न न हि अग्निः, न सूर्यः, न चन्द्रतारकाः, न पृथिवी, न आपः, न नभः, न वायुः, न वाक्, न मनः अपि — पृथग् पृथग् पूज्यमानाः — पापं निवारयन्ति; यः तु विदुषां सत्सङ्गं क्षणमात्रं अपि करोति, स एव पापं नाशयति, इति मनीषिणः विदुः। यः तु आत्मानं त्रिधातुमयं देहम् एव मन्यते, दारपुत्रादीन् स्वजनान् पश्यति, भूमिम् एव देवतां पूजयति, तीर्थानि जलमात्रं मन्यते, न तु विदुषः सेवते — स गवयः वा गर्दभः वा इव अवबुध्यते। एवं भगवतः कृष्णस्य अगाधबुद्धेः वचांसि श्रुत्वा, मुनयः तु तस्य वाक्यगौरवात् मौनिनः अभवन्, तेषां चेतांसि तस्य गूढार्थेन विमूढानि आसन्। दीर्घं चिन्तयित्वा, ते मुनयः, जगन्नाथं प्रहसन्तः, तस्य ऐश्वर्यम् जनसङ्ग्रहार्थं एव इति प्रोचुः। ऊचुः — भगवन्, त्वदीयया मायया, परमार्थदर्शिन्, वयं अपि लोककर्तॄणां श्रेष्ठाः सन्तः मोहिताः स्मः; तव ऐश्वर्यं तव एव स्वमायया गुह्यं निहितम् — किमिदं भूतमहात्मनः विचित्रं कर्म! त्वं निरपेक्षः सन् अपि, अनेकधा सृष्टिस्थितिलयकृत्, किं तु न बाध्यसे — यथा भूमिः, नानानामरूपवती अपि, स्वभावेन अविकृताः तिष्ठति। तव महात्मनः कर्माणि अद्भुतानि, गूढानि च। यदा यदा तव जनरक्षार्थं कालः उपपद्यते, तदा त्वं सत्त्वगुणं धारयन्, दुष्टदमनाय च, स्वलीलया वेदमार्गं सनातनं पालयसि, हे परमपुरुष, यः वर्णाश्रमस्य आत्मा असि। हे ब्रह्मन्, तपः, स्वाध्याय, दमेन शुद्धं यत् तव हृदयं, तत्र साक्षात् अव्यक्तं व्यक्तं च, ततः परं च, अनुभूयते। अतः, हे ब्रह्मन्, ब्राह्मणसमाजं, यः वेदशास्त्राणां तव च मूलं, त्वं पूजयसि; तेन त्वं ब्रह्मनिष्ठेषु श्रेष्ठः अभवः। अद्य, अस्माकं जन्म, विद्या, तपः, दृष्टिः च सफलाः, यतः त्वां परमपुरुषं दृष्ट्वा, परं श्रेयः प्राप्नुमः। नमः तस्मै भगवते कृष्णाय, यस्य बुद्धिः अच्युताः, यस्य महिमा स्वयम् एव योगमायया गुह्यः, यः परमात्मा। यं नृपतयः, अपि च तस्यैव प्रियः वृष्णिवंशः, न जानन्ति — स एव कालः, आत्मा, मायापटलावृतः। यथा स्वप्नशयितः पुरुषः, भूतगुणान् अनुभूय अपि, नामरूपविषयात् भिन्नं स्वात्मानं न जानाति। एवं, मायामोहितेन मनसा, नामगुणविषयासक्त्या, स्मृतिविभ्रमात्, त्वां न जानाति। अद्य तव पादौ दृष्टवन्तः स्मः, ये पापराशिं नाशयन्ति, ये पुण्यतीर्थानां निवासः, ये योगसिद्धैः हृदि स्थाप्यन्ते; येषां भक्त्या अन्तःकरणावरणं विदारितं, ते तव पथं प्राप्नुवन्ति — तान् भगवन्, अनुगृहाण। शुक उवाच — एवम्, दाशार्हं कृष्णं, धृतराष्ट्रं, युधिष्ठिरं च अभिवाद्य, राजर्षयः मुनयः स्वाश्रमं प्रत्यगच्छन्। तान् दृष्ट्वा, श्रीवासुदेवः समीपमागत्य, प्रणम्य, सत्कारं कृत्वा, वशी वचनं अब्रवीत्। श्रीवासुदेवः उवाच — हे मुनयः, यूयं सर्वे देवाः, नमोऽस्तु; कृपया कथयत, कर्मणा