंपन्नाः, हर्षेण हरिं प्रहर्षिताः प्रार्थयामासुः—"गिरिसर्पगीतासु, सर्वभक्तैः च, यत्नेन त्वं स्मृतः भव; एष एव अस्माकं कामः, पूर्णः क्रियताम्।" "एवं भवतु," अच्युतः अदृश्यः अभवत्। ततः नारदः तस्य पादयोः प्रणम्य, शुकः अन्ये तपस्विनः च, प्रहृष्टाः, मोहम् त्यक्त्वा, दिव्यकथामृतं पीय, निर्गताः। सा भक्ति, पुत्रैः सह रक्षिता, शुकः स्वग्रन्थे अपि संरक्षितवान्। अतः, भागवतसेवया, वैष्णवानां मनः हरी आकर्ष्यते। ये दरिद्रदुःखज्वरपीडिताः, मायासुरदमनाक्रान्ताः, संसारसागरनिपातिताः—तेषां हिताय भागवतः घोषः। शौनकः उवाच—कदा शुकः राज्ञे उक्तवान्? कदा गोकरणः पुनः उक्तवान्? कदा देवर्षिः ब्राह्मणेभ्यः उक्तवान्? मम संशयं दूरय। सूतः उवाच—कृष्णस्य निर्गमात् त्रिंशद्वर्षे, कलेः प्रवृत्ते, भाद्रपदशुक्लनवम्यां शुकः कथाम् आरब्धवान्। परिक्षितः श्रवणसमाप्तौ, कलेः द्विशतवर्षे, शुद्धनवम्यां, गोकरणः गौः पुत्रः, कथा पठितवान्। ततः, कलेः पुनः त्रिंशद्वर्षे, कार्तिकशुक्लनवम्यां, ब्रह्मपुत्राः तां कथा पठितवन्तः। एवं, हे निष्पाप, यत् त्वया पृष्टम्, कलेः भागवतकथा, यः संसाररोगनाशकः, उक्तम्। एष कथा, कृष्णप्रियः, सर्वपापनाशिनी, मोक्षहेतु, भक्तिलीलाप्रदायिनी; सत्पुरुषाः श्रद्धया एतां पिबन्तु; तीर्थसेवा वा कर्मस्य किम् आवश्यकता?