यद् यः पूर्वं नास्ति, यः च प्रलयान्ते नास्ति, मध्यस्थे च सीमितः, सः तव मध्ये केवलं एकरसस्य मायया प्रकटितः इव दृश्यते। अतः तस्य भेदाः धनजातिवत् उपमीयन्ते, किन्तु बुधाः मनसः क्रीडां मिथ्या इति जानन्ति, तस्य अमृतम् अपि मायामयं इति अवगच्छन्ति। यदा आत्मा अजस्य संसर्गेण तद्गुणान् उपनयति, अजस्य स्पर्शात् तद्रूपत्वं प्राप्नोति, तदा मृत्युमुक्तः स्वभागं विहाय विमुक्तः भवति। त्वं अपि तं रूपं त्यजसि, नागः यथा त्वचं परित्यजति, तव परमं अनन्तं ऐश्वर्यं अष्टगुणं अपरिमेयम् अतिक्रान्तम् अस्ति। यदि योगिनः हृदयात् कामजालं न मूलात् उन्मूलयन्ति, तदा त्वं, अयोग्येषु दुर्लभः, हृदयान्तः लुप्तमणिरिव गूढः तिष्ठसि। ये आत्मनः तृप्तिं न प्राप्नुवन्ति, तेषां दुःखं उभयतः भवति—हे प्रभो—यतः ते तव अमृतस्थितिं न प्राप्तवन्तः, मृत्युमुक्तां दृढां च। यः त्वां सर्वशुभाशुभाधारम् न वेत्ति, सः तव गुणदोषान् न विवेक्तुं शक्नोति, न च देहिनां वाचः। तथापि, सर्वयुगेषु, हे गुणातिशय प्रभो, त्वं अनवरतं गीतः, तव श्रवणेन जनाः मोक्षमार्गे नियोज्यन्ते। स्वर्गाधिपाः अपि तव अन्तं न प्राप्नुवन्ति, हे अनन्त प्रभो; न च सावर्णाः ब्रह्माण्डसमूहाः, ये तव मध्ये स्थिताः। यथा रजः वायुवशात् आकाशे विचरति, एवं वेदाः कालसहिताः लयं यान्ति; किन्तु तव मध्ये ताः फलप्राप्ताः, असत्यं परित्यज्य तव मध्ये समाप्तिं यान्ति। भगवान् उवाच—एवं ब्रह्मणः उपदेशं श्रुत्वा, तस्य पुत्राः सिद्धगणाः आत्ममार्गविदं सनन्दनं पूजितवन्तः। एवं पूर्वैः महात्मभिः आकाशमार्गेण गच्छद्भिः वेदानां, पुराणानां, उपनिषदां सारः उद्धृतः। तव ब्रह्मपुत्रस्य वंशधरः, आत्मोपदेशं श्रद्धया धारयित्वा, इच्छया भूमौ वसति, जनानां कामान् दग्ध्वा। श्रीशुक उवाच—एवं ऋषेः उपदेशं श्रद्धया संयमेन च प्राप्त्वा, मुनिः वीरव्रतः पूर्णः विद्वान् उक्तवान्। श्रीनारद उवाच—नमः तस्मै भगवते कृष्णाय निर्मलकीर्तये, यः सर्वसृष्टिसंहारशक्त्याः धारयति। एवं पुरातनं ऋषिं तस्य शिष्यांश्च नमस्कृत्य, अहं पितुः द्वैपायनस्य आश्रमं अगच्छम्। भगवता पूजितः आसनं स्वीकृत्य, तस्मै नारायणमुखात् श्रुतं तत् उपन्यगच्छत्। एवं, हे राजन्, यद् त्वया पृष्टं, यथा मनः ब्रह्मणि—अनिर्वचनीयनिर्गुणे—स्थितुं शक्यते, तत् वर्णितम्। यः अस्य विश्वस्य आदिमध्यान्तं पश्यति, यः अव्यक्तस्य, जीवस्य, अधिपतिः, यः इदं जगत् सृष्ट्वा तत्र प्रविश्य ऋषिभिः नियच्छति, यं प्राप्य देहधारी पक्षी इव स्वप्ने नीडात् निर्गच्छति, तं हरीं, यस्य अद्वितीयता उत्पत्तिवर्जिता, निर्भयः, सदा ध्यानं कुर्यात्। एवं सप्ताशीतितमः अध्यायः समाप्तः—‘वेदस्तोत्रम्’—श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य दशमस्कन्धस्य उत्तरार्धे, परमहंसशास्त्रे। राजा उवाच—देवेषु, दानवेषु, मनुष्येषु च, ये अशुभं शुभमिव पूजयन्ति, तेषु बहवः धनाढ्यराजानः, न तु हरिभक्ताः, लक्ष्मीपतेः। एतद् ज्ञातुम् इच्छामः, अस्माकं अत्र महती शंका अस्ति—किमर्थं द्वयोः विरुद्धस्वभावयोः ईश्वरयोः