सः पितॄन् तर्पयित्वा शुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं कुर्यात्, ततः मण्डलं निर्माय तत्र हरिं स्थापयेत्। ततो कृष्णाय समर्पितेन मन्त्रेण यथाक्रमं पूजाविधिं सम्पादयेत्; प्रदक्षिणनमस्कारे कृत्वा पूजार्धे स्तुतिं पठेत्। तत्र भक्त्या प्रार्थयेत्—“करुणासिन्धो! संसारसागरमग्नं मां दुःखितं कर्ममोहबन्धनबद्धं भवाब्धेः उद्धर।” ततः श्रीमद्भागवतस्य पूजां स्नेहेन, यथाविधि, धूपदीपैः सह सावधानतया सम्पादयेत्। पश्चात् नारिकेलं गृहीत्वा प्रणमेत्, तदा हृष्टचित्तः स्तुतिं पठेत्—“एतद्वै श्रीमद्भागवतं नाम ग्रन्थः साक्षात्कृष्ण एव प्रकटितोऽस्ति। भगवन्! भवाब्धितरणाय त्वामहम् उपगृह्णामि।” “ममाभिलषितं सर्वमेव त्वया पूर्णीकृतम्। विघ्नरहितं तत् कर्तव्यम्; अहं तव दासः केशव।” इत्येवं विनयपूर्वं वदित्वा वक्तारं वस्त्राभरणैः भूषयित्वा, पूजां कृत्वा तं स्तुवीत्—“हे वराहरूप, हे जाग्रतः, सर्वशास्त्रविशारद! अस्य आख्यानस्य प्रकाशनेन मम अज्ञानं नाशय।” एवं कृत्वा स्वहिताय हर्षेण व्रतम् आरभेत; तद् सप्तरात्रपर्यन्तं स्वशक्त्या पालनियम्। आख्यानस्य अविच्छेदाय पञ्च ब्राह्मणान् चिनुत, ते च हरिद्वादशाक्षरमन्त्रं जपेयुः। ततः ब्राह्मणान्, वैष्णवान्, कीर्तनकारांश्च नमस्कृत्य, पूज्य, तेषां शिक्षां दत्त्वा स्वमासनं आसादयेत्। धनधान्यगृहपुत्रादिकं विस्मृत्य, शुद्धचित्तः कथा-श्रवणेन एकचित्तः सन् परमफलमवाप्नुयात्। प्रभाते सूर्योदयात् त्र्यर्धयामपर्यन्तं स्थिरया वाचा विज्ञः कथा-श्रवणं सम्यक् कुर्यात्। मध्याह्ने द्विघटिकाम् विश्रान्तिं कृत्वा, तदनन्तरं वैष्णवैः कीर्तनं कारयेत्। शरीरनिग्रहार्थं सुखप्रदं लघुभोजनं कुर्यात्; कथा-श्रवणार्थी हविष्यान्नं एकवारं एव भुञ्जीत। यदि समर्थः स्यात्, सप्तरात्रं उपोष्य शृणुयात्; अथवा घृतं पयः वा पित्वा सुखेन शृणुयात्। फलाशनं वा एकवारं भोजनं च यथासुखं यत्किमपि साध्यम्, कथा-श्रवणार्थं तदेव कार्यम्। मम मतं—कथाश्रवणस्यार्थं भोजनमेव श्रेयः; यदि उपवासेन कथा-विघ्नः भवति तर्हि न अनुशंस्यः सः। नारद! सप्ताहव्रतिनां नियमं शृणु; ये विष्ण्वभिषिक्ताः न स्युः, तेषां कथाश्रवणे अधिकारो नास्ति। ब्रह्मचर्यं पालयेत्, भूमौ शय्यां कुर्यात्, पत्रेण भोज्यं गृह्णीयात्, कथा-समाप्तौ भोजनं कुर्यात्—एवं प्रतिदिनं व्रती आचरितव्यः। व्रती च विभिक्तधान्यं मधु तैलं गुरु-आहारं कदाचित् अपवित्रं वा जर्जरं त्यजेत्। व्रती कामक्रोधमदमत्सरलोभदम्भमोहद्वेषादीन् सदा दूरं कुर्यात्। व्रती वेदविद्विषां, वैष्णवानां, ब्राह्मणानां, गुरूणां, गौः, व्रतीनां, स्त्रीणां, राज्ञां, महात्मनाम् अवमाननं न कुर्यात्। व्रती रजस्वलाभिः, पतितैः, म्लेच्छैः, पतितैः, बाह्यैः, द्विजद्वेषिभिः, वेदविरोधिभिः च संवादं न कुर्यात्। व्रती सत्यं शौचं दया मौनं सरलता विनयं चित्तदातृत्वं च सदा आचरितव्यम्। दीनाः क्षीणाः रोगिणः दुःखिताः पापकर्मनिरताः अपुत्राः मोक्षकामिनश्च एते कथाम् शृण्वन्तु। या स्त्री गर्भं न लभते, या च मृतवत्सा, वन्ध्या, पुत्रवियोगिनी, गर्भपातिनी च, सा सावधानतया कथां शृणुयात्। एतेन विधिना यः शृणोति, स अनन्तं पुण्यं लभते; एषा दिव्या उत्तमा कथा कोटियज्ञफलं ददाति। एवं व्रतम् अनुष्ठाय, तस्य समापनं तद्वत् कुर्यात्, यथा फलार्थिनः जन्माष्टम्यां व्रतम् अनुष्ठयन्ति। ये तु दारिद्र्यपीडिताः भक्ताः, तेषां समापनकर्मणि विशेषो न विद्यते; त एव शुद्धाः, श्रवणमात्रेण, निःस्पृहत्वात्। कथा-यज्ञे समाप्ते, श्रोतृभिः पुस्तकं वक्तारं च भक्त्या पूजयेत्। ततः श्रोतृभ्यः तुलसीमालाः दद्यात्, मृदङ्गतालवाद्यैः सुस्वरं कीर्तनं च कारयेत्। जयध्वनिं, सुमङ्गलशब्दान्, शङ्खनादं च स्थापयेत्; ब्राह्मणभिक्षुकाभ्यां वित्तं भोजनं च दद्यात्। यदि श्रोता विरक्तः स्यात्, तर्हि अन्यदिने गायनवादनं कारयेत्; यदि गृही, तर्हि कर्मशुद्ध्यर्थं होमं कुर्यात्। प्रतिस्लोकं यथाविधि पायसं मधु घृतं तिलं चान्यैः मिश्रितं, विशेषतः दशमस्कन्धाय, समर्पयेत्। अथवा गायत्र्या मन्त्रेण होमं संकल्प्य, एकचित्तः कुर्यात्, यतः पुराणं परब्रह्मस्वरूपं स्मृतम्। यदि होमं न शक्यते, तर्हि यज्ञद्रव्याणि अन्येभ्यः दत्त्वा तस्य फलं लभेत, विविधविघ्नदोषाधिक्यापहरणाय। दोषशान्त्यर्थं सहस्रनामस्तोत्रं पठेत्; तेन सर्वं सफलं भवति, यतः ततः श्रेष्ठं नास्ति। अनन्तरं द्वादश ब्राह्मणान् पायसं मधुना सह भोजयेत्, सुवर्णं गोश्च दत्त्वा व्रतं सम्पूर्णं कुर्वीत।