भगवतः श्रीमद्भागवतपुराणस्य उक्तानां श्लोकानां अनुसारं कथा — भगवतः श्रीहरेः समीपे एकदा महर्षिः भृगुः आगतः। तत्र स देवस्य आलिङ्गनं प्रत्याच्छितुम् इच्छन् नाभवत्, तं तु अवमानिनं मन्यमानः। तदा देवः, क्रुद्धः सन्, तेजस्विन्याः नेत्राभ्याम् ज्वलन्, त्रिशूलं समुत्क्षिप्य तं हन्तुम् उद्यतः अभवत्। तं समये भगवत्याः लक्ष्म्याः कृपया, सा देवी चरणयोः पतित्वा, मृदुशब्दैः तं शमयामास। ततः स देवः वैकुण्ठं जगाम, यत्र जनार्दनः भगवान् निवसति। तत्र गत्वा, भृगुः भगवतः श्रीहरेः वक्षसि पादेन प्रहारं चकार, यः भगवतः श्रीलक्ष्म्याः सह शय्यायां शयानः आसीत्। तदनन्तरं, सतां शरण्यः स भगवान् लक्ष्म्या सह उत्तिष्ठन्, स्वशय्यायाः अवरोह्य, महर्षये शिरसा नमस्कृत्य उवाच— "स्वागतम्, ब्रह्मन्, कृपया किञ्चित् उपविश, भगवन्, आगमनस्य न ज्ञानम्, तस्मात् अस्मान् क्षमस्व।" "त्वदीयपादोदकस्य स्पर्शेन अहं, जगत्, जगदधिपाश्च, ये मयि भक्ताः, सर्वे अपि पावनाः भवन्तु; त्वं पवित्राणां पवित्रः। अद्य मम वक्षसि श्रीः, त्वत्पादस्पर्शेन पापरहितः, नित्यं वसिष्यति; अहं लक्ष्म्याः एकाग्र्यं प्राप्तवान्।" एवं स मृदुभिः वचोभिः वैकुण्ठे वदन्, भृगुः परमसन्तुष्टः, तृप्तः, मौनः, भक्त्या परिप्लुतः, अश्रुपूर्णलोचनः अभवत्। ततः स ब्रह्मविदां सभां पुनः प्रत्यागत्य, राजन्, स्वानुभूतं सर्वं ऋषिभ्यः निवेदयामास। एतत् श्रुत्वा, ऋषयः विस्मिताः, संशयरहिताः, विष्णौ, यतः शान्तिः निर्भयता च जायते, दृढतरां श्रद्धां कृतवन्तः। स एव हि धर्मस्य, ज्ञानस्य, वैराग्यस्य, अष्टैश्वर्यस्य च, यशसश्च, आत्ममलापनुतये, उत्पत्तिस्थानम्। स एव परमपुरुषः, यं मुनयः शमदमयुक्ताः, समचित्ताः, निरुपधयः, साधवः, परमं ध्येयम् इति घोषिताः। यस्य प्रियं रूपं सत्त्वमयं, यस्य ब्राह्मणाः आराध्यदेवताः, ये च शान्ताः, निरपेक्षाः, प्राज्ञाः, फलासक्तिवर्जिताः, तं यजन्ति। तस्य मायया, गुणयुक्तया, त्रिविधाः जातयः—राक्षसाः, असुराः, सुराश्च—सृज्यन्ते; तस्य पवित्रस्थानस्य प्राप्त्यै सत्त्वमेव साधनम्। एवं सरस्वतब्राह्मणाः, जनानां संशयापनुत्तये, परमपुरुषस्य पादसेवया परमं स्थानं प्राप्नुवन्। सुतः उवाच—यः कश्चन, श्रोतृकर्णरन्ध्रैः पुनः पुनः एतत् अमृतमिव पिबति, यः ऋषिपुत्रपादपद्मगन्धयुक्तं, संसारभयापनुत्तये, परमपुरुषसम्बन्धि, स यात्री संसारमार्गक्लेशं त्यजति। शुकः पुनः उवाच—एकदा द्वारकायां ब्राह्मणस्य पत्न्याः नवजातशिशुः भूमिं स्पृष्ट्वा मृतः अभवत्, हे भारत। तदा ब्राह्मणः मृतशिशुं गृहीत्वा राजद्वारे स्थापयित्वा, शोकसंतप्तचित्तः, विलपन् इदं वचनम् अवदत्—"राज्ञः ब्राह्मणद्वेषिणः, मिथ्याचारस्य, लोभिनः, विषयासक्तस्य, दुष्कृतात् मम पुत्रः मृतः।" "यदा राजा हिंसाप्रियः, पापात्मा, असंयतेंद्रियः, तदा प्रजाः दरिद्राः, सततदुःखिता भवन्ति।" एवं द्वितीयस्य तृतीयस्य च