कस्मिंश्चित समये केचन उक्तवन्तः — रामा दुर्वोधनाय तां दास्यति; अन्ये तु न अनुमेनिरे। तस्याः कामनया अर्जुनः त्रिदण्डी सन्यास्य भूत्वा द्वारकां गतः। तत्र स्वार्थसिद्ध्यर्थं महीMonths तिष्ठन्, नगरवासिभिः पुनःपुनः पूजितः, रामेनापि सत्कारितः, स च तं नाजानात्। एकदा रामा अर्जुनं गृहं नीत्वा अतिथित्वेन आमन्त्र्य, श्रद्धया भोजनं न्यवेदयत्; अर्जुनः तु यद् भिक्षया समुपनितं, तद् अन्नं अन्नमश्नात्। तत्र स वीराणां मनोहरां महतीं कन्यां ददर्श; तस्य हृदयम् अनुरागेण, विकासितनेत्रैः, तया आकर्षितम्। सा अपि तं दृष्ट्वा, स्वाभाविकं स्त्रीणां यथा, तं चकार — हृदयं तस्य प्रति, स्मित्वा, लज्जानम्रदृष्ट्या, तं एव मनसा दृष्ट्या च न्यवेशयत्। अर्जुनः तु तया सततं चिन्तयन्, तां कामयमानः, शान्तिं न लेभे; मनः तस्य उत्कटेन कामेन मोहितम्। महोत्सवे किञ्चिद्, सा रथेन दुर्गं त्यक्त्वा निर्गच्छन्ती, अर्जुनः, तस्याः मातापित्रोः तथा कृष्णस्य महाबाहोः अनुमत्याः सह, तां अपहरत्। रथे स्थित्वा धनुः आदाय, अर्जुनः वीरैः विघ्नकर्तृभिः मार्गे स्थितैः, स्वजनान् सिंहः मृगानिव व्यधूत्त्। एतत् श्रुत्वा रामा महोदधिः पूर्णचन्द्रे यथा क्षुब्धः अभवत्; किन्तु कृष्णः, मित्रैः सह, तस्य पादौ गृहीत्वा, तं शान्तिम् आनयत्। तस्य विवाहे हृष्टः बलरामः बहून् दानानि प्रेषयत् — गजाः, रथाः, अश्वाः, नराः, स्त्रियः, सर्वे महाधन्यः। शुकः उवाच — कृष्णस्य भक्तेषु एकः विशिष्टः ब्राह्मणः श्रुतदेवः नाम, केवलभक्तः, सर्वार्थसिद्धः, शान्तः, ज्ञानी, विरक्तः। स मिथिलायां विदेहेषु गृहस्थः, यद् यद् यदृच्छया प्राप्तं तद् एव गृह्णाति, स्वकर्माणि यथाशक्ति निःस्वेदः करोति। प्रतिदिनं तु केवलं तीर्थयात्रार्थं यत् प्राप्तं तेन तुष्टः, यथायोग्यं कर्म आचरति। तत्र भूमिपः बहुलाश्वः नाम मैथिलः, विनयशीलः; उभौ अच्युतस्य प्रियौ। तयोः प्रसन्नः भगवान् दारुकदत्तं रथं आरुह्य, ऋषिभिः सह, विदेहान् प्रति प्रवृत्तः। नारदः, वामदेवः, अत्रिः, कृष्णः, रामा, असितः, अरुणिः, अहम्, बृहस्पतिः, कण्वः, मैत्रेयः, च्यवनः, अन्ये च तत्र। राजन्, यत्र यत्र स गच्छति, तत्र तत्र नगरजनाः ग्रामजनाः तं समागताः, उपहारैः पूजां कुर्वन्तः, सूर्यस्य ग्रहैः सह उदयमिव। आनर्ताः, धन्वाः, कुरवः, जाङ्गलाः, कङ्काः, मत्स्याः, पाञ्चालाः, कुन्तयः, मधवः, केकयः, कोशलः, अर्णः, अन्ये च, तस्य पद्मनयनं मुखं, दयायुक्तस्मितं, दृष्ट्वा, स्वदृग्भिः तुष्टाः; पुरुषाः स्त्रियः च। येषां तस्य दृष्ट्या अन्धकारः नष्टः, त्रिलोकगुरुः तान् अभयं ददाति, रूपदर्शनं च; देवमनुष्यैः स्तुतिम् श्रुत्वा, या सर्वदिशो