सा अपि तं दृष्ट्वा स्वाभाविक्याः स्त्रीणां प्रवृत्त्या तस्मिन्नेव मनो न्यवेशयत्। सस्मिता लज्जया च कटाक्षैः सप्रेमं तम् ईक्ष्य मनसा च तत्रैव स्थितवती। अर्जुनः अपि तस्यां निरन्तरं चिन्तयन्, ताम् आकाङ्क्षन्, मोहवशात् शान्तिं न लब्धवान्, कामेन समाक्रान्तचित्तः। महोत्सवे किञ्चिद् अभ्युदिते, सा रथेन दुर्गाद् निर्गच्छन्ती दृष्टा, तदा अर्जुनः पितरौ तस्याः श्रीकृष्णं च सत्त्ववन्तं रथिनं अनुमन्य, तां स्वयम् अपहृत्य निन्ये। अर्जुनः रथस्थः स्वधनुष्कं गृहीत्वा तान् वीरान् येन मार्गः निरुद्धः, सिंह इव हरिणान् स्वजनान् अपि विक्षिपन् दूरतः अपाकरोत्। एतद् श्रुत्वा रामः पूर्णेन्दुवद् उदधिरिव क्षुब्धः अभवत्; श्रीकृष्णः तु बन्धुभिः सह पादयोः पतित्वा तम् शमयामास। बलरामः विवाहे हृष्टः हस्तिनः, रथान्, अश्वान्, पुरुषान्, स्त्रियश्च महाधनानि उपहाररूपेण प्रेषयामास। शुक उवाच—कृष्णस्य भक्तेषु श्रीमन् नाम्ना श्रुतदेवः ब्राह्मणः आसीत्, एकान्तभक्तः, सर्वार्थसंपन्नः, शान्तः, प्राज्ञः, अलोलुपः। स मिथिलायां विदेहानां मध्ये गृही, यदृच्छया प्राप्तं केवलं गृह्णन्, स्वधर्मान् अकृच्छ्रेण आचरन् वर्तते स्म। स प्रतिदिनं यात्रार्थं यद् आगच्छति तेनैव तुष्टः, आवश्यकं कर्म केवलं कुर्वन् स्थितः। तस्मिन्नेव देशे बहुलाश्वः नाम राजा मैथिलः, विनयशीलः, अच्युतप्रियश्च आसीत्। ताभ्यां तुष्टः भगवान् दारुकप्रेषितेन रथेन ब्राह्मणैः सहितः विदेहदेशं ययौ। नारदः, वामदेवः, अत्रिः, कृष्णः, रामः, असितः, अरुणिः, अहं स्वयं, बृहस्पतिः, कण्वः, मैत्रेयः, च्यवनः चान्ये च महर्षयः तत्र सन्निहिताः। राजन्, यत्र यत्र स भगवान् गच्छति स्म, तत्र तत्र नगरजनाः ग्रामजनाश्च तं समर्चयन्तः, उपहारान् वहन्तः, सवितरमिव ग्रहगणैः सहितं समुपेयुः। आनर्त, धन्व, कुरु, जाङ्गल, कङ्क, मत्स्य, पाञ्चाल, कुन्ति, मधु, केकय, कोशल, अर्णादयः पुरुषाः स्त्रियश्च तस्य कमलवदनं, विशालस्मितं, कोमललोचनं, सुस्मितं, स्वनेत्रैः पश्यन्तः तुष्टाः। ये ये तस्य कृपया तमःनयनाः अभवन्, तेषां त्रैलोक्यगुरुः अभयं ददौ, स्वस्वरूपदर्शनं च; देवमानुषैः कीर्तितं यशो यत् सर्वदिक् प्रसृतं, शुक्लमिव नभः, दुरितनाशनं, तच्छ्रुत्वा शनैः स विदेहान् प्रविवेश। अच्युत आगतः इति श्रुत्वा, नगरजनाः ग्रामजनाश्च, राजन्, हृष्टमनसः, हस्तेषु उपहारान् वहन्तः, तं समुपेयुः। तं श्रीमन्तं दृष्ट्वा, हृष्टवदनाः, कृताञ्जलयः प्रणेमुः; ये च ऋषयः पूर्वं श्रुतमात्राः, तानपि नमस्कृत्य स्थिताः। विश्वगुरुः स्वकल्याणाय आगतः इति मन्यमानौ मिथिलाधिपः श्रुतदेवश्च, तस्य पादयोः पतितवन्तौ। कृताञ्जलिभ्यां मिथिलाधिपः श्रुतदेवश्च