एवं श्रुत्वा भगवतः रुद्रस्य वचः, यद्यपि सः अप्रसन्नः आसीत्, तथापि सः सस्मितं तं वरं दत्तवान्, "ॐ" इति उच्चार्य, यथा विषधराय अमृतं दत्तं भवति। ततः तं वरं परीक्षितुं दानवः स्वकं हस्तं शम्भोः शिरसि स्थापयितुम् उद्युक्तः, किन्तु शिवः स्वकृत्यभीतः सन् तत्रतः ससञ्चलत्। तेन अनुगतः, भयाकुलः कम्पमानः शिवः स्वर्गमर्त्ययोः अन्तं यावत्, दिशां सीम्नः, सलिलान्तं च प्रधावन् पलायितवान्। तदा देवानां नाथाः उपायाभावात् मौनं उपविश्य, सः दानवः वैकुण्ठं, तमसः परं तेजोमयं लोकं, जगाम। तत्र नारायणः स्वयं वर्तते, सः संन्यासिनां परमगतिर्भवति, शान्तानां दण्डन्यासिनां, यतः प्राप्ताः न निवर्तन्ति। शिवस्य तं क्लेशं दृष्ट्वा, पापनाशनः भगवान् हरिः, योगमायया ब्रह्मचारिणः बालरूपं धारयित्वा, दूरात् उपसंगम्य, मेखलाजिनदण्डधारी, अग्निसमतेजाः, कुशपाणिः, प्रणिपत्य नम्रतया तं अभ्यनन्दत्। सः उवाच—"शकुनिसुत! त्वं खिन्नः दृश्यसे—किं दूरात् आगतः असि? किञ्चित् विश्राम्यतु, आत्मा हि सर्वकामदः। यदि तव कार्यं न अतिगूढं श्रोतुम् अस्ति, महाबाहो, तत् निवेदय; सामान्यतः जनाः स्वार्थसिद्धये अन्येषां साहाय्यम् इच्छन्ति।" एवमुक्तः भगवान् मधुरवचोभिः, तस्य श्रमः निवृत्तः, तदा तस्मै सर्वं यथावत् पूर्वं घटितं न्यवेदयत्। तदा भगवान् उवाच—"यदि एवं, तर्हि वयं न विश्वसिमः तस्य वचः, यः दक्षशापात् असुरत्वं प्राप्तः, प्रेतपिशाचपतिः च। यदि तत्र ते श्रद्धा अस्ति, दानवराज, विश्वगुरौ, तर्हि शीघ्रं स्वहस्तं शिरसि स्थापयतु, तदा प्रमाणं भविष्यति। यदि शम्भोः वचनं किञ्चित् अपि असत्यं, दानवश्रेष्ठ, तर्हि तं त्यज, मिथ्यावादिनं पुनः न अनुयातव्यः।" एवं भगवानः कौशलयुक्तैः वाक्यैः तस्य बुद्धिं विमोहयन्, सः मूढात्मा स्वहस्तं शिरसि स्थापयामास। ततः तस्य शिरः विदीर्णम् अभवत्, सः गोवध इव पतितः, क्षणात् आकाशे "जय!", "नमः!", "साधु!" इति शब्दाः निर्गता। पुष्पवृष्टिः समजनि, दुष्टः वृकासुरः निहतः, देवाः, ऋषयः, पितरः, गन्धर्वाः च प्रमोदिताः, शिवः च क्लेशात् विमुक्तः। तदा परमात्मा गिरीशं संबोधितवान्—"महादेव, भगवन्, एषः दुष्टः स्वदोषेण नाशितः। हे प्रभो, के नाम महात्मानः पापं कृत्वा जीवितुं शक्नुवन्ति? विशेषतः, यदि विश्वगुरौ अपराधः क्रियते तर्हि किमु वक्तव्यम्?" "यः कश्चन एषां गिरिशस्य मोक्षं, यः हरिणा स्वयमेव कृतः, शृणोति वा पठति, सः जन्ममृत्युचक्रात् विमुक्तः भवति, शत्रवः अपि तस्य विमुच्यन्ते।" एवं भगवति वार्तायां