पूजकाः विपरीतं फलम् प्राप्नुवन्ति? श्रीशुक उवाच—शिवः, शक्तिसंयुक्तः, त्रिधा स्थितः, गुणैः आवृतः—सत्त्व, रजस्, तमस्—एवं त्रिधा अहम्। तस्मात् तस्य षोडश विकाराः उत्पन्नाः, सर्वरूपधारणेन सः सर्वस्थितिं प्राप्नोति। हरिः तु गुणातीतः, परमात्मा, प्रकृत्याः परः, सर्वसाक्षी, निरीक्षकः—तं पूज्य गुणमुक्तः भवति। यदा अश्वमेधयज्ञाः समाप्ताः, तव पितामहः, राजा, भगवतः धर्मान् श्रुत्वा, अच्युतं पप्रच्छ। भगवान् तस्य एकाग्रसेवया तुष्टः, मानवस्य श्रेयः हेतोः, यदुवंशावतारः, तं प्रत्युवाच। भगवान् उवाच—यदा अहम् कस्यचित् विशेषं अनुग्रहम् इच्छामि, तदा तस्य धनं शनैः हरामि; तदा तस्य बान्धवाः त्यजन्ति, सः दुःखितः, दुःखेन दुःखं प्राप्नोति। यदा सः प्रयत्नेषु विफलः, वित्तलाभे निराशः, मम भक्तैः मित्रत्वं कुर्यात्, तदा तस्य कृपां ददामि। तत् परं सूक्ष्मं ब्रह्म, केवलचैतन्यम्, नित्यं अनन्तं—तदात्मत्वेन ज्ञात्वा, विद्वान् संसारात् विमुक्तः भवति। अतः जनाः, मां दुष्पूज्यं मन्यमानाः, अन्यान् पूजयन्ति; ततः शीघ्रलभ्यवरैः—राज्यैः, ऐश्वर्यैः—मद्यमाना, गर्विता, अन्यवरान् इच्छन्तः, मां तिरस्करवन्ति। श्रीशुक उवाच—वरद curse-कर्ता—ब्रह्मा, विष्णु, शिवः, अन्ये च—एषु, शिवः शीघ्रं वरं वा शापं ददाति; ब्रह्मा न ददाति; अच्युतः कदापि त्वरितं न ददाति। अत्र प्राचीनं आख्यानं कथ्यते—वृकासुराय वरं दत्त्वा, गिरिशः संकटं प्राप्नोत्। असुरः वृकः नाम, शकुनिपुत्रः, मार्गे नारदं दृष्ट्वा, दुष्टबुद्धिः, त्रयाणां देवतानां शीघ्रसंतुष्टं पप्रच्छ। सः शीघ्रं गिरिशं उपगच्छत्, तव सिद्धिः भविष्यति—सः अल्पगुणदोषे अपि शीघ्रसंतुष्टः वा कोपितः। यथा रावणस्य, बाणस्य स्तुत्या संतुष्टः, अप्रतिमं बलं दत्त्वा, तौ महत् संकटं प्राप्नुतः। एवं उपदिष्टः, असुरः शीघ्रं तं उपगच्छत्, हरेः ज्वालायाम् स्वशरीरमांसं हविरिव दत्त्वा। सप्तमे दिवसे, देवस्य सन्निधिं न लब्ध्वा, निराशः, तीक्ष्णधारया स्वशीर्षं छित्त्वा, तस्य केशाः तीर्थस्थले सिक्ताः। तदा महाकृपालुः धूर्जटिः, यथा अग्निः ज्वालात् उत्पद्यते, भुजाभ्यां तं रक्षितवान्, स्पर्शं न दत्त्वा, तं रूपं अधिकं शोभनं पुनः दत्त्वा। सः उक्तवान्—‘अलम्, अंगल! यद् इच्छसि वरं वृणीष्व, दास्यामि। जलमपि समर्पितं मां तुष्टिं यच्छति, त्वं तु अत्यधिकं व्यर्थं आत्मनः क्लेशं कृतवान्।’ सः पापात्मा देवात् वरं याचितवान्—‘यस्य शिरः मम हस्तेन स्पृष्टं, सः मृत्युम् प्राप्नुयात्।’ एतत् श्रुत्वा, रुद्रः अप्रसन्नः, हास्यं कृत्वा, वरं दत्तवान्—‘ओम्’—यथा विषसर्पाय अमृतं दत्तम्। ततः, वरं परीक्षितुं, असुरः स्वहस्तं शम्भोः शिरसि स्थापयितुम् इच्छत्; शिवः, स्वकृत्यभीतः, पृष्ठतः अगच्छत्। सः तेन अनुगतः, भयात् कम्पमानः, शिवः द्यावापृथिव्योः अन्तं, दिशां सीमां, जलं च गत्वा पलायितः। देवाधिपतयः, उपायं न जानन्तः, मौनं आस्थाय स्थिताः; तदा सः वैकुण्ठं, तमोऽतितं तेजोमयं लोकं अगच्छत्। एवं एते श्लोकाः एकस्मिन् प्रवाहेण भगवत्कथायाः रूपेण संस्कृते वर्णिताः।