दाशार्हं ब्राह्मणैः सहितं एककाले अतिथिसत्काराय आह्वयताम्। भगवान् तयोः भावं विज्ञाय, उभयोः प्रीत्यर्थं, अन्योऽन्यस्य अज्ञानात्, द्वयोः गृहं प्रविवेश। जनकः महात्मा, दूरात् आगतान्, अपि च अकुलीनान्, स्वगृहे आसाद्य, उत्तमासनेषु स्थाप्य, तेषां वाक्यं शृण्वन् स्थितः। भक्त्या परिपूर्णः, हर्षगद्गदया वाचा, अश्रुपूर्णलोचनः, तेषां पादयोः प्रणम्य, पाद्यं कृत्वा, तदम्बु शिरसि धारयामास। स परिवारः सह तेन जलमाधाय, गन्धान्, माल्यानि, वस्त्राणि, धूपदीपान्, बलिं, गावः, वृषांश्च समर्प्य, भगवतां पूजनं चकार। मधुरया वाचा तान् तुष्ट्वा, भगवत्पादौ स्पृशन्, विष्णुं उपविष्टं प्रमुदितः सान्त्वयामास। बहुलाश्वः उवाच—भगवन्, त्वमेव आत्मा, सर्वभूतद्रष्टा, साक्षी; तव पदाम्बुजस्मृतये स्माकं दृष्टिगोचरः अभवः। स्ववाक्यपारिपालनाय त्वमेव दृष्टिगोचरः जातः; हि त्वं भक्तानां एकान्तिनां प्रियः, लक्ष्म्याः ब्रह्मणः अपि अधिकः। कः खलु त्यजेत् तव पदाम्बुजं, येन आत्मा त्यक्तसर्वसंगैः शान्तैः मुनिभिः दत्तः? यदुकुले त्वं नररूपेण अवतीर्य, चराचराणां शमाय, त्रिलोकदुःखनाशनाय, यशः प्रसरसि। नमोऽस्तु ते भगवन् कृष्ण, अच्युतज्ञान, नारायण, शमधर्मे तपस्विन्। भगवन्, ब्राह्मणैः सहितः किञ्चिद् दिनानि अस्माकं गृहे वस, निमिकुलं तव पादरेणुना पुण्यं कुरु। एवं राज्ञा निमन्त्रितः भगवान् लोकसृष्टिकर्ता, मिथिलापुरुषस्त्रीणां मंगलाय तत्र स्थितवान्। श्रुतदेवः अपि अतीव प्रमुदितः, जनकवत्, अच्युतं स्वगृहं नीत्वा, ऋषीन् प्रणम्य, वस्त्रं विक्षिपन् नृत्यति स्म। तान् कूशचर्मासनेषु स्थापयित्वा, भार्यया सहितः प्रमुदितः पाद्यं कृत्वा सत्कारं चकार। तेन जलं सपरिवारः स्नात्वा, कृतकृत्यो हृष्टः अभवत्। फलं, सुरभिमूलं, शुद्धं जलं, मृत्तिकां, क्षीरघृतादीनि, तुलसीं, कुशं, कमलानि च, दत्त्वा, विधिवत् सत्कृत्य, तमःनाशकं पुण्यं कर्म अकरोत्। स चिन्तयामास—कथमहम् अयं गृहमग्नः, भगवन् कृष्णं, यस्य पादरेणुः सर्वतीर्थनिवासः, ब्राह्मणांश्च, ये तस्य निवासस्थानम्, प्राप्तवान्? अथ तेषु सत्कृत्य उपविष्टेषु, श्रुतदेवः भार्यापुत्रबन्धुभिः सहितः तेषां पादौ स्पृष्ट्वा उपविवेश। श्रुतदेव उवाच—अद्य परं पुरुषः, यः स्वशक्तिभिः विश्वं सृजति, तदात्मना प्रविश्य तद् प्रकाशयति, न प्रथमं दृष्टिगोचरः अभवत्। यथा पुरुषः शयानेन स्वमनेन स्वप्नजगत् सृज्य तत्र प्रविश्य प्रकाशयति, तथैव एषः। ये त्वां शृण्वन्ति, भाषन्ते, पूजयन्ति, प्रणमन्ति, सुसंवादं कुर्वन्ति, तेषां विशुद्धचित्तेषु आत्मानं प्रकटयसि। एवं भगवान् मिथिलायां बहुलाश्वगृहं श्रुतदेवगृहं च पवित्रयन्, भक्तानां प्रेम्णा तत्र स्थितवान्।