सः भगवाञ्छ्रीकृष्णः, अखण्डः, दुःखकर्मगुणप्रवाहैः न बाध्यते, स्वजीवशक्त्यादिभिः स्वयमेव गूढः, यथा सूर्यः मेघमलिनतिमिरग्रहैः आच्छादितः सन् जनैः निपुणैरपि भ्रम्यते, तथा सः अपि स्वशक्त्यावृतः अविद्यमानः इव दृश्यते। ततः, हे राजन्, अनाकदुन्दुभिं संबोध्य, सर्वेषां नृपाणां समक्षे तथा अच्युतवंशयोः पुरतः, मुनयः समभाषन्त। तैः विदुषां कर्मक्षयः कर्मणा एव सिद्धः इति प्रतिपादितम्; श्रद्धया विष्णुं, सर्वयज्ञपतिं, यज्ञैः पूजयेत् इति निश्चितम्। एषा चित्तशान्तिः, कविभिः शास्त्रचक्षुषा प्रतिपादिता, योगमार्गः सुखदः सुलभः च आत्मनः। द्विजगृहस्थस्य शुभः एषः पन्थाः, यः स्वधनानुसारं शुद्धोपायैः श्रद्धया पूजयेत्। ज्ञानी, यज्ञदानैः धनस्य, गृहस्थेन पत्निपुत्रयोः, आत्मनः स्वर्गादिभिः, कालानुसारं त्यजेत्; ग्रामे सर्वार्थपरित्यागिनः दृढव्रताः तपोवनं गताः। द्विजः देवर्षिपितृणां त्रिधृणः जायते; यज्ञाध्ययनपुत्रैः तान् ऋणानि शोधनं कुर्यात्; अशोध्य गच्छन् पतति। त्वं, हे बुद्धिमन्, ऋषिपितृणोः ऋणात् मुक्तः; देवऋणं यज्ञैः शुद्ध्वा, ऋणमुक्तः, अनाश्रयः भव। हे वासुदेव, तव सर्वोत्तमा भक्त्या हरीः, लोकनाथः, पूजितः, सः तव पुत्रः अभवत्। एवं श्रुत्वा, वासुदेवः, महात्मा, मुनिपुजकः, शिरः नमयन्, तान् ऋषीन् पुरोहितांश्च प्रसन्नः अचिनोत्। तेन धर्मेण चिताः ऋषयः, तस्मै, तस्मिन क्षेत्रे, उत्तमकर्मणा यज्ञं अचरन्। दीक्षारम्भे, वृष्णयः पद्ममाल्यधारिणः, स्नात्वा, उत्तमवस्त्रधारिणः, तथा नृपाः शोभायमानाः। तस्य पत्न्यः, हृष्टाः, हाररहिताः, शुभवस्त्रधारिण्यः, अभिषेकशालां समुपेत्य, अभ्यक्ताः, उपहारवतीः। तत्र, मृदङ्गदुndुभिशङ्खतूर्यादीनि वाद्यानी, नर्तकाः नृत्यन्तः, सूत्मागधाः स्तुतिम्, गन्धर्वकान्ताः मधुरगीतं पतिभिः सह गायन्तः। पुरोहितैः, विधिपूर्वकं, स्नातस्मेरं तं, अष्टादशपत्नीभिः, सोमराज इव ताराभिः, अभिषिक्तम्। ताभिः, पट्टाभरणहारपदकुण्डलैः भूषितः, यज्ञवस्त्रधारणेन दीक्षितः शोभायमानः। तस्य पुरोहिताः, पट्टवस्त्राभरणयुक्ताः, सभासद्भिः सह, इन्द्रयज्ञे इव दीप्ताः। रामकृष्णौ, स्वजनैः सह, पुत्रपत्नीभिः, जीवेश्वरौ स्वतेजसा शोभमानौ। तेन, विधिपूर्वकं, अग्निहोत्रादियज्ञैः, सामान्यविशेषैः, यज्ञज्ञानकर्मपतिं पूजितम्। समये, पुरोहितेभ्यः विधिविहितं