सूत उवाच— श्रीकुमाराः परमकारुणिकाः सन्निधाय मनसि शुद्धिं, वराहरूपिणं, सर्वशास्त्रविशारदं, जाग्रत्स्वरूपं भगवन्तं प्रार्थयन्ति—"एषा कथा यथाविधि प्रकाश्य, मम अज्ञानं नाशयतु।" एवं कथेयं श्रवणस्य पूर्वं, आत्मनः श्रेयसे हर्षेण सप्तरात्रं व्रतम् आद्रियेत; यथाशक्ति नियम्य, तदनुष्ठेयम्। तत्र, कथायाः अविच्छेदाय पञ्च ब्राह्मणान् चिनुयात्, ते च द्वादशाक्षरं हरिमन्त्रम् उच्चारयन्तु। ततः, ब्राह्मणवैष्णवकथाकीर्तनकारिणः प्रणम्य, पूजयित्वा, तान् उपदिश्य, स्वस्थानं समाश्रयेत्। धन-धन्य-गृह-पुत्रादिषु चित्तविक्लबं त्यक्त्वा, शुद्धचित्तः, कथायां मनः समर्प्य, परमं फलम् आप्नोति। प्रातः सूर्योदयात् आरभ्य, दिनस्य त्रिंशदर्धयामपर्यन्तं, स्थिरया वाचा, विज्ञः सम्यग् आख्यायां पठेत्। मध्यान्हे द्विघटिकायाम् विरम्य, तदा वैष्णवैः कीर्तनं कार्यम्। देहधारणे यथासुखं लघुभोजनं विधीयते; हव्यन्नं केवलं एकवारं भक्षयेत्। यदि समर्थः स्यात्, सप्तरात्रं उपोष्य शृणुयात्; अथवा घृतं वा क्षीरं पित्वा सुखेन शृणुयात्। अन्यथा, फलमात्रं वा एकवारभोजनं वा स्वीकरोति; यद् यथासुखं, श्रवणार्थं तदेव कार्यम्। मम मतं—श्रोतॄणां भोजनं श्रेष्ठम्; उपवासः कथाविच्छेदं यदि कुर्यात्, स न अनुशंस्यः। हे नारद! सप्ताहव्रतानां नियमाः शृणु; विष्णुदीक्षाविहीनः कथाश्रवणे अर्हः न। ब्रह्मचर्यम् आचरन्, भूमौ शयनम्, पत्रे भोजनम्, कथापर्यन्ते एव भुञ्जीत, इति प्रतिदिनं आचर्यं। व्रती तु विभिक्तधान्यं, मधु, तैलं, गुरुभोजनं, अशुद्धं, जीर्णं च सर्वथा वर्जयेत्। काम-क्रोध-मद-मान-मात्सर्य-लोभ-धूर्त्य-मोह-द्वेषादीन् च दूराद् वर्जयेत्। कथाव्रती वेदविदां, वैष्णवानां, ब्राह्मणानां, गुरूणां, गवां, व्रतीनाम्, स्त्रीणां, नृपाणां, महात्मनां च निन्दां न कुर्यात्। स्त्रीणां रजस्वलानां, पतितानां, म्लेच्छानां, पापिष्ठानां, वेदबाह्येषु, द्विजद्वेषिषु, वेदविरोधिषु च कथाव्रती न सह भाषेत। कथाव्रती सत्यम्, शौचम्, दया, मौनम्, सरलता, विनयः, मनसः दानं च आचरन् स्यात्। दरिद्राः, क्षयार्ताः, रोगिणः, दुरात्मानः, पापकर्मिणः, अपत्यहीनाः, मोक्षकामिनश्च, एषां कथा श्रोतव्या। या स्त्री अपत्यं न प्राप्नोति, या मृतवत्सला, वन्ध्या, मृतशिशुका, गर्भपातिनी च, सा अपि कथां यथाविधि शृणुयात्। एवं विधिना श्रुत्वा, अनन्तं पुण्यं लभ्यते; एषा दिव्या उत्तमा कथा, कोटियज्ञफलप्रदा। व्रतं समाप्य, सम्यक् समापनं कुर्यात्, यथा फलार्थिनः जन्माष्टमीव्रतं कुर्वन्ति। दरिद्राणां भक्तानां प्रति समापनम् अनिवार्यम् न; शुद्धाः सन्तो वैष्णवाः श्रवणमात्रेण पाव्यन्ते। कथायाः यज्ञे समाप्ते, पुस्तकं वक्तारं च श्रोतृभिः भक्त्या पूजयेत्। ततः तुलसीमाल्यं श्रोतृभ्यः दद्यात्, मधुरं कीर्तनं मृदङ्गतालसहितं च कुर्यात्। जयशब्दाः, नमस्कारवचनानि, शङ्खनादश्च विधीयन्ते; द्रव्यं च अन्नं ब्राह्मणेभ्यः याचकेभ्यश्च दद्यात्। श्रोता विरक्तः चेत्, श्वः गीतवाद्यादिकं आयोजयेत्; गृहस्थः चेत्, कर्मशुद्धये होमं कुर्यात्। प्रत्येकश्लोकस्य होमे, यथाविधि पायसं, मधु, घृतं, तिलं च मिश्रयित्वा विशेषतः दशमस्कन्धे समर्पयेत्। अन्यथा, गायत्र्याः मन्त्रेण, एकचित्तः, यजेद्; यतः पुराणं परमात्मतुल्यम्। होमं कर्तुं अशक्तः चेत्, तदुपकरणानि अन्येभ्यः दद्यात्, फलप्राप्तये, दोषविघ्नाद्यपचये। दोषशमनाय सहस्रनामस्तोत्रं पठेत्; तेन सर्वं सफलं भवति, यतो न किञ्चिद् अतः परम् अस्ति। अनन्तरं, द्वादश ब्राह्मणान् पायस-मधुना भोजयेत्; सुवर्णं, गाम् च दत्वा व्रतं समापयेत्। समर्थः चेत्, त्रिपलपरिमाणं सुवर्णसिंहम् निर्माय, तत्र सुलेखितं ग्रन्थं स्थापयेत्। तं यथाविधि, आमन्त्रणाद्युपचारैः, वस्त्राभरणगन्धादिभिः संयोज्य, यः संयम्य पूज्यः, तं पूजयेत्। ज्ञानी चेत्, तं गुरवे दत्वा संसारपाशात् विमुच्यते; एवं विधिना कृत्येन सर्वपापानि नश्यन्ति। एष शुभः श्रीमद्भागवतपुराणः फलकृत्; धर्मार्थकाममोक्षप्रदः न संशयः। कुमाराः ऊचुः—"एवं सर्वं कथितं ते; किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि? श्रीमद्भागवतम् एव हि भोगमोक्षयोः कारणम्।" एवमुक्त्वा, ते महात्मानः पावनां पुण्यां भागवतकथां, पापनाशिनीं, भोगमोक्षप्रदां च, सुताय व्याहरन्। सप्ताहं, सर्वे संयतचित्ताः यथाविधि शृण्वन्तः, ततः परमं पुरुषं सुरश्रेष्ठं स्तुवन्ति। तस्यां समाप्तायां, ज्ञानवैराग्यभक्तीनां बलं परममभवत्; नूतनतरुण्यः सर्वभूतानि मोहयामास।