व्याप्ता, श्वेतवर्णा, दुःखविनाशिनी, सः शनैः विदेहदेशं प्रविशन्। अच्युतस्य आगमनं श्रुत्वा, राजन्, नगरजनाः ग्रामजनाः हर्षिताः, हस्ते उपहारैः समागच्छन्। ते तं श्रीमान् दृष्ट्वा, आनन्दविकसितमुखाः, अञ्जलिं कृत्वा प्रणेमुः; ऋषयः अपि, याः पूर्वं केवलं श्रुताः, प्रणामं कृतवन्तः। जगद्गुरुः स्वहिताय आगतः इति चिन्तयन्तः, मिथिलाधिपः श्रुतदेवः च, तस्य पादयोः पतितवन्तः। अञ्जलिं कृत्वा, मिथिलाधिपः श्रुतदेवः च, दाशार्हं ब्राह्मणैः सह, समकालं अतिथित्वाय आमन्त्रयत्। भगवान् तयोः भावं ज्ञात्वा, उभयोः प्रसादाय, गृहे गृहे प्रविष्टः, अन्यः अन्यं न वेत्ति। जनकः, महात्मा, आगतान् — अपि च दुश्चरित्रान् — स्वगृहे आसाद्य, उत्तमासनेषु उपवेशयन्, तान् श्रुत्वा। भक्त्या प्रकटया, हृदयम् आनन्देन पूर्णम्, अश्रुभिः नेत्रे, पादयोः प्रणम्य, तान् पाद्यं प्रक्षालयन्, तद् जलं जगत्पावनं गृह्णाति। सः स्वकुटुम्बेन, तद् जलं शिरसि धारयन्, गन्धैः, माल्यैः, वस्त्रैः, धूपैः, दीपैः, उपहारैः, गोभिः, वृषैः, तान् पूजयति। मधुरवाक्यैः तान् सन्तुष्टः, उपविष्टान्, अपि च तृप्तिम् न प्राप्तान्, विष्णोः पद्मासनस्थस्य पादौ स्पृशन्, हर्षेण भाषते। बहुलाश्वः उवाच — त्वं हि आत्मा, सर्वजीवानां साक्षी, द्रष्टा, प्रभो; अधुना, वयं यः तव पद्मपादौ स्मरामः, तं त्वं साक्षात् दर्शितवान्। स्ववचनसिद्ध्यर्थं त्वं साक्षात् द्रष्टुम् आगतः; यः तव भक्तः, केवलभक्तः, स तव प्रियः, अनन्त, लक्ष्म्याः ब्रह्मणः अपि अधिकः। को वा तव पद्मपादौ त्यजेत्, यः आत्मदानं विरक्तशान्तमुनिभ्यः ददाति? यः यदुवंशे अवतरन्, मनुष्येषु विचरन्, तेषां शान्त्यर्थं कीर्तिं वितनुते, त्रिलोकदुःखं हन्ति। नमः भगवते कृष्णाय, अव्यभिचारज्ञाय, नारायणाय, शान्ततपसे। प्रभो, कृपया किञ्चिद् दिनानि, एतेषां ब्राह्मणानां सह, अस्माकं गृहे वस; निमिवंशं तव पादधूल्या पावय। राज्ञा आमन्त्रितः, लोकसृष्टा भगवान्, तत्र वसन्, मिथिलानरस्त्रीणां शुभं दत्तवान्। श्रुतदेवः, परमसन्तुष्टः, अच्युतं स्वगृहे जनकवत् पूजयन्, ऋषिभ्यः प्रणम्य, वस्त्रं विक्षिप्य नृत्यति। तान् काष्ठकुशचर्मासनेषु उपवेश्य, पत्न्या सह, हर्षेण पाद्यं प्रक्षालयन्, सत्कारं कृतवान्। तद् जलं, भगवन्, सः स्वकुटुम्बेन, स्वगृहे स्नात्वा, सर्वकामसमृद्धः अभवत्। सः फलैः, गन्धमूलैः, शुद्धवारिणा, मृत्तिकया, गोदुग्धैः, तुलस्याः, कुशैः, पद्मैः, तान् पूजयन्, यथायोग्यं कर्म आचरन्, गुणवृद्ध्यर्थं, तमःनाशाय। सः चिन्तयति — 'कथं अहम्, गृहजीवनस्य अन्धकूपे पतितः, एतत् साक्षात्कारम् प्राप्तवान् — कृष्णं स्वयं, यस्य पादधूलिः सर्वतीर्थस्थानं, एतान् ब्राह्मणान् च, यः तस्य गृहः?