नन्दः गोपैः सह कृष्णेन रामेण उग्रसेनादिभिः मह्यं पूजितः, स्वजनस्नेहेन तत्र स्थितः। वसुदेवः सखिभिः परिवृतः, कामानां समुद्रं सुलभं तीत्वा, हृष्टचित्तः नन्दं स्पृशन् सम्बोधयामास। स वसुदेवः उवाच—हे भ्रातः, जनानां स्नेहसम्बन्धः यः प्रेमाख्यः, वीरैः योगिभिरपि दुःसाध्यः, मया त्याज्यः न मन्यते। एषा मैत्री, साधुभिः अकृतज्ञेषु अपि स्थापिता, यत्र फलम् अपि मैत्र्यै समर्प्यते, सा कदापि न त्याज्या। पूर्वे समये, भ्रातः, परस्परहितं न कृतवन्तः; अधुना, ऐश्वर्यगर्वेण विमूढः, समक्षस्थं न पश्यामः। हे सम्मानदः, राज्यतेजः स्वहितकामिना मनुष्या न प्राप्तव्यं, तेन स्वजनान् अपि न पश्यति, दृष्टिदोषेण अन्धः भवति। शुकः उवाच—एवं, स्नेहेन स्रस्तहृदयः आनकदुन्दुभिः, पूर्वस्मिन मैत्र्ये स्मरन् अश्रुपूर्णलोचनः रोदितवान्। नन्दः, यदुभिः गोविन्दरामयोः प्रियस्नेहस्य पूजितः, 'अद्य, श्वः' इति चिन्तयन् तत्र त्रिमासान् स्थितः। ततः, कामैः पूर्णः, नन्दः स्वबन्धुभिः वृजवासिभिः सह, उत्तमाभरणैः, वस्त्रैः, नानारत्नैः पूजितः। वसुदेवेन, उग्रसेनः, कृष्णः, उद्धवः, बलरामः च अन्यैः बहु दत्तानि प्राप्य, नन्दः यदुभिः सह प्रस्थितः। नन्दः, गोपः, गोप्यः च, गोविन्दपदपद्मेषु मनः न्यस्तम्, तानि अपाकर्षयितुं न शेकुः, तस्मात् मथुरां प्रस्थिताः। स्वजनानां प्रस्थानात् अनन्तरं, कृष्णदेवताः वृष्णयः, वर्षारम्भं दृष्ट्वा, पुनः द्वारकां प्रत्यागताः। ते जनान् प्रति यदुदेवमहोत्सवम्, यत्र तीर्थयात्रा, मित्रसमागमः, अन्यानि च कार्याणि, वर्णितवन्तः। एवं दशमो ग्रन्थस्य द्वितीयभागे चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः, 'तीर्थवर्णनं' नाम, भगवतः भागवतमहापुराणस्य, परमहंसशास्त्रस्य, समाप्तः। ततः, राजा परीक्षित् उवाच—हे ब्रह्मन्, रामकृष्णयोः भगिन्याः विषये ज्ञातुमिच्छामः—कथं अर्जुनः तां विवाहितवान्, कथं सा मम पितामही अभवत्। शुकः उवाच—अर्जुनः तीर्थयात्रायां भूमिं विचरन् प्रभासे आगतः, यत्र स्वमातुल्यां भगिनीं श्रुतवान्। केचित् रामः तां दुर्योधनाय दास्यति इति, अन्ये न अनुमोदन्ति; अर्जुनः तां इच्छन्, त्रिदण्डी सन्यासरूपः द्वारकां गतः। तत्र, स्वार्थसिद्ध्यर्थं, मासान् कियन्तः स्थितः, नगरवासिभिः पुनः पुनः पूजितः, रामेण अपि, यः तं नाजानात्। एकदा, रामः तं गृहं आनयन्, अतिथित्वेन आमन्त्र्य, श्रद्धया भोजनं दत्तवान्; अर्जुनः तद्भिक्षायां यत् आनीतं, तद् अशीत्। तत्र, वीराणां मनः हरन्तीं कन्यां ददर्श; तस्य हृदयम् स्नेहेन, विकासितलोचनैः, तया