श्रीभगवान् शाकुनिसुतं समुपेत्य प्राह—“भोः, दूरात् आगतः खिन्नः इव दृश्यसे। किञ्चित् विश्रान्तिं कुरु, यतः अयं आत्मा सर्वकामदः।” ततोऽपि भगवान् उवाच—“यदि तव किमपि रहस्यम् नास्ति, महाबाहो, तर्हि तत् अस्मभ्यं वद; सामान्यतः जनाः स्वार्थसिद्धये परान् उपयुञ्जते।” एवं भगवता सुधावचनैः पृष्टः, तस्य खेदः नष्टः, स सर्वं यथावत् पूर्वकृतं तस्मै निवेदयामास। तदनन्तरं भगवान् पुनरुवाच—“यदि एतद् तथा, तर्हि वयं तस्य वचांसि न विश्वसिमः, यस्य दक्षशापात् असुरत्वम् आप्तम्, यः भूतप्रेताधिपः अभवत्।” “यदि त्वं तत्र विश्वसि, दानवश्रेष्ठ, विश्वगुरौ, तर्हि शीघ्रं हस्तं शिरसि स्थापय, तदा सत्यम् अवगमिष्यामः। यदि शम्भोः वचनं मिथ्या भवेत्, दानवश्रेष्ठ, तर्हि तम् अनृतवक्तारं परित्यज; मिथ्यावादी पुनर्न अनुसर्तव्यः।” एवं भगवता कौशलयुक्तैः वाक्यैः मोहितः स दुरात्मा स्वमात्मानं विस्मृत्य हस्तं शिरसि न्यवेशयत्। ततः क्षणेनैव तस्य शिरः विदारितम्, स पतितः इव वध्यमानः वृषः भूमौ निपपात। दिवि “जय!”, “नमः!”, “साधु!” इति शब्दाः समुत्पेतुः। सुराः ऋषयः पितरः गन्धर्वाश्च पुष्पवृष्टिं चक्रुः; दुष्टः वृकासुरः हतः, शिवः दुःखात् विमुक्तः। ततः परमपुरुषः विमुक्तं गिरिशं सम्बोध्य उवाच—“महेश्वर, देव, अयं पापी स्वकृतदोषेण विनष्टः। भोः प्रभो, के नाम महात्मानः पापं कृत्वा जीवेत्? विश्वगुरौ अपराधे किमुत अन्ये?” “यः कश्चित् एतां गिरिशस्य मुक्तिं परमात्मना हरेण प्रत्यक्षं कृतां शृणोति वा पठति, स जन्ममृत्युसंसरात् विमुच्यते, तस्य शत्रवः अपि विमुच्यन्ते।” एतस्मिन्नेव काले, शुक उवाच—“सारस्वते तीरे महर्षयः यज्ञं कुर्वन्तः समवेताः आसन्। तत्र विवादः समुत्पन्नः—‘त्रयाणां देवतानां कः श्रेष्ठः?’ इति। तद्विज्ञातुम् इच्छन्तः, हे राजन्, ते ब्रह्मपुत्रं भृगुम् प्रेषयामासुः। स ब्रह्मणः सभां जगाम। स तं न नमस्कृतवान्, न स्तुतिं चकार, तस्य स्वभावं परीक्षितुम्। तदा ब्रह्मा स्वतेजसा रोषेण जज्वाल। किन्तु स्वात्मनियन्ता ब्रह्मा उद्भूतं कोपं निगृह्य, स्वस्रोतसः जलैः वह्निं यथा निवारयेत्, तद्वत् आत्मसंयमं चकार। ततः कैलासशैले महेश्वरं गत्वा, स देवः हर्षपूर्णः भ्रातरं आलिङ्गितुम् उद्यतवान्। भृगुः तस्य आलिङ्गनं प्रत्यगृह्णात् न, तं तु अवमानितं मन्यमानः, देवः क्रुद्धः, त्रिशूलम् उद्धृत्य तं हन्तुम् उद्यतः। तदा पार्वती चरणयोः पतित्वा, शान्तवचनैः तं प्रसादयामास। ततः स वैकुण्ठं जगाम, यत्र