समाप्तायां, शुकदेवः उवाच—"सरस्वत्याः तटे, राजन्, विप्राः यज्ञं कुर्वन्तः, त्रयाणां देवतानां मध्ये कः श्रेष्ठः इति विवादः अभवत्। तद्विज्ञातुम्, भृगुं ब्रह्मसुतं प्रेषयामासुः; सः ब्रह्मणः सभां जगाम्।" "तत्र न नमस्कारं न स्तुतिं च कृतवान्, तस्य स्वभावं परीक्षितुम्। तदा ब्रह्मा कोपितः, स्वतेजसा दीप्तिमान् अभवत्। किन्तु स्वात्मनियंता भगवान् सः, उदितं कोपं निगृह्य, स्वस्रोतसो जलैः यथा प्रजापतिर्ज्वलनं निगृह्णाति, तथा कृतवान्।" "ततः कैलासं गतः, यत्र महेश्वरः प्रमुदितः भ्रातरं आलिङ्गनाय उत्थितः। किन्तु भृगुः प्रत्यालिङ्गनं न अकरोत्, तं अवमानिनं मन्येति, देवः कोपायुक्तः त्रिशूलं उद्धृत्य हन्तुम् उद्यतवान्। तदा देवी चरणयोः पतित्वा मृदुवाक्यैः तं शमयामास। ततः सः वैकुण्ठं गतः, यत्र जनार्दनः निवसति।" "तत्र लक्ष्मीवक्षसि शयानं भगवन्तं पादेन ताडयामास; तदा भगवान् साधूनां शरण्यः लक्ष्म्या सहितः उत्थाय, स्वशय्यात् अवतीर्य, मुनये शिरसा वन्दनं कृत्वा, 'स्वागतम्, ब्राह्मण, किञ्चित् उपविश्यतु; अज्ञानतः आगमनं न विज्ञाय क्षम्यताम्,' इति उवाच।" "त्वदीयपादोदकं मम, लोकस्य, लोकपालानां च शुद्धये प्रयुज्यताम्, तीर्थानां पवित्रकर्तरः त्वमेव। अद्य लक्ष्म्या एकान्तलाभी अभवम्; पादस्पर्शेन पावितं श्रीः मम वक्षसि स्थास्यति।" "एवं मधुरवचोभिः वैकुण्ठे भाषमाणः भृगुः, तुष्टः, तृप्तः, मौनः, भक्त्याविष्टः, अश्रुपूर्णलोचनः अभवत्। ततः पुनः ब्रह्मनिष्ठानां विप्राणां सभां प्रतिगम्य, यथानुभूतं सर्वं निवेदयामास।" "तद्वचनं श्रुत्वा, ऋषयः विस्मिताः संशयवर्जिताः, विष्णौ, शान्तिप्रदायिनि, अतिविश्वासं कृतवन्तः। यतः धर्मः, ज्ञानवैराग्यं, अष्टैश्वर्यं, यशः च, आत्ममलापहं, तस्मात् एव जायते।" "स एव नियतिनाम् ऋषीणां परमगतिर्भवति, यः शान्तानां, समचित्तानां, निरहङ्कारिणां, धर्मिष्ठानां च। यस्य प्रियं रूपं सत्त्वम्, येषां ब्राह्मणाः प्रियतमा देवताः, ये शान्ताः, अकामाः, प्राज्ञाः, फलाकाङ्क्षां विना तं यजन्ति।" "तस्य मायया गुणयुक्तया त्रिविधाः—राक्षसाः, असुराः, सुराः—निर्मीयन्ते; सत्त्वगुणेन तदधिष्ठानं प्राप्यते।" "एवं सरस्वतविप्राः जनानां संशयच्छेदाय, भगवत्पादपद्मसेवया परमं स्थानं प्राप्तवन्तः।" "सूतः उवाच—यः कश्चन एतद् अमृतमयं भगवद्वृत्तं पुनः पुनः शृणोति, सः संसारश्रमं त्यक्त्वा परमगत्यां याति।" "शुकः पुनः उवाच—एकदा द्वारकायां, ब्राह्मणपत्नीसुतः जातमात्रः, भूमिम् उपस्पृश्य, मृतः अभवत्, हे भारतवंशज।