कर्मबन्धः कथं नश्येत। श्रीनारदः उवाच — हे ब्राह्मणाः, न विस्मयः, यः वासुदेवः आत्मनः परमं श्रेयः ज्ञातुम् इच्छन्, अस्मान् पृच्छति, यः कृष्णं स्वपुत्रं मन्यते। अत्र, मर्त्यलोके, सन्निकर्षात् अवज्ञा जायते, यथा गङ्गां विहाय, अन्यत् जलं शुद्ध्यै इच्छेत्। यः, कालसृष्टिप्रलयादिभिः, आत्मनः, परेभ्यः, गुणेभ्यः, कदापि न ह्रियते, स एव तत्त्वदर्शी। स भगवान्, अविभक्तः, दुःखकर्मगुणप्रवाहैः अप्रतिहतः, स्वशक्तिभिः प्रच्छन्नः, यथा मेघधूमग्रस्तः सूर्यः, तथा भ्रम्यते। ततः, हे राजन्, मुनयः, अनकदुन्दुभिं संबोध्य, सर्वराजसमूहस्य अच्युतवंशयोः च पुरतः, वचनं ऊचुः। इति, कर्मणा कर्मनाशः इति मनीषिभिः निश्चितम् — श्रद्धया, यज्ञकर्मणा, विष्णुं सर्वयज्ञपतिं यजेत्। चित्तशुद्धिः, कविभिः शास्त्रचक्षुषा प्रदर्शिता, योगमार्गः सुलभः, स्वात्मप्रियः। एषः शुभः पन्थाः द्विजगृहस्थस्य, यं शुद्धोपायैः, श्रद्धया, यथार्जितधनेन, पूजयेत्। यः, यज्ञदानादिना वित्ताभिलाषं, गार्हस्थ्येन दारपुत्राभिलाषं, स्वर्गाभिलाषं च, यथाकालं त्यजेत्, ग्राम्यकर्माणि परित्यज्य, वनं तपोवनं प्राप्नोति, स धीरः। हे भगवन्, द्विजः त्रिभिः ऋणैः जायते — देवऋणं, ऋषिऋणं, पितृऋणं च; यज्ञैः, स्वाध्यायेन, पुत्रैः च तानि निवर्तयेत्; अनिर्वृत्ते ऋणे गच्छन् पतति। त्वं अद्य, हे बुद्धिमन्, ऋषिपितृऋणयोः मुक्तः, देवऋणं यज्ञैः निवृत्तम्; ऋणमुक्तः, अनाथः भव। हे वासुदेव, त्वं नूनं हरेः, लोकनाथस्य, परया भक्त्या पूजनं कृतवान्, स एव तव पुत्रः अभवत्। शुक उवाच — इति श्रुत्वा, वासुदेवः, महात्मा, मुनिपुरोहितान् प्रणम्य, तान् तुष्टाव, तान् च वृणीते स्म। ते मुनयः, धर्मेण तेन वृणीताः, तस्मै क्षेत्रे उत्तमानि कर्माणि विधाय, यज्ञं चक्रुः। तदा, अभिषेकसमये, वृष्णयः पद्ममाल्यधारिणः, स्नाताः, सुश्लक्ष्णवस्त्रधारिणः, राजानः च भूषिताः आसन्। तस्य पत्न्यः, प्रमुदिताः, हाररहिताः अपि, सुश्लक्ष्णवस्त्रधारिण्यः, अभिषेकमण्डपं गत्वा, अनुलिप्ताः, द्रव्याणि वहन्त्यः आसन्। तत्र, मृदङ्गदुन्दुभिशङ्खभेर्यादिवाद्यनिनादः, नर्तकानां नर्तनम्, सूतमागधवन्दिनां स्तुतिः, गान्धर्वस्त्रीणां मधुरगीतं पतिभिः सह, सर्वं अभवत्। ऋत्विजः, विधानुसारं, स्नातं, अनुलिप्तं, अष्टादशमहिष्यः सहितं, तं अभिषेकं चक्रुः, यथा सोमराजं तारागणाः। तेन ताभिः, पाटलाम्बरकङ्कणहारनूपुरकुण्डलैः भूषितः, अभिषिक्तः, यज्ञसूत्रवसनधारी, दीप्तिमान् बभौ। तस्य ऋत्विजः, पाटलाम्बरमणिविभूषिताः, सभया सह इन्द्रवत् यज्ञे बभुः। तदा, बलरामकृष्णौ, स्वबान्धवैः, पुत्रपत्नीभिः सह, तेजसा युक्तौ, प्रजापतिवत् बभूवतुः। स तु, यथाविधि, अग्निहोत्रादियज्ञैः, सामान्यविशेषैः, यज्ञज्ञानकर्मनाथं, भगवन्तं यजामास।