सः श्रीकृष्णः सरः प्रविश्य तत्र रममाणः तासां स्त्रीणां स्तनसौरभ्येन स्रग्धन्येन च तनुं समलिप्य, तासाभिः समालिङ्गितः, जलक्रीडायाम् आसक्तः। तं रममाणं गन्धर्वाः हर्षपूर्णैः मृदङ्गतालवाद्यैः गीतैः स्तुतिं कृतवन्तः। सूताः, मागधाः, वन्दिनः च वीणावादनैः तं समर्चयन्ति स्म। अच्युतः स्त्रीभिः हासपरिहासैः अभिषिक्तः, तासां जलवर्षणैः क्रीडमाणः, यक्षपतिः यक्षिण्यः मध्ये यथा, तथा रममाणः। तासां वस्त्राणि जलैः सिक्तानि, स्तनौ च प्रस्फुटितौ, पुष्पैः महद्भिः तं अभिषिच्य, प्रियं आलिङ्ग्य, हसितमुख्या, उत्कण्ठितस्मिताननाः, क्रीडायाम् रममाणाः। श्रीकृष्णस्य वक्षः स्रग्धन्येन, स्त्रीभिः समलिप्तेन, शोभितम्। क्रीडायाः आलिङ्गनात् केशाः विक्षिप्ताः। युवतीभिः पुनः पुनः अभिषिक्तः, गजपतिर्बलदायिनी गजस्त्रीभिः परिवृतः इव, रममाणः। कृष्णः नर्तक्यः, गीतकारः, वादकः, स्त्रीणः च क्रीडायै भूषणानि वस्त्राणि च दत्तवान्। सः हासैः, चेष्टितैः, परिहासैः, आलिङ्गनैः च रममाणः, तासां मनांसि आकर्षितवान्। ताः स्त्रियः मुकुन्दे एकचित्ताः, तस्य पद्मनयनस्य चिन्तनात्, मद्यपमूढवत् असंबद्धं वचनं वदन्त्यः। शुकः उक्तवान्—तासां वचनानि शृणु। रुक्मिण्याद्यः पत्न्यः उक्तवन्त्यः—हे कुररी, त्वं रात्रौ निद्रारहितः विलपसि। लोकनाथः रात्रौ निद्रां करोति, अस्माकं दृष्टेः पराङ्मुखः। किं त्वमपि अस्मानिव, सखि, तस्य पद्मनयनस्य दयालु विलोकनस्मितैः हृदयविदारितः? हे चक्रवाकि, रात्रौ नेत्राणि निमील्य, स्वसख्याः दृष्ट्याः गुप्त्वा, विलपसि। अस्माकं अच्युतपादसेवा प्राप्ता। किं त्वं अपि केशपाशे पुष्पमालां कामयसे? हे, तव जलतीरे नित्यं विलापः, रात्रौ जागरणम्। मुकुन्दः तव जीवचिह्नं हृतवान् इति, अस्मानिव, तव दुःसहावस्था प्राप्ता? हे चन्द्र, तव तेजः क्षयम्, तव किरणैः तमो न निवार्यते। अस्मानिव, मोहिता, विगलितवाक्, तं विस्मृत्य, तव मौनम्, अप्रकाशितम्? हे मलयपवन, किं वयं तव अप्रियं कृतवन्तः? गोविन्दस्य कटाक्षैः विदारितः, तव स्पर्शः अस्माकं हृदयेषु उत्कण्ठां जनयति। हे मेघ, यदुप्रवरस्य प्रियः असि। अस्मानिव, प्रेमबद्धः, श्रीवत्सधारिणं निरन्तरं चिन्तयसि। स्मरणात् तव हृदयम् उत्कण्ठितम्, अश्रुधाराः पुनः पुनः विसृजसि—संबन्धदुःखेन। हे कोकिल, कम्पितकण्ठः, तव मधुरवाणी मृतानपि जीवन्ति। किं तव प्रियाय कर्तव्यम्? वद, प्रियनाम स्मरणं करोति इति प्रतीतिः। हे गिरि, मूकः, स्थिरः, तव चिन्तनम् गम्भीरम्। अस्मानिव, वसुदेवपुत्रस्य पादालिङ्गनम् कामयसि, तं हृदि धृत्वा। अहो, समुद्रपत्नीः, तेषां