एवं किल, भगवतः श्रीमद्भागवतस्य श्रवणानन्तरं, विजयघोषः, नमस्कारवचनानि, शङ्खध्वनिः च सम्यक् व्यवस्थापनीयम्। ब्राह्मणेषु भिक्षुषु च धनं भोजनं च दातव्यं। यदि श्रोता वैराग्ययुक्तः स्यात्, तदा अन翌दिनं गीतवाद्यं आयोज्यं; यदि गृही स्यात्, तदा कर्मशुद्ध्यर्थं होमः कर्तव्यः। प्रत्येकश्लोकस्य यथाविधि क्षीरपाकं, मधु, घृतं, तिलं च मिश्रितं समर्पयेत्, विशेषतः दशमस्कन्धे। वैकल्पिकं, गायत्रीमन्त्रेण होमं सम्पूर्णध्यानपूर्वकं कुर्यात्, यतः पुराणं परमतत्त्वसारं। यदि होमं कर्तुं न शक्नोति, तदा अन्येभ्यः होमद्रव्याणि दत्वा तस्य फलप्राप्त्यर्थं, विविधविघ्नदोषाधिक्यापायनिमित्तं, बुद्धिमान् कुर्यात्। दोषशमनाय विष्णोः सहस्रनामानि पठेत्, तेन सर्वं सफलं भवति, किञ्चन नास्ति यत् ततः परमम्। अनन्तरं, द्वादशब्राह्मणान् क्षीरपाकमधुना भोजयेत्, सुवर्णं गोश्च दत्वा व्रतं समापयेत्। समर्थः सन्, त्रिपलपरिमितं सुवर्णसिंहम् निर्माय, तत्र सुलेखितं ग्रन्थं स्थापयेत्। तं यथाविधि सत्कार्य, आमन्त्रणाद्यनुष्ठानैः, दानवस्त्राभरणगन्धादिभिः, यथार्हं स्वनिग्रहं पूज्यं सम्पूज्य। यदि बुद्धिमान् तं गुरवे ददाति, संसारबन्धनात् विमुक्तः भवति; एवं विधिवत् कर्मणि कृत्ये सर्वपापानि नश्यन्ति। एष पुराणं श्रीमद्भागवतं शुभदं, धर्मार्थकाममोक्षप्राप्त्युपायः, न संशयः। कुमाराः ऊचुः—एवं सर्वं तव उक्तं, किं अन्यत् श्रोतुम् इच्छसि? श्रीमद्भागवतं स्वयमेव भोगमोक्षदायकम्। सूतः ऊचुः—एवं उक्त्वा, तैः महात्मभिः पावनं भागवतं कीर्तितं, सर्वपापनाशकं पुण्यं च, भोगमोक्षप्रदं। सप्ताहं सर्वे शान्तचित्ताः विधिवत् शृण्वन्तः, पश्चात् परमपुरुषं देवश्रेष्ठं स्तुत्वा। ततश्च ज्ञानवैराग्यभक्तिबलम् उत्तमम् अभवत्, यौवनं सर्वजनान् मोहयन् उदतिष्ठत्। नारदः, स्वकार्यसिद्ध्याः, आत्मकामनापूर्तिरेव, परमानन्देन आकुलितः, रोमाञ्चिताङ्गः अभवत्। एवं, कथाम् श्रुत्वा, भगवत्प्रियः नारदः, सस्नेहगद्गदवाणी, अञ्जलिः कृत्वा, तान् प्राह। नारदः ऊचुः—धन्योऽस्मि, कृपानिधयः, आज्यं हरीं प्राप्तवान्, सर्वपापापहारम्। सर्वधर्मेषु श्रवणं श्रेष्ठमिति मन्ये, हे तपस्विनः, केवलं श्रवणेन वैकुण्ठस्थं कृष्णं लभ्यते। सूतः ऊचुः—एवं भागवतप्रवक्ता नारदस्य वचनानन्तरं, योगिश्रेष्ठः शुकः तत्र आगच्छत्। तदा, षोडशवर्षीयः व्यासपुत्रः, ज्ञानसागरचन्द्रः, स्वसिद्ध्यन्ते, स्नेहपूर्वकं भागवतं शान्तया वाचा, शनैः शनैः पठितवान्। तं दृष्ट्वा, सभायाः सर्वे दिव्यतेजसा संपन्नं ज्ञात्वा, त्वरितं उत्तमासनं ददुः; देवर्षिः स्नेहेन सत्कृत्य, सुखासीनः, "मम शुद्धवचनानि शृणुत" इत्युक्तवान्। श्रीशुकः