मध्यान्हसमये कथा स्थगनीया द्विघटिकामात्रं, ततः कथापर्यवसानसमये वैष्णवैः कीर्तनं कर्तव्यम्। शरीरनिग्रहसिद्ध्यर्थं सुखावहं लघु भोजनं ग्राह्यम्; कथाश्रवणकाङ्क्षिणा केवलं हविष्यन्नं एकवारमेव भोक्तव्यम्। यदि शक्तिः स्यात्, सप्तरात्राणि उपवास्य श्रोतव्यं; अथवा तैलं वा दुग्धं वा पीत्वा सुखेन श्रोतुं शक्यते। अन्यथा फलमेवाश्नीयात्, अथवा एकवारमेव भोजनं कुर्यात्; यत् यथासुखं सुलभं तत्तथा श्रोतुं योज्यते। कथाश्रवणे भोजनं श्रेयः मन्ये, उपवासेन यदि कथा विच्छिद्येत तर्हि तन्न अनुशंसितम्। हे नारद, सप्ताहव्रतिनां नियमाः शृणु; ये विष्ण्वभिषिक्ताः न सन्ति, ते कथाश्रवणे नाधिकारिणः। ब्रह्मचर्यं, भूमौ शयनं, पत्रे भोजनं, कथापर्यवसानानन्तरं भोजनं प्रतिदिनं व्रतिनः पालनीयम्। व्रतिनां त्वडदाल, मधु, तैल, गुरु अन्नं, मलिनं, जर्जरं च सर्वथा वर्जनीयम्। कामः, क्रोधः, मदः, मात्सर्यम्, लोभः, दम्भः, मोहः, द्वेषः च व्रतिनः दूरं कर्तव्याः। व्रतधारिणा वेदविद्विषां, वैष्णवानां, ब्राह्मणानां, गुरूणां, गावः, व्रतीनाम्, स्त्रीणां, राज्ञां, महात्मनाम् निन्दां वर्जयेत्। स्त्रीणां रजस्वलानां, पतितानां, म्लेच्छानां, बहिष्कृतानां, द्विजद्वेषिणां, वेदविरोधिनां च सह संवादं न कुर्यात्। सत्यता, शौचं, दया, मौनं, सरलता, नम्रता, मानसदाक्षिण्यं च व्रतिनः आचरितव्यम्। दरिद्राः, क्षयिता, रोगिणः, दुरात्मनः, पापकर्मिणः, अपत्यहीनाः, मोक्षकामिनश्च एषां कथां श्रोतव्यम्। या स्त्री अपत्यं न लभते, या मृतवत्सला, या बन्ध्या, या गर्भपातिता, सा अपि सावधानेन एतां कथां शृणुयात्। एवं विधिना श्रवणेन अनवरतं पुण्यं लभ्यते; एषा दिव्या उत्तमा कथा कोटियज्ञफलप्रदा। एवं व्रतं समाप्य, तस्य समापनं कर्तव्यम्, यथा फलकामैः जन्माष्टमीव्रतम् आचर्यते। ये दारिद्र्ययुक्ताः भक्ताः, तेषां समापनकर्मणि विशेषः नास्ति; श्रवणमात्रेणैव ते विशुद्धाः, निरपेक्षा वैष्णवाः। कथायाः यज्ञे समाप्ते, श्रोतृभिः ग्रन्थः वक्ता च भक्त्या पूजनीयौ। ततः तुलसीमाल्यं श्रोतृभ्यः दातव्यं, मृदङ्गतालवाद्यैः सह मधुरं कीर्तनं कर्तव्यम्। जयध्वनि, नमस्कारवचनानि, शङ्खनादः च आयोज्यः; विप्रभिक्षुभ्यः वित्तं अन्नं च दातव्यम्। यदि श्रोता विरक्तः, अनन्तरं गायनवाद्यादिकं कर्तव्यम्; यदि गार्हस्थ्यः, तर्हि कर्मशुद्ध्यर्थं होमः कर्तव्यः। प्रत्येकश्लोकस्य यथाविधि क्षीरपायसं मधु घृतं तिलांश्च तेन होमे समर्पयेत्, विशेषतः दशमे स्कन्धे। अथवा गायत्र्याः जपेन होमं कुर्यात्, एकचित्तेन, यतः पुराणं परं ब्रह्मैव। यदि होमं न शक्यते, तर्हि तस्य द्रव्यं अन्येभ्यः दत्त्वा फललाभः स्यात्, विविधदोषविघ्ननिवारणार्थम्। दोषशमाय विष्णोः सहस्रनामस्तोत्रं पठेत्; तेन सर्वं सिद्ध्यति, तस्मात् श्रेष्ठतरं किमपि नास्ति। अनन्तरं द्वादश विप्रान् क्षीरपायसैः मधुना च तर्पयेत्, सुवर्णं गाम् च दत्वा व्रतं सम्पूर्णयेत्। यदि समर्थः स्यात्, त्रिपलपरिमाणं सुवर्णसिंहम् निर्माय, तत्र सुलेखितं ग्रन्थं स्थापयेत्। तं स्वाध्यायिनं यथोचितोपचारैः, आह्वानादिभिः, दानवस्त्राभरणगन्धान्नादिभिः पूजयेत्। एवं यः तं गुरवे ददाति, स संसारबन्धात् विमुच्यते; विधिवत् सम्यगाचर्य सर्वपापविमुक्तिः स्यात्। एषः पुण्यः श्रीमद्भागवतपुराणः, धर्मार्थकाममोक्षप्रदः, निःसंशयं साधनमस्ति। कुमाराः ऊचुः—इदानीं सर्वं उक्तं ते, किं पुनः श्रोतुमिच्छसि? श्रीमद्भागवतं स्वयमेव भोगमोक्षप्रदं हि। सूतः उवाच—एवं उक्त्वा महात्मनः तां पापनाशिनीं पुण्यां भोगमोक्षप्रदां भागवतकथां जगुः। सप्ताहं सर्वे नियमेन श्रुत्वा, ततो देवश्रेष्ठं पुरुषं स्तुवन्ति स्म। तस्यां समाप्तायां ज्ञानवैराग्यभक्तीनां बलं परममभवत्; नवयौवनं सर्वजनान् मोहयन् उदभूत्। नारदः स्वार्थसिद्धिं कृतकृत्यं च प्राप्य, परमसुखाविष्टः रोमाञ्चिततनुः अभवत्। एवं कथाम् आवहितः श्रुत्वा, श्रीनारदः भगवत्प्रियः, कृताञ्जलिः, प्रेमगद्गदया वाचा तान् सम्बोधितवान्। नारदः उवाच—अहं धन्यः, अहं कृतकृत्यः, युष्माभिः अनन्तदयानुभावैः; अद्य अहं हरिं पापहन्तारं प्राप्तवान्। सर्वेषां धर्माणां श्रवणं श्रेष्ठतमं मन्ये, हे तपोधनाः; केवलं श्रवणेन वैकुण्ठनाथं कृष्णं लभ्यते। सूतः उवाच—एवं वदन्तं तं विशुद्धवैष्णवं नारदं, योगिनां स्वामिन् शुकः तत्र आगतः। तदा षोडशवर्षीयः व्यासपुत्रः, ज्ञानाम्बुधिचन्द्रः, स्वसिद्ध्यन्ते, प्रेम्णा शनैः शनैः भागवतं पठितुम् आरब्धवान्।