सरांसि शुष्कानि, हस्ताः क्लान्ताः, पद्मसौन्दर्यं नष्टम्। प्रियवियोगात्, अस्मानिव, ताः प्रेमदृष्टिविहीनाः, तस्य मधुपतेः विलोकनविहीनाः, तापम् अनुभवन्ति। हे हंस, स्वागतं। जलं पिब। शौरिणः वार्तां वद। किं तस्य दूतः असि? अच्युतः यथा उक्तवान्, तस्य कुशलम् अस्ति वा? किं तस्य प्रेम अस्मासु क्षीणम्? यदि विस्मरति, किं तं सेवेम? तस्य कृपया विना, अन्यः नास्ति स्त्रीणां आश्रयः। मधुरं वद। शुकः पुनः उक्तवान्—एवं कृष्णे योगेश्वरे ताः माधवपत्नीः परमान्नं प्राप्तवन्त्यः। यस्य महाकाव्येषु कीर्तिः गायते, श्रवणमात्रेण स्त्रीणां मनांसि आकर्षति—दृष्ट्वा तं किं न स्यात्? ये प्रेम्णा जगन्नाथं पतिं सेवितवन्त्यः, पादमर्दनादिभिः, तेषां तपः किम् वर्णनीयम्? सः वेदविहितं धर्मं आचरणेन गृहे धर्मार्थकामानां आदर्शं पुनः पुनः दर्शितवान्। गृहस्थेषु परमधर्मं स्थापयन्, कृष्णस्य षोडशसहस्रशताधिकाः पत्न्यः आसन्। तासां रुक्मिण्याद्यः अष्टौ मुख्याः, राजन्, स्त्रीरत्नानि, तेषां पुत्राणां नामानि क्रमशः उक्तानि। श्रीकृष्णः, अनवाप्यः, पत्न्यः प्रत्येकतः दश पुत्रान् उत्पादितवान्। तेषु पुत्रेषु, महावीर्यः, अष्टादश रथीश्वराः, प्रसिद्धकर्मणः, तेषां नामानि शृणु— प्रद्युम्नः, अनिरुद्धः, दीप्तिमान्, भानुः, साम्बः, मधुः, बृहद्भानुः, चित्रभानुः, वृकः, अरुणः, पुष्करः, वेदबाहुः, श्रुतदेवः, सुनन्दनः, चित्रबाहुः, विरूपः, कविः, न्यग्रोधः। मधुसूदनस्य पुत्रेषु, राजन्, प्रद्युम्नः, रुक्मिण्याः पुत्रः, तु श्रेष्ठः, पितरं यथा। सः महाबलः रुक्मेः कन्यां विवाह्य, अनिरुद्धः अभवत्, सहस्रगजबलसम्पन्नः। तस्यापि रुक्मेः पौत्र्यां विवाहात्, वज्रः जातः, यदुविनाशे जीवितः। तस्मात् प्रतिबाहुः, तस्मात् सुभाहुः, सुभाहोः शान्तसेनः, शतसेनः तस्य पुत्रः। तस्मिन्नवंशे कश्चित् न जातः दीनः, अल्पसन्तानः, अल्पायुः, दुर्बलः, ब्राह्मणभक्तिहीनः। राजन्, दशसहस्रवर्षेषु अपि, यदुवंशजः गणना न शक्या, यस्य कर्म प्रसिद्धम्। शुश्रुम, यदुवंशे त्रिकोट्यष्ट्युत्तरसहस्रप्रिन्सः, कुलाचार्यैः शिक्षिताः। यदवः, महात्मानः, गणनायाः अयोग्याः—अहुकः अपि लक्षकोटिसंख्या परिवृतः। ते दैत्याः, देवदानवयुद्धे हताः, मानवेषु जन्मग्रहणम्, गर्वात् जनान् पीडयन्ति स्म। तेषां शमनाय, राजन्, हरिणा देवाः यदुवंशे अवतरिताः, शतं कुलानि, एकं च अधिकम्। तत्र हरिः, ऐश्वर्ये महान्, यदवः तं अनुगम्य, समृद्धिम् प्राप्तवन्तः। कृष्णे लीनाः वृष्णयः, शय्यासनगमनवाक्यक्रीडास्नानादिषु, स्वात्मानम् न अवबुध्यन्ते स्म।