ऊचुः—भागवतम् वेदकल्पतरोर् मणिफलं, शुकमुखामृतनिष्पन्नम्, भूमौ रसिकाः पुनः पुनः भागवतसारं पिबन्तु। अत्र, श्रीमद्भागवते व्यासप्रणीते, कृतिमधर्मः परित्यक्तः, शुद्धहृदयेषु निःस्पर्धेषु, हितार्थः प्रकाश्यते, त्रिविधदुःखविनाशकः; अन्यानि शास्त्राणि किम्? अत्र भगवान् शुद्धचित्तानां हृदि श्रवणोत्सुकानां तत्क्षणं बद्धः। श्रीमद्भागवतं पुराणरत्नमणिः, वैष्णवसंपदः, परमहंसानां निर्मलविद्यायाः गानम्; अत्र निष्क्रियज्ञानं, विवेकवैराग्यभक्तिसंयुक्तं, प्रकाश्यते; श्रवणकीर्तनचिन्तनैः भक्त्या मोक्षः सुलभः। स्वर्गे, सत्यलोके, कैलासे, वा वैकुण्ठे, अयं रसः न लभ्यते; अतः, भाग्यवन्तः, सदा पिबन्तु, न विसृज्यन्तु। सूतः ऊचुः—एवं बदरायणः सभायां भाषमाणः, हरिः तत्र प्रह्लादबलिउद्धवार्जुनादिभिः परिवृतः प्रकटितः; देवर्षिः तं तद्वर्गं च पूजयामास। हरिं दीप्तं उत्तमासनस्थं दृष्ट्वा, सर्वे अग्रे स्तुतिं कृतवन्तः; ततः शिवः पार्वत्या सह, ब्रह्मा पद्मासनस्थः, तत्र आगतौ। प्रह्लादः तालं धारयन्, उद्धवः घंटां नृत्यन्, देवर्षिः वीणां संगीतनिपुणः, अर्जुनः गीतनेता अभवत्; इन्द्रः मृदङ्गं वाद्यन्, "जय जय! कुमाराः, स्तुत्ये कौशलम्!" इति घोषयन्; अग्रे शुकः प्रवाहवत् पाठं कृतवान्। तत्र, मध्ये, हरिशिवब्रह्मणः त्रयः सह नृत्यन्तः, भक्तश्रेष्ठेषु नटवत् दीप्तिमन्तः। एतद् अद्भुतं स्तवनं दृष्ट्वा, हरिः प्रसन्नः अपि, वचनम् अब्रवीत्। हरिः ऊचुः—मम भक्त्यनुसारं वरं याचत, कथास्तुत्यै प्रसन्नः अस्मि; तच्छ्रुत्वा, स्नेहसन्तप्ताः, हर्षिताः हरिं प्रत्युवाचुः। "गिरिसर्पगीतिषु सर्वेषु भक्तैः च, त्वं स्मृतः प्रयत्नेन भूयात्—एष नः कामः, सिध्यतु।" इति अच्युतः 'एवं अस्तु' इत्युक्त्वा, अन्तर्धानम्। ततः नारदः पादयोः प्रणम्य, शुकः अन्ये तपस्विनः च प्रणम्य, हर्षिताः, मोहविनिर्मुक्ताः, दिव्यकथारसपानात् निर्गताः। तद्भक्तिः पुत्रैः सह रक्षितम्, शुकः स्वग्रन्थे अपि संरक्षितवान्। एवं भागवतसेवया वैष्णवचित्तं हरौ आकर्ष्यते। ये दरिद्राः, दुःखिताः, ज्वरपीडिताः, मायासुरद्वारेण पीडिताः, संसारसिन्धौ पतिताः, तेषां हिताय भागवतः घोषः। शौनकः ऊचुः—कदा शुकः नृपाय भाषितवान्? कदा गोकरणः पुनः? कदा देवर्षिः ब्राह्मणेभ्यः? मम संदेहं निवारय। सूतः ऊचुः—त्रिंशद्वर्षे कृष्णनिर्गमनानन्तरं, कलौ प्रवृत्ते, भाद्रपदशुक्लनवम्यां शुकः कथा आरभत। परिक्षितः श्रवणसमाप्तौ, द्विशतवर्षे कलौ, शुद्धशुभनवम्यां गोकरणः गोसुतः कथा पठितवान्। ततः कलौ पुनः त्रिंशद्वर्षे, कार्तिकशुक्लनवम्यां, ब्रह्मपुत्राः कथा कीर्तितवन्तः। एवं, हे पापवर्जिन, यद् त्वया पृष्टं, कलौ भागवतकथा संसाररोगनाशिनी, तव वर्णितम्।