दानं दत्तम्; गोभूमिकन्याधनैः भूषितान् भूषयन्। पत्न्यः समाप्य स्नानकर्म, महर्षयः पुरोहितैः, यजमानपुरोगमाः, रामसरोवरं स्नातुम् अगच्छन्। स्नात्वा, स्वाभरणवस्त्राणि सूत्मागधाय तथा स्त्रीभ्यः दत्तानि; ततः स्वयम् भूषितः, पुरोहितादीन् भोजनैः सम्मानितः। स्वजनपुत्रपत्नीभिः सह, विदर्भकोसलकुरुकाशिकैकयसृञ्जयजनैः, समृद्ध्यै सम्मानितः। सभासदः, ऋत्विजः, ऋषयः, नृपाः, यक्षपितृवनचराः, यज्ञात् गृहम् विहाय, आशीर्भिः यज्ञस्थानं अगच्छन्। धृतराष्ट्रः, भ्राता, पाण्डवाः, भीष्मद्रोणपृथा, यमसुतौ, नारदः, दिव्यव्यासः, मित्रबान्धवः च— यादवबान्धवाः, स्नेहस्नेहितहृदयाः, परस्परं आलिङ्ग्य, स्वदेशं गच्छन्तः, वियोगदुःखं सहन्तः। नन्दः, गोपैः सह, कृष्णरामुग्रसेनादिभिः मह्येन पूजितः, स्वबान्धवप्रियः, तत्र स्थितः। वासुदेवः, स्नेहसागरं सहजं पारगः, मित्रैः परितः, हृष्टचित्तः, नन्दस्य हस्तं स्पृशन्, इदं वचः अब्रवीत्— "भ्रातः, जनानां स्नेहसम्बन्धः, या प्रीतिः, वीरयोगिनामपि दुःसाध्या। एषा स्नेहः, साधुभिः अकृतज्ञेष्वपि स्थापितः, स्नेहफलं स्नेहायै दत्तं, न कदापि त्याज्यः। पूर्वे, भ्रातृणः, परस्परहितं न आचराम; अधुनाऽपि, ऐश्वर्यगर्वेण, समक्षस्थानेषु न पश्याम। राज्यतेजः, यः स्वजनहितेच्छायै न काङ्क्षेत्, तस्य न आगच्छेत्; तेन स्वजनबान्धवः न पश्यति, दृष्टिहीनः भवति।" एवं, स्नेहविश्लिष्टहृदयः अनाकदुन्दुभिः, पूर्वस्नेहस्मरणेन, अश्रुपूर्णनेत्रः, रुदन्। नन्दः, गोविन्दरामस्नेहपूजितः, तत्र त्रिमासान् तिष्ठन्, 'अद्य, श्वः' इति चिन्तयन्। ततः, नन्दः, स्वजनैः वृजवासिभिः, सर्वश्रेष्ठाभरणपट्टवस्त्रैः, विविधमूल्यदानेन पूजितः। वासुदेवुग्रसेनकृष्णुद्धवरामादिभिः, विपुलं दानं प्राप्य, यदुभिः सह, मार्गं प्रस्थितः। नन्दः, गोपगोपिकाः, गोविन्दपदकमलस्मरणेन तदुपरि मनः स्थापयित्वा, तस्मात् न निवर्त्य, मथुरां प्रस्थिताः। स्वजनवियोगे, कृष्णदेवताः वृष्णयः, वर्षाकालप्राप्तिं दृष्ट्वा, पुनः द्वारकां प्रत्यागच्छन्। ते, जनान्, यदुदेवमहोत्सवम्, तीर्थयात्रायां मित्रसमागमादिकं, वर्णयन्तः। इत्येतत् श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य दशमस्कन्धे द्वितीयभागे, 'तीर्थवर्णनं' नाम चतुश्चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः।