यः आत्मानं त्रिधातुकदेहं स्वं मन्यते, पत्नीं बान्धवान् च स्वजनान्, भूमिं पूज्यां, तीर्थानि जलमात्रं, न तु विद्वांसः समीहते—स गवयः, गर्दभः वा, न अन्यः। एवं भगवतः कृष्णस्य गम्भीरज्ञानवाक्यान् श्रुत्वा, शुकः उवाच—सर्वे ऋषयः तु तस्य गूढार्थवाक्यैः विमूढचित्ताः मौनं आसन्। दीर्घविचारानन्तरं, ऋषयः विश्वनाथं हृष्टाः स्मितपूर्वकं अभ्युक्तवन्तः—तव ऐश्वर्यं जनसमूहाय समाहितम्। ते ऋषयः ऊचुः—हे परमसत्यवेदिन्! तव मायया, अस्माकं, जगद्विधायिनामपि, बुद्धिः मोहिताः। तव ऐश्वर्यं स्वमायया गूढं—कथं अद्भुतं तव कर्म! इच्छारहितः सन्, त्वं विविधरूपेण जगत् सृजसि, पालनं करोति, संहरसि, न च बद्धः। यथा भूमिः नानारूपनाम्नि स्थित्वा न विक्रियते, एवं तव कर्माणि गूढानि। समये तु, स्वजनरक्षणाय, त्वं सतत्त्वगुणं धारयसि; दुष्टनिग्रहाय च, स्वलीलया वेदमार्गं स्थापयसि; त्वं परमपुरुषः, वर्णाश्रमात्मा। हे ब्रह्मन्! तपः, अध्ययनं, दमेन तव हृदयं शुद्धम्; तत्र साक्षात् दृश्यते—व्यक्तम्, अव्यक्तम्, तद्व्यक्ताव्यक्तातीतम्। तस्मात्, हे ब्रह्मन्! ब्राह्मणसमाजं पूजयसि, यः शास्त्रस्य तव च मूलम्; तेन ब्रह्मनिष्ठेषु उत्तमः भवसि। अद्य, अस्माकं जन्म, विद्या, तपः, दृष्टिः च सफलम्—यतः त्वां, परमगतिं, दृष्ट्वा परमशुभं प्राप्तम्। नमः कृष्णाय, यस्य बुद्धिः अक्षय्या, योगमायया गूढमहिमा, परमात्मा च। यम् एते नृपाः, वृष्णयः अपि, ये केवलं तं रमन्ति, न जानन्ति—स कालस्वरूपः, आत्मा, मायापट्टेन आच्छन्नः। यथा सुप्तः पुरुषः, तत्त्वगुणान् अनुभूय, स्वं न जानाति—नामवस्तुव्यतिरिक्तम्। एवं, मायामोहात्, नामवस्त्विन्द्रियासक्तचित्तः, स्मृतिक्षेपात्, त्वां न वेत्ति। अद्य, तव पादौ दृष्ट्वा, ये पापकर्मसमूहं हन्ति, तीर्थाधारः, योगनिष्ठैः हृदि स्थितः; भक्तिप्रवाहैः अन्तरावरणं विदार्य, तव पथं यान्ति—हे प्रभो, तेषां कृपां कुरु। शुकः उवाच—ततः, दाशार्हं, धृतराष्ट्रं, युधिष्ठिरं च, राजर्षिं, ऋषयः स्वमुनिव्रजं प्रति गन्तुं चित्तं न्यस्य। तेषां दर्शनं कृत्वा, श्रीवासुदेवः सन्निकृष्टः, नमस्कृत्य, सत्कृत्य, यथायोग्यं वाक्यं उवाच। श्रीवासुदेवः उवाच—हे ऋषयः! सर्वदेवतुल्याः, नमामि; कृपया वदत, कर्मणा कर्मबन्धः कथं नश्येत। श्रीनारदः उवाच—हे ब्राह्मणाः! न विस्मयः, यः वासुदेवः, आत्मनः परमशुभाय, कृष्णं स्वसुतं मन्यते, तत्त्वज्ञानाय पृच्छति। मर्त्येषु, संयोगात् अवज्ञा जायते—यथा