जनार्दनः स्थितः। तत्र स भगवान् लक्ष्म्या सह शयाने, भृगुः पादेन वक्षसि ताडितवान्। तदा भगवान् साधूनां शरण्यः लक्ष्म्या सहितः उत्थाय, स्वशय्यायाः अवतीर्य, मुनये शिरसा नमस्कृत्य, उवाच—“स्वागतम्, ब्रह्मन्, किञ्चित् उपविश; भगवन्, आगमनं न जानन्तः वयं क्षमस्व।” “त्वत्पादोदकं लोकेश्वरभक्तैः सह मां च लोकेशान् च विशुद्धान् कुरु, पुण्यतीर्थकर ब्रह्मन्।” “अद्य अहं लक्ष्म्याः केवलं कृपापात्रं जातः; तव पादस्पर्शेन निष्पापं श्रीः मम वक्षसि वसिष्यति।” एवं भृगुः सौम्यैः वाक्यैः वैकुण्ठे भाषमाणः, परमसन्तुष्टः, तृप्तः, मौनः, भक्त्याविष्टः, अश्रुपूर्णलोचनः अभवत्। ततः पुनः ब्रह्मणिष्ठान् ऋषीन् समीपं गत्वा, भृगुः यथादृष्टं तेषां समाख्यात्। ते श्रुत्वा, विस्मिताः संशयविवर्जिताः, विष्णौ विश्वासं बबन्धुः, यतः तस्मात् शान्तिः निर्भयता च उत्पद्यते। यतः धर्मः, ज्ञानं, वैराग्यं, अष्टैश्वर्यं, यशः च आत्ममलापहं तस्मात् एव उत्पद्यते। स एव श्रमणिनां परमपुरुषार्थः, ये दण्डं न्यस्य, शान्ताः, समदृष्टयः, निरहंकाराः, साधवः च। यस्यानुकूलं रूपं सत्त्वमयं, यस्य ब्राह्मणाः प्रियदेवताः; ये शान्ताः, निराशः, ज्ञानी, निष्कामाः, तं निष्कामं भजन्ते। तस्य मायया गुणयुक्तया त्रिधा राक्षसासुरसुरा उत्पद्यन्ते; सत्त्वं तस्य पदं प्राप्यते। एवं तैः सारस्वतैः ब्राह्मणैः संशयापनोदाय, परमपुरुषस्य पादसेवया परमं पदं प्राप्यते। सूत उवाच—“यः कश्चन श्रोत्रपात्रेण पुनः पुनः ऋषिपुत्रपादपङ्कजगन्धिसुधां पिबति, सा संसारभयापहा, स यात्री मार्गखेदं त्यजति।” शुक उवाच—“एकदा द्वारकायां ब्राह्मण्याः जातः पुत्रः भूमिम् आलभ्य एव मृतः। ब्राह्मणः मृतं शिशुं गृहीत्वा, राजद्वारे स्थापयित्वा, दुःखितः विलपन् इदं वचनम् उवाच। ‘ब्राह्मणद्वेषिणः, मायाविनः, लोभिनः, विषयासक्तस्य राज्ञः पापकर्मणः कारणात् मम पुत्रः मृतः। राज्ञः हिंसारतस्य, दुष्टस्य, असंयतात्मनः राज्ये, प्रजाः दरिद्राः, सदा क्लिश्यन्ते।’ एवं द्वितीयस्य तृतीयस्य च पुत्रस्य मृत्यौ, स ब्राह्मणः तान् राजद्वारे स्थापयित्वा, तमेव विलापं पुनः पुनः उक्तवान्। एवं नवमे पुत्रे मृते, केशवस्य सन्निधौ, अर्जुनः तं ब्राह्मणम् उवाच। ‘ब्राह्मण, तव गृहे किम् अभावं? धनुःधर, अत्र ब्राह्मणाः यज्ञं कुर्वन्ति, क्षत्रियमित्रैः सहिताः। यत्र ब्राह्मणाः धनदारपुत्रैः परिवृताः शोचन्ति, तत्र ये क्षत्रियसञ्ज्ञकाः, ते वस्तुतः पाखण्डिनः, लज्जया जीवन्ति।