लग्नम्। सा अपि, तं दृष्ट्वा, स्वभावतः स्त्रीणां, तं वारयन्ती, स्मयमानं, लज्जितसमीक्षया, तं चित्तं दृष्टिं च न्यविशत्। अर्जुनः तां चिन्तयन्, तां इच्छन्, शान्तिं न लभते; तस्य मनः, कामेन मोहितम्। महोत्सवे, या रथेन दुर्गात् निर्गता, अर्जुनः, तस्याः मातापितृभिः कृष्णेन च अनुमोदितः, तां रथेन अपहृत्य गतः। रथे स्थितः, धनुः गृह्य, तं मार्गं रोद्धुम् इच्छन्तः वीरान् अपाकृत्य, स्वजनान् सिंहः मृगान् इव वितरितवान्। एतत् श्रुत्वा, रामः पूर्णचन्द्रे समुद्र इव, क्षुब्धः अभवत्; कृष्णः, तस्य पादौ गृहीत्वा, सखिभिः सह, तं शान्तवान्। बलरामः विवाहे हृष्टः, गजाः, रथाः, अश्वाः, पुरुषाः, स्त्रियः च, बहुधनानि, दत्तवान्। शुकः उवाच—कृष्णभक्तेषु एकः ब्राह्मणः श्रुतदेवः, केवलभक्तः, सर्वार्थसिद्धः, शान्तः, ज्ञानी, विरक्तः च, प्रसिद्धः। स मिथिलायां विदेहेषु गृही स्थितः, यद् यद् आकस्मात् प्राप्तम्, तद् एव गृह्णन्, स्वधर्मं यथासम्भवम् अयत्नेन अकरोत्। प्रतिदिनं, तीर्थयात्रार्थम् यद् प्राप्तम्, तेन तुष्टः, यथायोग्यं कर्म अकरोत्। तत्र भूमिपः बहुलाश्वः, मैथिलः, विनयसम्पन्नः; उभौ अच्युतप्रियौ। तयोः प्रसन्नः भगवान्, दारुकः रथम् आनयन्, ऋषिभिः सह, विदेहान् अगच्छत्। नारदः, वामदेवः, अत्रिः, कृष्णः, रामः, असितः, अरुणिः, अहम्, बृहस्पतिः, कण्वः, मैत्रेयः, च्यवनः, अन्ये च। यत्र यत्र सः गतः, नगरजनाः, देशजनाः च, तं आदित्यं ग्रहैः सह उदितम् इव, उपहारैः उपागताः। आनर्ताः, धन्वाः, कुरवः, जाङ्गलाः, कङ्काः, मत्स्याः, पाञ्चालाः, कुन्तयः, मधवः, केकयः, कोशलः, अर्णाः, अन्ये च, तस्य पद्ममुखं, प्रसन्नस्मितं, सौम्यलोचनम्, पश्यन्तः, स्वदृग्भिः तुष्टाः। यस्य दृष्ट्या तेषां तिमिरं नष्टम्, लोकत्रयगुरुः तान् रक्षां, स्वरूपदर्शनं च दत्तवान्; देवमानुषैः स्तुतिः सर्वदिशि प्रसारितः, श्वेतः, दुरितनाशकः, शनैः विदेहान् प्रविष्टः। अच्युतः आगतः इति श्रुत्वा, नगरजनाः, देशजनाः च, हर्षपूर्णाः, हस्ते उपहारान् गृहीत्वा, तं उपगच्छन्। तं दीप्तं पश्यन्तः, मुखानि हर्षविकसितानि, नमस्कृत्य, कृताञ्जलयः, ऋषीन् अपि, ये पूर्वं श्रुतमात्राः, नमस्कृतवन्तः। लोकगुरुः स्वहिताय आगतः इति चिन्तयन्, मिथिलाधिपः श्रुतदेवः च, तस्य पादयोः पतितवन्तः। मिथिलाधिपः श्रुतदेवः च, कृताञ्जलयः, दाशार्हं ब्राह्मणैः सह, एकस्मिन समये, आतिथ्याय आमन्त्रितवन्तः। भगवान् तयोः भावं ज्ञात्वा, तयोः उभयोः प्रसन्नार्थम्, तयोः गृहे प्रविष्टः, अन्यः अन्यं न अवगच्छत्।