गङ्गायाः त्यक्त्वा, अन्यं जलं शोधाय। यस्यानुभवः, कालसृष्टिसंहारादिभिः, स्वयम्, अन्यैः, गुणैः, कदाचित् न क्षीयते। स भगवाञ्, अविभक्तः, दुःखकर्मगुणप्रवाहैः अचिह्नितानुभवः, स्वशक्तिभिः प्रच्छन्नः; यथा सूर्यः मेघधूमग्रहैः आच्छन्नः, जनः भ्रमति। ततः, हे राजन्, ऋषयः अनकदुन्दुभिं संबोध्य, सर्वनृपसमूहस्य, अच्युतवंशजयोः पुरतः, वदन्ति। कर्मनाशः कर्मणा, विद्वद्भिः निश्चितः—श्रद्धया विष्णुं, यज्ञपतिं, यज्ञैः पूजयेत्। एष मनःशान्तिः, कविभिः शास्त्रदृष्ट्या दर्शिता; योगमार्गः सुलभः, आत्मसुखदः। एष शुभमार्गः द्विजगृहस्थस्य, यः शुद्धोपायश्रद्धया, स्वसंपत्त्या पूजयेत्। विद्वान्, यज्ञदानैः वित्तसाधनं, गृहस्थ्येन पत्नीसुतसाधनं, स्वलोकैः आत्मसाधनं, उचितकाले त्यजेत्; ग्रामे सर्वसाधनत्यागिनः, तपोवनं गताः स्थिराः। हे प्रभो, द्विजः त्रिणृणः—देवेभ्यः, ऋषिभ्यः, पितृभ्यः; यज्ञैः, अध्ययनैः, पुत्रैः च तान् मोचयेत्; अप्रतिपद्य व्रजति, पतति। त्वं, अद्य, ऋषिपितृऋणयोः मुक्तः, यज्ञैः देवऋणं मोचयित्वा, ऋणमुक्तः, अनाश्रितः भव। हे वासुदेव! निश्चितं, त्वं हरीं, लोकनाथं, परमभक्त्या पूजयित्वा, सुतरूपं प्राप्तः। शुकः उवाच—एवं वाक्यानि श्रुत्वा, वासुदेवः महात्मा, शिरसा नमित्वा, ऋषिपुरोहितान् तुष्ट्वा, तान् वरयामास। राजन्, तैः धर्मयुक्तैः, वासुदेवेन वृतैः, ऋषयः तस्मिन्नेव क्षेत्रे उत्तमानुष्ठानैः यज्ञान् अकरोत्। यज्ञारम्भे, वृष्णयः पद्ममाल्यधारिणः, स्नात्वा, सुशोभितवस्त्रधारिणः, राजानः च शोभायमानाः। तस्य पत्न्यः, हृष्टाः, मुक्ताहाररहिताः, शुभवस्त्रधारिण्यः, यज्ञशालां अभ्यागताः, अभ्यञ्जनं कृत्वा, उपहारवतीः। तत्र, मृदङ्गदुन्दुभिशङ्खनादत्रम्पेटादिवाद्याः निनादन्ति; नर्तकाः, गायकाः, सूतमागधाः स्तुवन्ति; गन्धर्व्यः मधुरगायनं पतिसहिताः गायन्ति। ऋत्विजः, विधिवत्, स्नातं, अभ्यक्तं, अष्टादशपत्नीसमेतं, सोमराजवत् ताराभिः, अभिषिञ्चन्। तेषां रेश्मवस्त्रैः, कङ्कणहारकुण्डलैः भूषितः, यज्ञवस्त्रधारी, अभिषिक्तः, दीप्तिमान्। तस्य ऋत्विजः, रेश्मवस्त्रधारिणः, रत्नभूषिताः, सभासहिताः, इन्द्रवत् यज्ञे शोभन्ते। ततः, रामः कृष्णः च, स्वबान्धवैरुपेतौ, पुत्रपत्नीसमेतौ, जीवाधिपौ, स्वतेजसा शोभन्ते। स यज्ञविधिना, अग्निहोत्रादियज्ञैः, सामान्यविशेषैः, यज्ञज्ञानकर्मपतिं पूजयामास। ततः, योग्ये काले, ऋत्विजेभ्यः नियतं दक्षिणां दत्वा, गोभूमिकन्याधनैः भूषितान् भूषयामास।