पुत्रस्य मृत्यौ, स ब्राह्मणः तान् अपि राजद्वारे स्थापयित्वा, तमेव विलापं पुनः पुनः उक्तवान्। एतत् श्रुत्वा, केशवस्य सन्निधौ, अर्जुनः, नवमस्य पुत्रस्य मृत्यौ, किञ्चित्कालं, ब्राह्मणं सम्बोध्य उवाच—"ब्राह्मन्, तव गृहे किम् अलभ्यम्? धनुर्धर, इमे ब्राह्मणाः यज्ञं कुर्वन्ति, क्षत्रियमित्रैः सहिताः। यत्र ब्राह्मणाः धनदारपुत्रैः परिवृताः शोकमापद्यन्ते, तत्र क्षत्रियवेषधारिणः, वस्तुतः, पापात्मानो विडम्बकाः।" "भगवन्, अहं तव दुःखितान् पुत्रान् रक्षिष्यामि; यदि प्रतिज्ञां न पालयेयं, तर्हि पावकं प्रविश्य, पापात् विमुक्तः स्याम्।" ब्राह्मणः प्रत्युवाच—"संकर्षणः, वासुदेवः, प्रद्युम्नः श्रेष्ठधन्वी, अनिरुद्धश्च, यः रथेन विजेयः, रक्षितुं न शक्ताः।" "कथं तर्हि त्वं, जगदधिपानामपि दुष्करं कर्म कर्तुम् इच्छन्, बालिशः इव, एतत् साधयितुम् इच्छसि? अस्माकं विश्वासः नास्ति।" अर्जुनः उवाच—"ब्राह्मन्, न अहं संकर्षणः, न कृष्णः, न कृष्णस्य पुत्रः; अहं अर्जुनः नाम, यस्य गाण्डीवम् अस्ति।" "मम बलं, यत् त्र्यम्बकं तुष्टाव, तं त्वं अवज्ञाय मा गाः; युद्धे मृत्युम् अपि जित्वा, तव पुत्रान् आनयिष्यामि।" इत्येवं फल्गुनेन ब्राह्मणः आश्वासितः, तस्य वीर्यं दृष्ट्वा, सन्तुष्टः स्वगृहं प्रतिनिवृत्तः। यदा ब्राह्मण्याः प्रसवसमयः आसन्नः, तदा ब्राह्मणः, द्विजश्रेष्ठः, संतप्तः, अर्जुनं आह्वयन् उवाच—"रक्ष, रक्ष मम पुत्रं मृत्युः इति।" अर्जुनः शुद्धोदकेन स्नात्वा, महेश्वरं प्रणम्य, दिव्यास्त्राणि स्मृत्वा, गाण्डीवं सज्जीकृत्य गृहीत्वा, अभवत्। ततः पार्थः बाणैः गर्भगृहं सर्वतः, उपरि, अधः, पार्श्वयोः, विविधास्त्रैः, बाणपञ्जरं निर्माय, रक्षितवान्। तदा ब्राह्मण्याः जातः शिशुः, रुदन् पुनः पुनः, सह शरीरं दिवं जगाम, अदृश्यः अभवत्। ततः कृष्णस्य सन्निधौ, ब्राह्मणः अर्जुनस्य असफलतां निन्दन्, उवाच—"पश्य मे मूढतां, यत् तस्य दर्पयुक्तवचनानि विश्वस्यम्। न प्रद्युम्नः, न अनिरुद्धः, न रामः, न केशवः रक्षितुम् अशक्नुवन्; अन्यः कः रक्षितुं शक्नुयात्?" "कुतः अर्जुनस्य मिथ्यावचनं, कुतः तस्य आत्मस्तुतिः, कुतः गाण्डीवम्? स भाग्यनियतं कर्तुम् इच्छन्, मोहितः।" एवं ब्राह्मणेन शप्तः, फल्गुनः, स्वविद्यायाः आश्रयेण, शीघ्रं संयमनीं यमपुरीं गतवान्। तत्र ब्राह्मणपुत्रं न दृष्ट्वा, स इन्द्रस्य, अग्नेः, निरृत्याः, सोमस्य, वायोः, वरुणस्य च पुरीः सशस्त्रः अगच्छत्। रसातलं, दिवं, अन्येषां देवानां चालयान्यपि सस्त्रः अन्वेषयन्, ब्राह्मणपुत्रं न प्राप्य, प्रतिज्ञां असमर्थः सन्, अग्नौ प्रवेष्टुम् इच्छन्, कृष्णेन निरुद्धः। कृष्णः उवाच—"अहं तव ब्राह्मणपुत्रान् दर्शयिष्यामि; आत्मनं न अवमन्यस्व। ये जनाः अस्माकं विशुद्धयशः स्थापयन्ति, ते धन्याः।" एवं श्रीमद्भागवते वर्णिताः एते घटनाः, भक्त्या, श्रद्धया, सौम्यया, अनुवर्णिताः।